سیاه مشق

به نسلهای آمده از راه چه خواهیم گفت؟

2011-09-28T04:04:00.000-07:00

درحالیکه کشورهای اطراف مان به راحتی از جاذبه های طبیعی داشته و نداشته ی شان در جهت ارز آوری استفاده های زیادی می کنند، دست روی دست گذاشته و مرگ اکوسیستم متنوع مان را به نظاره نشسته ایم.

بعد از مرگ تدریجی جنگلها و برداشتهای بی رویه از آنها حالا نوبت به دریاچه های کشورمان رسیده است تاهر روزه اخبار ناخوشایندی در این خصوص بشنویم. درچند ماه اخیر همواره یکی از دلمشغولیهای طبیعت دوستان بحث دریاچه ی اورمیه بود، اگر چه این موضوع تنها در عملکرد امروزمان خلاصه نمی شود؛ اما دمل چرکینی است که امروز پس از سالها سربازکرده و روی زشت اش را نشان مان می دهد.

مدتها پیش از این دکتر اسماعیل کهرم(استاد دانشگاه) هشدارهای زیادی در خصوص اکوسیستم ایران داده بود که با بی توجهی افراد مسئول هم اکنون شاهد نابود شدن این دریاچه که به باور عام و تایید کارشناسان حتی لجن های کنار ساحل اش خاصیت درمانی دارد هستیم.

دکتر کهرم که نیمی از سال را در خارج از ایران به تدریس مشغول است، بارها از بسته شدن سدهای فراوان و قطع شاهرگ حیاتی دریاپه ها انتقاد کرده بود. او خشک شدن تالاب گاوخونی و زاینده رود را نیز حاصل همین تفکرات ناپخته و نسنجیده می دانست؛ اما اینجا ما از دانش افرادی مانند این استاد برجسته ی دانشگاه استفاده نمی کنیم تا دیگران بدون کمترین سرمایه گذاری در پرورش امثال دکتر کهرم بیشترین بهره ها را ببرند.

آنچه در این خصوص جالب توجه است رفتارهای عادی و مصاحبه های خونسردانه ی افراد مسئول است. به عنوان مثال در حالیکه هر روزه شاهد کمتر شدن وسعت جنگلها و برداشت بی رویه ی چوب توسط نهادهای قانونی و غیرقانونی(قاچاقچیان) هستیم، آمارها از برابر بودن کاشت و برداشت درختان حکایت می کند .

امروز با کج سلیقگی داریم تمامی شریانهای حیات مان را قطع می کنیم و به شهروندانمان وعده های گاه بسیار بعید می دهیم. می خواهیم در کویر درخت بکاریم و آنگاه در جنگلها به دنبال منافع کوتاه مدت هستیم و غافلیم از اینکه جنگلهایی را که در چشم بر هم زدنی ریشه کن می کنیم صدها و شاید هزارها سال زمان برده تا اینگونه به دست ما برسد و ما در نهایت بی رحمی می خواهیم بیابانی خشک و بی آب و علف تحویل نسلهای آینده بدهیم.

مسئله ی خشک شدن دریاچه ی اورمیه یک علاقه ی شخصی نیست، اورمیه هم بسان منابع دیگر از جمله نفت وگاز و صنایع دستی می تواند و باید ثروت ملی ارز آور تلقی شود، اگرچه سهم ایران از توریسم بسیار ناچیز تر از آنی است که امروز نگران از دست رفتن سهم مان از درآمد حاصل از توریسم باشیم.

گاوخونی را از یاد بردیم، به سرنوشت زاینده رود علاقه ای نشان ندادیم، هامون نیز دیگر نشانی از گذشته ندارد، نفس جنگلها را با قطع بی رویه ی درختان گرفتیم، اورمیه را نیز اینگونه به فراموشی می سپاریم، فردا به نسلهای آمده از راه چه خواهیم گفت؟

نقض حقوق شهروندی به بهانه ای واهی

2011-08-04T15:25:00.001-07:00

سالن فرودگاه امام خمینی زیاد شلوع نبود، یکی دو روز به ماه رمضان مانده تقریبا روز خلوتی را سپری می کرد. خانمی به دو زبان انگلیسی و فارسی اعلام کرد مسافرین محترم پرواز.... به مقصد .... برای تحویل بار به ......مراجعه نمایند. صفی تشکیل شد و مسافران بلیط و چمدان به دست آرام آرام جلو می رفتند، تقریبا همه ساکت بودند به جز دو جوانک بین بیست تا بیست و سه سال که گاهی شوخی هایی ساده با هم می کردند تا وقت گذرانی کرده باشند. آقای متشخصی از راه رسید، از همانها که در اولین نگاه هم می توان فهمید که احتمالا بسیاری از نقاط دنیا را دیده و به گشت و گذار پا نهاده است.

موبایل به دست مرتبا صحبت می کرد، ابتدا نمی فهمیدم چه می گوید؛ اما صف که دور زد نزدیک تر شدیم و این بار ناخود اگاه حرفهایش را می شنیدم. داشت به ان سوی سیم گزارش گونه ای از سفرش می داد. بین حرفهایش البته بدون اینکه بخواهم استراق سمع کرده باشم شنیدم که گفت:

"آره، هر فرودگاهی بوی خودشو داره، فرودگاه دهلی اون جوری، فرودگاه دوبی یه جوره دیگه و فرودگام امام خمینی هم .....، شما وقتی توی یه فرودگاه اروپایی پیاده می شی بوی ادکلن و عطرهای مردم مست ت می کنه؛ اما اینجا انگاری هموطنان عزیزمون!! دل شون نمی یاد قبل از اومدن به فرودگاه یه دوش بگیرن!؟ با بوی عرق بدن شون می یان می رن مسافرت"

حقیقتا از خودم خجالت کشیدم، از شما چه پنهان با اینکه شاید دو ساعت پیش تر از آن دوش گرفته و اصلاح کرده بودم به خودم شک کردم؛ اما چیزی که عذابم می داد این نبود. با خودم می گفتم به فرض اینکه کسی هم با بوی نا مطبوع بدن به فرودگاه امده باشد، به فرض مثال حتی بوی عرق تن کسی این آقای محترم را آزرده باشد، آیا صحبت کردن با صدای بلند این آقا در جایی که آرامش و سکوت برقرار است نوعی تعرض به حقوق شهروندی دیگران نیست؟ آیا بوی احتمالی عرق تن کسی( فرض محال، محال نیست) که این آقای محترم را آزرده است زننده تر از آلودگی صوتی حاصل از گفتگوی تلفنی ایشان است.

هرچه بود و هرچه هست حالا چند روزی از ان ماجرا می گذرد؛ اما یاداوری چند باره ی این موضوع باعث شد تا از قول پائولو کوئیلو بنویسم:

ما مردم عادت کرده ایم دو زنبیل را با چوبی یکی در پیش رو و یکی در پشت سر به خود اویزان کنیم و بدی های دیگران را در زنبیل پیش رو بگذاریم و دائما با یاداوری ان دیگران را شماتت کنیم و درزنبیل پشت سر ضعف های خود را پنهان کرده و هیچگاه به یاد نیاوریم.(1)

مقصود از نگاشتن سطور بالا این بود که وقتی از حقوق شهروندی و اداب اجتماعی سخن می گوییم باید بدانیم همانگونه که رفتارهای دیگران را رصد می کنیم، دیگران نیز حق دارند ما را را زیر ذره بین برده و رفتارهای ناپسند مارا گوشزد کنند، کاش آن آقای باشخصیت این را نیز بداند.

پی نوشت:

1- نقل به مضمون(البته در شهرهای شمالی ایران در قدیم کسانی بودند که با اویزان کردن چوبی بردوش که به ان چان چو( چوب) می گفتند دو زنبیل بزرگ بردوش می گرفتند و با خرید و فروش اجناس روزگار می گذراندند، احتمالا پائولوی بزرگ تصویری از آن را به الهام گرفته باشد)

فرشته مولوی / سگ ها و آدم ها

2011-07-03T02:40:00.001-07:00

سگ ها و آدم ها

نوشته ی:فرشته ی مولوی

ناشر: انتشارات ققنوس، 1388

نوبت چاپ: اول/ 120 صفحه

-------------------

سگ ها و آدم ها مجموعه ای از داستانهای کوتاه فرشته ی مولوی است که در دوره های متفاوتی نوشته شده است. همانطور که در یادداشت ابتدای کتاب می خوانیم، مولوی در زمانهای مختلفی دست به قلم برده و داستانهایش را نگاشته است. این کتاب حاوی ده داستان کوتاه است که می باید به طور جداگانه در خصوص آنها صحبت کرد.

کلاغ هندی، طبل نیمه شب،ایستگاه زرد، همه بهارها، وهن، خاله مومی، همه روزهای خدا، دوری دیگر،خداداد خوش است و سگ ها و آدم ها نام داستانک هایی است که در این کتاب می خوانیم.

ابتدا کوتاه در باره ی هر داستان:

1-کلاغ هندی:

روایتی است از یک مسافرت به دهلی که نویسنده انگار با خلاصه گویی و رمانتیک نویسی می کوشد با نام بردن از گدایان هندی و برخورد مردم با یکدیگر در جشنی که رنگ به سر وصورت هم می پاشند حال و هوای یک مسافرت نوروزی را دور از ایران در ذهن خواننده تداعی کند.

2-طبل نیمه شب:

داستان دوم نوستالژی یک زندگی است که گاه در کوچه خیابانهای استانبول می گذرد و گاهی در دریا و قایق اجاره ای با حضور چشم های دیگرانی که غریبه اند و هیچ سنخیتی با راوی داستان ندارند. این داستانک بیشتر از اینکه یک متن ادبی باشد یک دل نوشته است که نویسنده در جمع دیگر داستانها آورده است. در متن از کلمات زیبای زیادی برای جذاب تر شدن و جذب خواننده استفاده شده است.

3-ایستگاه زرد:

داستان سوم نیز یک نوستالژی است که نویسنده سعی دارد با متنی روانتر از دو داستان اول خواننده را به ادامه ی مطالعه ترغیب کند.

راوی خواهری دارد به نام شفیقه که مبنای قصه را بر زندگی او گذاشته و از زاویه ی دید خود زندگی و افکار شفیقه و بقیه ی آدمها را روایت می کند. آدمها در این داستان در پرده اند و تنها رفتارشان روایت می شود.

4-همه بهارها:

داستانی است از زندگی و رنج آدمهایی که در رنج ،درد ، بیماری و باورهای خرافی دست و پا می زنند.آدمهایش به طور شتابزده معرفی می شوند، بدون هیچ سابقه ای در داستان جا می گیرند و بدتر از آن از ذهن راوی خارج می شوند. نویسنده در این داستان کوشیده است با فضا سازی جذابیت ایجاد کند که در این راه نیز موفق نیست.

5- وهن:

قصه ی پنجم با دیدن یک فیلم خارجی(فرانسوی)شروع می شود.داستان آدم های دهه ی شصت ایران است با روایتی رئالیستی و از درون جامعه ی آن روزها، که برای مردم آن دهه بسیار قابل لمس است.

ساده، بدون حاشیه پردازی زیاد که راوی با دیدی گزارشگرانه اززاویه ی دید خود که خانمی است شاغل داستان را روایت می کند و حس نوستالژیک خواننده را قلقلک می دهد.

6-خاله مومی:

خاله مومی داستان زندگی خانمی مطلقه است که در دفتری به کار تایپ مشغول است،این داستان به صورت یکنواخت و به سبک خاطره نویسی و یادداشت شخصی نوشته شده است.

نویسنده کوشیده تا زندگی یک روزه ی یک خانم مطلقه و چالش هایش را با دیگران در محیط کار به همراه فلاش بک هایی روایت کند.

7-همه روزهای خدا :

داستان ششم این مجموعه واقعا چیزی به جز یک گزارش ازمشاهدات نویسنده نیست.نه پیامی، نه حتی القای ایده یا عقیده ای! انگار نویسنده برای نوشتن یک گزارش خبری می کوشد تا با برداشتش را از مشاهداتش توصیف کند.

در قصه ی "همه روزهای خدا" تنها عنصر توصیف است که داستان را به پیش می برد و از داستان گویی و سایر عناصر دیگر داستان کمتر سراغی هست.

8-دوری دیگر:

این داستان نیز روایتی یکنواخت دارد که تنها در بخشی کوتاهی از قصه به صورت گفت و شنوددنبال می شود.نویسنده در این بخش از کتاب بسیار کوشیده تا صورتی هنرمندانه به داستان بدهد، استفاده از توصیف ها گاهی چنان بی مورد و زیاد است که خواننده را کلافه می کند.برای نوشتن داستان تمامی عناصر داستان لازم و ملزوم یکدیگرند؛ اما نویسنده تنها به توصیف افراطی شاخ و برگ و آدمها می پردازد.

9-خداداد:

داستان خداداد، در واقع غمنامه ای است برای انسان امروز در سراسر دنیا، نویسنده با محور قرار دادن خداداد مهاجری افغان رنج آدمهایی را بیان می کند که در گوشه گوشه ی دنیا با فقر و ناهنجاریهای اجتماعی و محدودیت ها با زندگی دست و پنجه نرم می کنند.

در این داستان به صورت گذرا از آوارگی و سرگشتگی مردمانی از سایر نقاط دنیا و کشورهایی که مردمش با چالش های سیاسی دست و پنجه نرم می کنند نام برده می شود، هرچند خداداد را می توان مقاله ای در باب انسانیت دانست؛ اما بلاشک یکی از قابل تامل ترین قصه های فرشته ی مولوی در سگ ها و آدم ها است.

10- سگ ها و آدم ها:

سگ ها و ادم ها دهمین و آخرین داستان کتاب مولوی است، روایتی رئالیستی دارد که گاه گریزی به سبک های دیگر از جمله رمانتیسم می زند.داستان حکایت مادر است کارمند که فرزندی بیمار داردو نویسنده با ادغام پاره هایی از فیلم ها و داستانهای دیگر به جذابیت قصه می افزاید.

و اما عناصر داستان:

1-شخصیت پردازی: شخصیت پردازی در کلیه ی داستانهای سگ ها و ادم ها کمترین نقش را دارند. حتی در داستان خداداد که زیباترین بخش نوشته های مولوی است عناصر به خوبی معرفی نمی شوند، این سبک ورود و خروج افراد از داستانها مسلما تعمدی است؛ اما باعث می شود خواننده سردرگم و متحیر باقی بماند.

2-گفت و گو : عنصر گفت و گو نیز به خوبی به کار گرفته نشده است، تنها در بخش های ازکتاب مانند ایستگاه زرد، وهن و سگ ها و ادم ها از این عنصر به صورت ناقص بهره گرفته می شود.گفت و شنود در داستان می تواند خواننده را در درک بهتر ایده ی داستان و نویسنده کمک کند؛ اما متاسفانه به جز مواردی محدود در کتاب استفاده نشده است.

3-توصیف: از این عنصر در داستانها گاهی استفاده شده؛ اما به نظر می رسد استفاده ی نابجا بر خط روایی داستان لطمه وارد آورده باشد.

4-سبک داستان: به لحاظ مستقل بودن قصه ها از هم از سبک خاصی پیروی نکرده است، می توان همه نوع سبک را در سگ ها وآدم ها دید، حتی در بعضی قصه ها ازجمله سگ ها و ادم ها رئالیسم و رمانتیسم با هم آمیخته شده اند و این در دیگر قسمت های کتاب نیز دیده می شود.

5-زاویه ی دید: داستانهای مجزای کتاب از زاویه ی دید مستقلی بهره می برند . داستانهای کلاغ هندی،همه بهارها،خاله مومی و سگ ها و آدم ها از زاویه ی دید اول شخص، طبل نیمه شب و خداداد با دانای کل و ایستگاه زرد،وهن، همه روزهای خدا و دوری دیگر از زاویه ی دید سوم شخص روایت می شود.

6- زمان و مکان: به لحاظ زمان و مکان داستانها دارای تنوع زیادی است از دهلی تا ایتالیا، از تهران تا شمال و از خانه و خیابان تا اداره، صف های خرید مایحتاج تا میز تایپ ، اتوبوس و قطار و ...

از نظر زمانی همانگونه که در متن هست می شود تهران دهه ی شصت را متصور بود، آنجا که مردمی خسته از تحولات اجتماعی حالا با جنگی خانمانسوز دست و پنجه نرم می کنند، هر چند نشان چندانی ازجنگ نیست؛ اما در صف تعاونی اداره، اتوبوس شرکت واحد و سایر مکانهای داستان می توان رد پای جنگ و تبعات اقتصادی ان را دید.

7- یک ایراد کلی:نگارش کتاب بسیار ضعیف است و مانند بسیار از کتابهای این روزها افعال بسیار پس وپیش می شوند، گاهی غلط املایی نیز دیده می شود، مانند:

کلاغ"غاری " می کشد. (ص 113)

و البته در دیگر صفحات نیز اشتباهات املایی دیگری دیده می شود.

و کلام اخر اینکه: سگ ها و ادم ها کاری است ضعیف که نویسنده برای نگارش و انتشارش زحمت بسیار کشیده است.

پی نوشت: این نوشته بیش از هشت ماه پیش نگاشته شده، شاید اگر امروز دوباره سگ ها و آدم ها را می خواندم نظرات مثبت و منفی دیگر نیز داشتم. با احترام به نویسنده ی محترم؛ خانم فرشته ی مولوی.

از خمینی شهر تا کاشمر و گرگان/واکاوی چند جنایت

2011-06-24T14:13:00.000-07:00

در کمتر از دو هفته شاهد رسانه ای شدن دو مورد تجاوز به نوامیس مردم در دو سوی کشور بودیم که بسیار درد آور و باعث خدشه دار شدن وجدان عمومی جامعه شده است. در اینکه اینگونه جنایات در همه جای دنیا اتفاق می افتد شکی نیست؛ اما چیزی که باعث تعجب و حیرت افکار عمومی شد، نخست فاصله ی کوتاه این دو جنایت و سپس اظهارات رفع تکلیف گونه ی تعدادی از مقامات بوده است.

در ماجرای اول؛ تعدادی زن و مرد در سنین بین بیست تا سی سال که به گفته ی منابع خبر همگی اقوام سببی و نسبی بوده اند در حوالی خمینی شهر در حال برگزاری یک پارتی شبانه با ورود عده ای که اینک می دانیم اوباش بوده اند، مجلس بزم شان بر هم خورده و مردان مهاجم که گویی ساعتها پشت درب باغ کمین کرده و منتظر بودند، دستان مردان مجلس را بسته و به محبس انداخته و با بردن زنان مورد اشاره به جایی امن آنچه نباید بکنند انجام می دهند و می گریزند.

ماجرای دوم اما اوایل اردیبهشت ماه در روستایی در کاشمر(فوژده) اتفاق افتاد و از مورد خمینی شهر بسیار زشت تر و درد اور تر است. خانمی به همراه آقایی ظاهرا متشخص در حال عزیمت از محل کار به منزل بوده اند که تعدادی از اهالی روستا در نیمه راه به اینان نزدیک شده، مرد و زن را از یکدیگر جدا کرده و زن نگون بخت را به سویی می برند و آنچه در باغ خمینی شهر اتفاق افتاده بود اینجا در گندم زار، بین علفهای مزرعه اتفاق می افتد و سرانجام زن مورد تهاجم که به بیمارستان منتقل شده بود، با شناسایی یکی از مهاجمان پرده از راز مگو بر می دارد و باقی قضایا!!

البته این دو مورد تنها موارد روزهای اخیر نبوده که رسانه ای شد، خانم دکتر جوانی که برای خدمت در مناطق محروم این کشوربه روستاهای گرگان رفته بود، توسط چند مرد انسان نما مورد تعرض قرار گرفته تا پس از این کمتر پزشکی حاضر به خدمت در مناطقی نظیر مکان مورد اشاره شود و باز در همین استان دختری را می ربایند و پس از تجاوز به قتل می رسانند و در گوشه ای رهایش می کنند، ماجراهایی که طبق اعلام رسانه ها مردم متدین آن سامان به خروش امده اند و کار به مراجع بالاتر نیز کشیده شده است. هر روزه در گوشه گوشه ی کشور حوادثی کم و بیش شبیه به این و البته در ابعاد کوچکتر اتفاق می افتد که عموما نیز رسانه ای نمی شوند.

به نظر می رسد مورد خمینی شهر کاملا با حادثه ای که در کاشمر اتفاق افتاده است به لحاظ ماهیتی جدا باشد، آنچه در خمینی شهر اتفاق افتاد یک وسوسه ی شبانه بود و البته لازم به توضیح نیست که نمی باید اتفاق می افتاد و اصولا قرار نیست آدم یا آدم نماها به هر وسوسه ای پاسخ مثبت بدهند؛ اما اینجا اهمال ارگانهای ذی ربط از جمله نیروی انتظامی کاملا مشهود است، نیروی انتظامی حافظ حقوق شهروندان ایرانی است؛ اما گاهی در اینگونه اتفاقات با کم توجهی و سهل انگاری، سپس توجیهات بی مورد باعث خشم و بی اعتمادی شهروندان به پلیس می شوند؛ اما شواهد در مورد اتفاقی که در کاشمر افتاد حکایت از جریحه دار شدن غرور اعضای یک روستا( به درست بودن یا غلط بودن این غرور کاری نداریم)، ایل یا عشیره و هر نامی که به اینگونه جوامع می توان نسبت داد دارد. اصولا در یک جامعه ی کوچکتر اجتماعی، افراد ان نسبت به رفتارها و هنجارهای همسایگان خود توجه بیشتری دارند و با رصد کردن اوضاع، دست به اقداماتی به صواب یا ناصواب می زنند که در این مورد به خصوص متاسفانه چهره ی زشت ماجرا از آستین تعدادی شرور بیرون آمد و ماجرایی را رقم زد که می دانیم.

حافظه ی میان مدت ما موردی را به یاد می آورد که برادری به جهت سو ظن، خواهرش را گوش تا گوش بریده تا در بین ایل و عشیره سربلند باشد و یا حتی پدری که به جهت سربلند کردن در بین اعضای فامیلش که اتفاقا از طایفه های معروف زورگیران نیز بودند دخترش را کشت و پس از مدتی نیز پشیمان گردید. اکنون با کمی کندوکاو در خصوص اتفاق کاشمر به راحتی می توان دریافت که مهاجمین به طریقی خواسته اند انتقامی بگیرند، حال از که ؟ و چه ؟ این سئوالی است که احتمالا مهاجمین و فرد مورد تهاجم می توانند بدان پاسخ دهند.

به هر ترتیب چه در فقره ی خمینی شهر و چه در حادثه ی ناگوارکاشمر و حتی در اتفاقی که در گلستان افتاد، انگشت اشاره به سوی نیروی انتظامی رفته و به جهت اینکه مسئولین و مردم پیش از این پشت شان به شب بیداریها و جان برکفیهای این یگان گرم بود و با پشتوانه ی اینان سر بر بالین می گذاشتند، کمی بی اعتماد شده و به نظر می رسد این بی اعتمادی حاصل اظهارات خام و نپخته ای است که می گوید:

متاسفانه افراد مورد تهاجم در باغ خمینی شهر به لحاظ نوع پوشش در شرایط مناسبی قرار نداشته اند و دلیل اصلی این حادثه بد پوششی و رعایت نکردن بانوان جمع بوده است. (1)

صرف نظر از اینکه اصولا خانمهای حادثه دیده در باغ موصوف چه لباسی بر تن داشته اند این نوع پاسخگویی تنها پاک کردن صورت مسئله بوده و اعلام اینکه حادثه دیدگان می باید رعایت حجاب می کرده اند نه تنها از مسئولیت افراد مسئول در پرونده نمی کاهد که شاید در نزول شان و جایگاه اجتماعی شان نیز موثر باشد. مورد دیگری که اعلام گردیده اینکه متجاوزین ساعتها پشت دیوار کمین کرده بودند که این خود بار مسئولیت بیشتری برای پلیس به همراه دارد، چگونه است که تعدادی از افراد که به گفته ی منابع مخابره کننده ی خبر از اشرار منطقه نیز بوده اند ساعتها پشت در باغی کمین می کنند و ماموران پی به حضور اینان نمی برند؛ اما پس از حادثه اعلام می کنند که عمق فاجعه ی حادث شده به دلیل ساعتها تحریک جنسی اینان در کمینگاه بوده است؟

نکته ی جالب توجه در مورد اتفاقی که در کاشمر افتاد این بود که با گذشت بیش از یک ماه هیچکدام از مقامات درگیر درپرونده هیچگونه اطلاع رسانی و احتمالا اقدامی در جهت مجازات عاملان انجام نداده و یا اقداماتشان نتیجه ی درخوری در پی نداشته که با اعلام آن، اندکی بر احساسات و عواطف مردم مرهمی بنهند، تا اینکه امام جمعه ی کاشمر در خطبه های نماز از مسئولین نتیجه ی اقداماتشان را خواستارشده و از این رهگذر موضوع به رسانه ها کشیده می شود.

شکی نیست که زنان در هر جامعه ای در صف اول تهدیدها و آسیبهای اجتماعی قرار دارند؛ اما دستگاه قضایی و پلیس دو رکن بزرگ و در واقع ستونهای بازدارنده ای هستند که از همه ی شهروندان (و اینجا بانوان) پاسداری کرده و آنان را در برابر هجمه های مختلف نگهبانی می کنند. در سالهای اخیر پرونده های زیادی در خصوص هتک حرمت، تجاوز به عنف، سواستفاده های جنسی و اخلاقی،اسید پاشی با هدف انتقام و... و... در محاکم قضایی کشورمان مطرح بوده و هر کدام به فراخور زمان و مستندات پرونده ها فرجامی در پی داشته اند. از پرونده ی خفاش شب تا قتلهای زنجیره ای زنان که در کرمان و مشهد با ادعاهای واهی اتفاق افتاد و به هر حال بازتابهایی در جامعه داشته ویا همین اواخر پرونده ی سعادت آباد که دستگاه قضایی با نشان دادن سرعت عمل خود بر هوشیاری این قوه و کاردانی شان تاکید ورزیدند، همه و همه نشان از آمادگی قوه ی قضاییه در برخورد قانونی با این دسته از قانون شکنان دارد که امنیت اجتماعی و مشوش کردن افکار عمومی را خواسته یا ناخواسته نشانه رفته اند.

انتظار می رود قوه ی قضاییه در کمترین زمان ممکن با درایت و تبحر نیروی خدوم خود عاملان جنایات خمینی شهر، کاشمر و گرگان و پرونده های مشابه را به سزای عمل ننگین شان برساند تا هر بی سروپایی به خود اجازه ی حضور در حریم خصوصی دیگران را ندهد. تجربه نشان داده هر گاه بدون اینکه بخواهیم بر اشتباهاتمان سرپوش بگذاریم عمل کرده ایم، نتیجه ی مطلوب تری حاصل گردیده و در کوتاه ترین زمان ممکن بهترین اقدامات را انجام داده و افکار عمومی نیز به رضایت سر تکان داده اند.

1- نقل به مضمون

دوباره ماهواره

2011-06-16T12:53:00.000-07:00

در هفته های اخیر پس از ماهها بررسی های کارشناسی و غیر کارشناسی بالاخره اعلام شد که نیروی انتظامی با استفاده کنندگان تجهیزات ماهواره ای برخورد خواهد کرد؛ اما این برخوردها به نظر می رسد بیشتر به تادیب های شتاب زده شبیه است تا عملی که در پس ان تفکر و برنامه ریزی اعمال شده باشد.

به گفته ی متخصصان علم حقوق ورود نیروی انتظامی به حریم شخصی افراد غیر قانونی بوده و خود جرم محسوب می شود، حال با توجه به اینکه تا کنون قانونی دال بر اینگونه برخوردها وضع نشده، لازم است تا دیر نشده فکری به حال این موضوع کرد.

در اواخر دهه ی 50 و اوایل دهه ی 60 خورشیدی، زمانی که به تازگی در این کشور انقلاب شده بود داشتن "ویدیو" عملی مذموم و ناپسند محسوب می گردید؛ اما علی رغم همه ی سختگیریهای اعمال شده سینه چاکان فیلمهای غیرمجاز(که گاهی هنری نیز بودند) به صورت قاچاقی از این دستگاه استفاده می کردند و آرام آرام با کوچک تر شدن دستگاههای پخش این امکان به همگان داده شد تا از ویدیو استفاده کنند.

با مدرن تر شدن دستگاههای صوت و تصویر، دیگر دستگاههای پخش ویدیو به کلی از یاد رفت و با جایگزین شدن "ویدیو سی دی ها" داستان به گونه ای دیگر ادامه پیدا کرد. ورود امواج ماهواره ای از دورترین نقاط دنیا به آسمان کشورها این امکان را برای فرستنده ها و مخاطبین فراهم آورد تا به ارتباطی نزدیک دست یابند، هرچند در این میان اصولا فرستنده ها سعی در اقناع مخاطبین داشته باشند و خواسته ها، عقیده ها، داشته ها و موارد مطلوب خود را به مخاطبین دیکته می کنند که این از بدیهی ترین هدفهای هر رسانه ای است و بر رسانه های کشورهای هدف است که ذایقه ی مخاطبین بومی را بومی کرده و از هرز رفتن آنها جلوگیری نماید.

اما در کشور جمهوری اسلامی ایران که رسانه ها ی تصویری به طور کلی دولتی است(بهتر است بگوییم شخصی نیست) بر گردانندگان و مدیران صداوسیماست که با ساختن برنامه های آموزشی، تفریحی، تاریخی، فرهنگی، اخبار و هر انچه مخاطب تشنه ی دست یابی به آنهاست از رویکرد بینندگان تلویزیونی به شبکه های غیر ایرانی جلوگیری کند.

نگارنده حدود دو دهه پیش را به یاد می اورد که در یکی از نمازهای جمعه که آیت الله هاشمی رفسنجانی اقامه می کرد درخطبه ای به موضوع ماهواره پرداختند و گفتند:

چنانچه بخواهیم به طور فیزیکی با مقوله ی ماهواره مقابله کنیم تنها راهش این است که سقفی به اندازه ی کل ایران روی کشور بزنیم تا از هجوم امواج جلوگیری کنیم.(1)

همچنین در ادامه تنها راهکار مقابله با ماهواره را تجهیز تلویزیون ایران به برنامه هایی مناسب که ببینده ی ایرانی را مجاب به دیدن انها کند دانست، از آن پس بود که برنامه های تلویزیونی ایران به سمتی رفت که مخاطبان عموما راضی بودند؛ اما با مجهزتر شدن فرستنده های ماهواره ای از یک دهه پیش و با فراوان شدن تجهیزات گیرنده در بازار غیر رسمی ایران گرایش مخاطب به خرید انتن های ماهواره ای بیشتر شد و در مقابل، تلویزیون داخلی تنها به کمیت(اضافه کردن شبکه ها) پرداخت و هم اکنون علی رغم تعداد قابل توجه کانال ها، غالب مردم به استفاده از شبکه ها ی ماهواره ای که عموما نیز کاری جز به بیراهه کشاندن مخاطب ایرانی ندارد علاقه ی بیشتری نشان می دهند.

حال پس از این همه سال که از ورود و همه گیر شدن این تجهیزات می گذرد با بد سلیقگی می خواهیم تجربه های آزموده شده ی پیشین را دوباره بیازماییم وراهی را که سالها پیش برای مقابله با ویدیو رفته ایم این بار در مورد انتن های ماهواره ای به کار ببندیم.

در مخرب بودن بیشتر شبکه های تلویزیونی شکی نیست، حتی شکی نیست که بیشتر شبکه های پارسی زبان با هدف القای اهداف سرمایه گذاران خود برنامه می سازند ؛ اما راه مقابله با ماهواره حذف فیزیکی ان نیست ، همانطور که می دانیم هر روزه خبرهای جدیدی از بروز و ظهور نسل جدیدی از انواع تکنولوژی که اینجا منظور آنتن های ماهواره است به گوش می رسد . احتمالا در آینده ای نه چندان دور تجهیزات دریافت برنامه های ماهواره ای انچنان کوچک خواهد بود که دیگر نیازی به نصب بر روی پشت بام یا دیوار ساختمان نبوده و پشت پنجره ها برای استقرار این تجهیزات کافی باشد، آیا اندیشیده ایم آنگاه با این مقوله چگونه برخورد خواهیم کرد.

به نظر دست اندرکاران این موضوع باید با کارشناسی بیشتر، راهکارها و تمهیدات دیگری را اندیشیده و بیازمایند که یکی از آنها می تواند کیفیت بخشی به برنامه های مختلف صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران باشد تا مخاطب به جای پناه اوردن به شبکه هایی که گاه علنا اذعان به دشمنی با ایران می نمایند از برنامه های رسانه ی ملی دیدن کرده و تمایلی به دیدن دیگر رسانه ها نداشته باشند.

پی نوشت:

1- نقل به مضمون

لینک این نوشته در سایت حقوقی پارکه/کلیک کنید

نرخ دیه ، چالش هر ساله ی بیمه گذاران

2011-06-06T22:50:00.000-07:00

در روزهای گذشته با دستور مستقیم آیت الله آملی لاریجانی، رئیس قوه ی قضائیه اجرای قانون مربوط به دیه ی 90 میلیون تومانی به تعویق افتاد تا این بار نیز قانون ناپخته ی دیگری موقتا از اجرا باز بماند.

آنانکه دست کم یک بار در عمرشان اتومبیل بیمه کرده اند، می دانند که هر ساله با گران شدن نرخ بیمه باید هزینه های گزافی را بابت به روز شدن دیه تحمل کنند. سالهاست بدون هیچ حساب و کتاب منطقی و قانع کننده ای شرکتهای بیمه گر هر بار با افزودن به نرخ بیمه، بیمه گذاران را می چزانند و از هیچ مرجعی نیز مدعی پیدا نمی کنند و در این میان متقاضیان بیمه های شخص ثالث بی پناه مجبور به بیمه کردن وسایل نقلیه ی شان می شوند.

حال با این اقدام ریاست قوه ی قضائیه اگرچه به صورت مقطعی و احتمالا چند ماهه، از نگرانی متقاضیان بیمه ی شخص ثالث کاسته می شود؛ اما تجربه نشان داده است پس از چندی با افزودن و کاستن بندهایی به همان مصوبه ی قبلی، این قانون نیز اجرایی خواهد شد؛ اگر چه محتمل است که اندکی از نرخ کاسته شود، لکن شرکتهای بیمه گر هر بار با شگردهای خاص به صورت نامحسوس بار دیگر هزینه ها را به متقاضیان تحمیل می کنند.

نکته ی بعدی در روابط دو طرفه ی بیمه گر و بیمه گذار این است که هر گاه بیمه گر با رشد قیمت مواجه می شود به بیمه گذاران اعلام می کند که تنها به اندازه ی تعهد شده در بیمه نامه متعهد خواهد بود و این خود گوشه ی دیگری از اجحافی است که بیمه گران به بیمه گذاران تحمیل می کنند.. از انجایی که مبلغ دریافت شده از مشتری به ارزش روز معامله و پول مشتری نیز در حساب بانکی شرکتهای بیمه گر متقابلا باعث رشد سرمایه ی بیمه گر می شود، لذا منطقی آن است که با افزایش مبلغ دیه، شرکتهای بیمه گر کما فی السابق دیه ی کامل یک انسان را به بیمه گذاران بپردازد.

در سالهای اخیر علی رغم دو برابر شدن اتومبیل در خیابانها و جاده های کشور، میزان تصادف و در نهایت خسارت به گواه پلیس آمار نزولی چشمگیری داشته است، لذا با این توجیه شرکتهای بیمه گر وارث ثروتهای زیادی شده اند که یکی از عوامل ان اجباری شدن بیمه ی شخص ثالث می باشد، علی هذا با عنایت به اینکه هر ساله با گران شدن دیه شرکتها درصد زیادی به حق بیمه ی خود می افزایند، امید است این بار با درایت مسئولین ذی ربط و ریاست محترم قوه ی قضائیه شورای کارشناسی یی تشکیل شده و با بررسی ی دقیق مانع از اجحاف بیشتر در حق بیمه گذاران گردند.
لینک این نوشته در سایت حقوقی پارکه/کلیک کنید.

زنان فراموش شده / منصور کوشان

2011-05-14T05:45:00.000-07:00

زنان فراموش شده

نوشته: منصور کوشان

93 صفحه

انشارات ققنوس

سال انتشار 1388

زنان فراموش شده،روایتگر داستان دختری از ایلات و عشایر ایران است که برخلاف دیگر همسن و سالانش دوست دارد تا مرد رویایش را خود بیابد و با او ازدواج کند، که این برخلاف عرف آن روز محل زندگی او بوده است. در این ایل رسم است اگر دختری نتواند شوهر پیدا کند همسر پدرش می شود و چون هیچ مردی نباید بیش از یک زن داشته باشد، مرد موظف است برای زن قبلی کلبه ای دیگر بر پا کند و چیزهایی هم برای ادامه ی زندگی به او بدهد و زن می تواند با یکی از خواستگار هایش ازدواج کند. این دختر برای اینکه همسر پدرش نباشد به مردی دل می بندد که شکارچی کوهستان است و با او ازدواج می کند.

شخصیت مادر دراین داستان از ابتدا تا انتها در پی رسیدن به مقصود و اتفاقاتی که بر او می رود همواره در متن ماجرا قرار دارد، او مرد دلخواهش را می یابد، مرد در پی حادثه ای خانه نشین و نیازمند پزشکی می شود که هر روز دور از چشم اهل روستا به او سر می زند و مداوایش را پی می گیرد؛اما در همین رفت و امد ها زن(مادر)احساس علاقه ای به پزشک می کند و .......

این رمان از نثر روانی برخوردار است و در طول قصه ضرباهنگی یکنواخت دارد. داستان در ایل و عشایری که به درستی اشاره ای به آن نمی شود اتفاق می افتد؛اما در بعضی از قسمت های داستان به کولی ها و باورهای آنان نیز پرداخته می شود. نویسنده در طول داستان به باورهای خرافی نیز می پردازد و آنها را به چالش می کشد؛ اما بدون نتیجه گیری و ابراز عقیده ی شخصی از کنار ان به سادگی می گذرد.

قسمتی از کتاب:

((...وقتی هنوز زن پدر یا مرد اولش بود، خاله اش در یک شب طوفانی سر مردش را می برد و به پشت چادر مادر می آید و صدایش می زند. مادرش که بیرون می رود دست ها و صورت خون آلود خواهرش را که می بیند می خواهد جیغ بکشد.خاله به سرعت دستش را روی دهان مادرش می گذارد و بعد گریان در آغوشش می گیرد. چند لحظه که می گذرد خاله، وقتی هنوز مادرش گیج رفتار خواهرش بوده است؛ می گریزد و دیگر هیچ وقت دیده نمی شود. می دانسته است اگر بماند ، صبح همین که مردها متوجه شوند سرمردش را گوش تا گوش بریده است، دست ها وپاهای او را به دو اسب می بندند و آن ها را هی می کنند تا دو شقه شود.))

شخصیت پردازی:

در زنان فراموش شده شخصیت های زیادی حضور ندارند؛اما همین تعداد اندک افراد حاضر در داستان با کمترین معرفی در جای جای قصه حضور دارند، شخصیت های اصلی یک زن و مرد هستند که راوی، آنها را مادر و پدر می نامد. پدر و مادر شخصیت اصلی هم حضوری در پشت صحنه دارند؛همچنین طبیبی که به مادر عشق ورزیده و زندگی اش را دستخوش تغییراتی کرده است و پلنگ که همزاد شخصیت اصلی به حساب می آید، این شخصیت ها هیچکدام اسم ندارند . گویی همه نمادی از انسان هایی مشابه هستند که تنها فکرشان ادامه ی زندگی، ازدواج ، مسایل جنسی و خلاصه زندگی به سبک انسان های اولیه است. این شخصیت ها پیشینه ی پیچیده ای ندارند در ایل ساده ای دنیا آمده اند، با عقایدی موروثی زندگی کرده اند و همه شبیه هم اند.

گفت و گو:

چیزی به نام گفت وگو در طول کتاب وجود ندارد، هر چه هست روایت مستقیم راوی است که به طریق نقل بیان می شود و البته این لطمه ای نیز به نوشتار نمی زند و تقریبا به یکدست بودن نوشته کمک شایانی نیز می کند.

توصیف:

توصیف مهمترین عنصر این رمان است که همه چیز را تحت الشعاع خود قرار داده است. تمام هوس های زن ، ماجراهای او با پلنگ و مرد طبیب و دوران پیش از ازدواج همه در قالب این عنصر نمایان می شود و سبک نمادین را قوت می بخشد .

سبک داستان:

داستان بیشتر به سبک داستان نویسی سمبولیک نزدیک است و از این روش برای روایت استفاده گردیده، نماد هایی مانند خورشید، پلنگ،صخره، برف، گوزن و ......حکایت از سمبل هایی است که نویسنده در دنیای درون خود آنها را پرورش داده و روی کاغذ آورده است؛ اما استفاده ی زیاد از نمادها خواننده را سر درگم می کند. پلنگ شاخص ترین نماد است که نشان از قدرت و غروری است که مادر از مردش انتظار دارد که همیشه در کنار مرد و در کنار طبیب به یاد پلنگ می افتد.

زاویه دید:

راوی از دید سوم شخص بر کل ماجرا احاطه دارد واتفاقات ظاهرا تنها از زاویه ی دید او برای خواننده روایت می شود، راوی فرزند قهرمان داستان است و با اینکه در هیچ نقطه از قصه حضور ندارد بر تمام اتفاقاتی که بر مادرگذشته وقوف دارد.مثل این است که شخصیت اصلی داستان که مادر راوی است قضایا را تعریف کرده است پس در واقع باید گفت روایتی تک صدایی است و در ردیف دانای کل قرار نمی گیرد. چنانچه می بینیم تمام داستان روایتگر خواسته های زن و ماجراهایی است که برای او اتفاق افتاده است جز در یک مورد که پدر در محاصره ی گرگها قرار گرفته که آن هم می تواند روایتی باشد که نجات دهنده ی پدر برای او تعریف کرده است. نوع افعال و رفت و برگشت های متوالی از حال به گذشته چنین دیدگاهی را تقویت می کند و نشان می دهد راوی در آن زمان هنوز نطفه ای بیش نبوده است و این تکنیک روایت فضای عاطفی دلنشینی ایجاد کرده است .

ایرادات:

از نظر کلی می توان چند ایراد به این داستان وارد کرد:

1-استفاده زیاد از بعضی کلمات و واژه ها:

در این قصه بعضی از کلمات بسیار زیاد و بیجا استفاده شده است، تکرار کلماتی مانند:

پدر، مادر،گوزن، پلنگ و....در بعضی از صفحات باعث سرگیجه و نوعی بی حوصلگی برای خواننده می شود، تا درنهایت چیزی از ماجرا متوجه نشود. اصرار به استفاده ی بیش از حد نمادها شاید از منظر خواننده ی خاص جالب به نظر بیاید؛ اما برای خواننده ی عام جاذبه ای ندارد.

2-استفاده ی پشت سرهم از افعال مشابه:

مانند: "مادر متوجه هوشیاری پدر که می شود بلند می شود"ص91

در همین عبارت کوتاه می باید از علامت نگارشی ویر گول استفاده می شد که نشده است.

البته در بیشتر قسمت های کتاب از علایم به خوبی استفاده شده؛ اما گاهی به نظر می رسد با نو آوری از این کار صرف نظر شده است .

رمان زنان فراموش شده صرف نظر از سبک روایت که نمادین است، به خوبی روایت گردیده، در لحظاتی که راوی مناظر و اتفاقات واقعی را روایت می کند، خواننده به خوبی در جریان اتفاقات قرار می گیردکه این به قلم خوب و روان نویسنده برمی گردد.

جنگل را دوست بداریم

2011-05-08T13:46:00.000-07:00

بشر امروز بیش از هر زمانی کمبود فضای طبیعی را در اطراف خود احساس می کند. شاهد عادل و زنده ی این مدعا می تواند هجوم شهروندان شهرهای بزرگ در روزهای تعطیل به فضاهای طبیعی کشور از کویر زیبای ایران تا جلگه ی گیلان و کوههای سرسبز البرز باشد.

در چند روزاخیر شمار زیادی از ساکنان شهرهای بزرگ با سفربه شمال ایران از جاذبه های شهرهای شمالی استفاده کرده اند. متاسفانه با هر بار حضور این دسته از گردشگران آثار بسیار زشتی بر جای می ماند که هر طبیعت گردی با دیدن مناظر ناهنجار چاره ای جز تاسف خورن به حال طبیعت ندارد.

گردشگران عزیز باید بدانند، فضایی را که اینگونه با انباشت زباله و پراکندن کیسه های پلاستیکی و بطری های یک بار مصرف آلوده می کنند، متعلق به تک تک افراد جامعه بوده و می باید برای تداوم حیات و تحویل آن به نسل های بعدی کوشید. حال که نسل جنگلها به همت عده ای سودجوی مسئول و غیر مسئول در حال انقراض است، وظیفه ی تمامی گردشگران، خاصه طبیعت گردانی که از جای جای ایران به مکانهای تفریحی می روند و از اکسیژن حاصله از درختانی که نسل های پیش از ما به یادگار گذاشته اند استفاده می کنند این است تا در حفظ آن کوشیده و روا نیست تا با کج فهمی و دگم اندیشی باعث نابودی آنها شویم.

در روزهای گذشته در سفری به شمال ایران، سری به منطقه ی بکر و زیبای " سقالکسار"(1) زدم، منطقه ای که واقعا با وجود همه ی بی تفاوتی های مرسوم این سالها، زیباست و مواهب طبیعی آن چشم هر بیننده ای را خیره خواهد کرد، متاسفانه با وجود تعبیه ی سطلهای زباله ی بسیار در جای جایش، زباله ها به طور وحشتناکی رها شده و در بسیار از موارد نیز آنها را در اطراف سطلهای زباله رها کرده و رفته اند.

رهگذری که حتی برای یک بار به دامن طبیعت می رود بداند، این سرمایه ی عظیم و هدیه ی خداوندی تنها به او تعلق ندارد، او باید بداند و ایمان داشته باشد که پس از او کسان دیگری نیز خواهند آمد و نیازمند استفاده از همان فضا هستند. بیاییم طبیعت را، دشت را، جنگل را، دریاچه های کوچک و بزرگ را، کویر را و هرچه که از مواهب طبیعی در گوشه گوشه ی این مرز وبوم داریم و کم نیز نیستند پاس بداریم و با استفاده ی درست از آن به نسل های بعدی نیز فرصت استفاده و بهره برداری بدهیم.

پی نوشت:

1-سد خاکی و دریاچه ی سقالکسار در نزدیکی "فلکده" از بخشهای اطراف رشت.

نامه ای به برادرانم در لیبی

2011-03-13T11:53:00.001-07:00

سلام،

به تو که با دست خالی می رزمی و زیر بارش بمب و غرش جنگنده هایی که برای بمباران مواضع دشمنانتان خریداری شده بود مظلومانه مقاومت می کنی.

سلام به تو برادرم،

که بیش از چهار دهه دیوانه ای را به رسمیت شناختی که از زمامداری تنها حرافی و از اقتصاد تنها پر کردن حسابهایش را می شناخت و کشورت هم اکنون با دارا بودن بالاترین مخازن نفت در فقری معادل کشورهای فقیر روزگار می گذراند.

به تو برادرم سلام می کنم،

که این روزها بازیچه ی دست قدرتهایی شده ای که منتظرند تا فرجام دیوانه بازیهای دیکتاتوری را ببیند و آنگاه به مصلحت خود و کشورهایشان عمل کنند، آری برادرم، من، تو، ما اسیریم، اسیر دست قدرتهایی که بر نوع مردن ما شرط بندی می کنند و منتظر می مانند تا ...

آخ برادرم؛

تو چقدر شبیه منی! چقدر برایم آشناست صدایت! چقدر تنهاییم! گمان مکن آنهایی نیز که به طرفداری از تو بیانیه صادر می کنند پاک و منزه اند! نه، آنان نیز آستینشان به خون برادرانمان در گوشه ی دیگری از زمین آلوده است.

دریغ!

دریغ و درد که هیچ دیکتاتوری نمی اندیشد که دیکتاتور است، هیچ فاشیستی مرام فاشیستی اش را نکوهش نمی کند، هیچ آدم کلاشی به کلاش بودن خود اذعان ندارد.

آه برادرم، برادرم!

دنیا پر است از گرگ های بره نما و دشمنان دوست نما! آخ برادرم وقتی تکه تکه شدن اندامت را در صفحه ی تلویزیون می بینم، گر می گیرم، از انسان بودن خود بیزار می شوم،اجزای بدنم تکه تکه می شود! آه برادرم، برادرم.....

برادرم،

ما مقصریم! جهل، بزرگترین دشمن من، دشمن تو، دشمن ماست! برادرم خیزش تو، خیزش من، خیزش ما، اتفاق مبارکی است که روزی ما را به بهشت خواهد برد، زنده باش، زنده بمان، زندگی کن، تا عصر زوال تمامی دیکتاتورهای رنگی و غیر رنگی را به اتفاق جشن بگیریم.

اعتیاد دختران ایرانی هشداری برای فردا

2011-01-28T13:44:00.000-08:00

پیشترها، هنگامی که صحبت از خانواده به میان می امد، همگان اولین چیزی که به یاد می اوردند بانویی بود که نگران تک تک اعضای خانواده، از همسر تا فرزندان و حتی اقوام بود. اینک با حرکت جامعه ی ایرانی به سوی صنعتی شدن، متاسفانه با وجود اینکه هنوز فاصله ی زیادی تا الفبای مدرنیسم داریم، آثار و تبعات بدی را در بین جوانان ایرانی و خصوصا دختران شاهد هستیم.

آمارها نشان از اعتیاد بی رویه ی دختران ایرانی به سیگار و حتی مواد مخدر گوناگون می دهد که این روزها علی رغم کنترل های فروان نیروی انتظامی به وفور در دسترس است.

دختران امروز که مادران آینده ی این مرزو بوم هستند، متاسفانه چند سالی است "در توهم برابری" با جنس مخالف، لجوجانه دست به حرکاتی می زنند که نه تنها برابری انان را به اثبات نخواهد رساند، که در آینده ی نزدیکی انها را از خواسته های اولیه ی شان که همانا زندگی خانوادگی است، محروم خواهد کرد. بسیار دیده شده است مردانی که خود اعتیاد داشته اند وحاضر به ازدواج با همسری از جنس خود نشده و به دنبال دخترانی رفته اند که بدور از هر گونه الودگی باشند تا خلا اعتیاد مرد را با سلامت جسم و روح خود پرکرده و فرزندان شان را از آلودگی بری کنند.

در یک جامعه ی ایده آل، زن و مرد با هم برابرند. این برابری بدان معنا نیست که هر عمل مذمومی را که مردان بی مسئولیت مرتکب می شوند لزوما دختران و بانوان ان جامعه نیز مرتکب شوند. برابری را می توان در فعالیت های اجتماعی از جمله مشارکت در مدیریت و مسئولیت های گاه استراتژیک نیز جستجو و به منصه ی ظهور رساند.

آنچه قابل تامل و بررسی است، اینکه آلوده شدن دختران امروز و مادران فردا نسلی بیمار را تحویل جامعه خواهد داد که بیشترین لطمه را فرزندان فردای این آب و خاک از ناحیه ی اعتیاد همین والدین خواهند خورد و اجتماع نیز از وجود همین نسل بیمار صدمات بسیاری خواهد دید.

بر مسئولین امر است با اندیشیدن راهکارهای مناسب و برنامه ریزی کلان در ایجاد فضاهای ورزشی و تفریحات سالم راه را بر وارد شدن صدمات جبران ناپذیر آینده بسته و نسل جوان امروز را از آلوده شدن بیش از این به مواد افیونی برحذر دارند.
لینک این نوشته در سایت حقوقی مهروداد/بخوانید

مجلس و نقل و انتقال خودرو

2011-01-17T22:03:00.000-08:00

بالاخره با تصویب نمایندگان مجلس، منازعه ی بین کانون سردفتران و پلیس راهور پایان یافت. به نظر می رسد پس از این دیگر حرف و حدیثی از سوی نیروی انتظامی برای نقل و انتقال خودرو توسط یگانهای مربوط به این سازمان وجود نخواهد داشت.

نمایندگان مجلس با اکثریت آرا رای به نقل و انتقال خودرو توسط دفاتر اسناد رسمی دادند و مقرر شد نیروی انتظامی با همکاری قوه ی قضائیه اقدام به راه اندازی دفاتر اسناد رسمی در مراکز تعویض پلاک نمایند تا قدم کوچکی جهت رفع سردرگمی و اتلاف وقت مراجعین برداشته شود.

آنچه گفتنی است؛ پس ازسیستم جدید خرید و فروش خودرو و تعویض الزامی پلاک، بازنگری اساسی در جهت سهولت کار و ارائه ی راهکارهای جدید احساس می شد؛ اما سپردن نقل وانتقال خودرو به نیروی انتظامی کاری غیر قانونی و غیرکارشناسی به نظر می رسید که با رای قاطع نمایندگان محترم مجلس از بروز چنین اتفاقی جلوگیری شد.

به این ترتیب و با اجباری شدن احتمالی انتقال سند در حین تعویض پلاک، راه بر سودجویانی که با دور زدن قانون مشکلات زیادی را برای فروشندگان و خریداران ایجاد می کردند بسته خواهد شد و هرگونه اهمال از سوی خریداران و فروشندگان در نهایت به خود آنها بر خواهد گشت.

امید است با همکاری نیروی انتظامی و قوه ی قضاییه تمهیداتی اندیشیده شود تا در مراکز تعویض پلاک، دفاتر اسناد رسمی ویژه ای جهت انتقال سند به تعداد کافی تعبیه شده تا مراجعین در کمترین زمان ممکن بهترین نتیجه را حاصل نمایند.

لینک این نوشته در سایت حقوقی مهروداد/بخوانید

تقابل کانون سردفتران و راهور ناجا

2011-01-15T22:44:00.000-08:00

چندی است بین نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران(راهور ناجا) و کانون سر دفتران منازعه ی کلامی ای در گرفته و فارغ از اینکه سرانجام چه خواهد شد طرفین نسبت به پاسخگویی به طرف مقابل از طریق رسانه ها اقدام می کنند.

نیروی انتظامی معتقد است می باید همه ی امور نقل و انتقال خودرو در ارگان های ناجا صورت پذیرد و در این خصوص شواهدی را نیز از قانون به میان می آورد و از طرف مقابل نیز رئیس کانون سردفتران می گوید:بیش از هفتاد سال است که وظیفه ی نقل و انتقال خود رو به دفاتر اسناد رسمی سپرده شده است و تاکنون نیز مشکلی در این خصوص بروز نکرده است. رئیس کانون سردفتران همچنین معتقد است به دلیل کمبود مراکز شماره گذاری، با روش مدنظر ناجا مراجعین متحمل زیانهای بیشتری خواهند شد، زیرا در شهرهایی کوچکتر این مراکز وجود ندارد و خریداران می باید با صرف وقت و هزینه ی بیشتری به شهرهای همجوار رفته و اقدام به شماره گذاری کنند ؛ اما دفاتر اسناد رسمی در همه ی شهر ها موجود می باشد.(1)

جدا از اینکه حق با کدام یک از طرفین است می باید ترتیبی اتخاذ شود تا افراد برای نقل و انتقال سردرگم نشده و به راحتی کار انتقال را انجام دهند والبته هر کدام از روش های مد نظر با مشکلاتی همراه است. متاسفانه هم اکنون با دو مرحله ای بودن کار انتقال ، عده ای از افراد سودجو در فاصله ی تعویض پلاک تا ثبت سند اقدام به دور زدن قانون و سو استفاده هایی می نمایند که گاهی فروشندگان یا خریداران واقعی در دام دلالان خودرو گرفتار آمده و متحمل ضررو زیانهایی نیز می شوند.

در اینکه قانونا می باید انتقال هر نوع سند در دفاتر ثبت اسناد رسمی انجام گیرد شکی نیست؛ اما با توجه به سو استفاده های انجام گرفته در فاصله ی زمانی تعویض پلاک تا انتقال خودرو در دفاتر، می باید تمهیداتی اندیشید تا با به حداقل رسیدن این زمان، دست افرد سودجو را برای دور زدن قانون بست.

ازجمله ی این راهکارها می توان به تعبیه ی دفاتری با نظارت ناجا در مراکز تعویض پلاک و افزودن به مراکزی که اقدام به تعویض پلاک خودرو کنند اندیشید تا مراجعین برای کاری که پیش از این زمان کوتاهی را در دفاتر می گذراندند بیش از این سردرگم نشوند.

به هر ترتیب می باید منتظر ماند تا نظر نمایندگان مجلس شورای اسلامی را دراین خصوص را نیز شنید که تصمیم نهایی را نیز اینان خواهند گرفت و لازم الاجراست.

پی نوشت 1: به گفته ی رئیس کانون سردفتران حدود هشت هزار دفتر اسناد رسمی درکشور زیر نظر قوه ی قضائیه فعالیت می کنند در حالی که تعداد مراکز شماره گذاری حدود 170 مرکز بوده و زیر نظر "رهگشا"(ازشرکت های خصوص و زیرپوشش ناجا) فعالیت می کنند.

لینک این نوشته در سایت حقوقی مهروداد/بخوانید

پیشنهادی برای طرح یارانه ها

2010-12-31T02:47:00.000-08:00

در روزهای اخیر با اجرایی شدن طرح تحول اقتصادی و اختصاص یارانه ها، جامعه با چالش های جدیدی مواجه شده است. صرف نظر از میزان کارایی این طرح، در اجرای نحوه ی پرداخت یارانه ها مشکلاتی وجود دارد که البته همگانی به نظر نمی رسد؛ اما به هر حال مشکل بخشی از شهروندان محسوب می شود.

پرداخت یارانه ها مستقیما به سرپرست خانوار هر چند کارشناسی و هدفمند باشد، لیکن با اشکالاتی نیز همراه بوده است.عده ای از افراد که در یکی دو سال اخیر و پس از ثبت نام در طرح هدفمندی یارانه ها از خانواده جدا شده و زندگی جدیدی را تشکیل داده اند هم اکنون با مشکل عدم دریافت مواجه شده اند و ظاهرا تا پایان سال می باید صبر کنند تا از طریق اعمال در سیستم رایانه ای موفق به دریافت مبلغ یارانه گردند.

از طرفی بعضی از خانوارها نیز به دلیل عدم حضور سرپرست خانواده تا کنون موفق به دریافت نشده اند که از این دسته می توان به اعضای بعضی از خانواده های زندانیان و افرادی که در خانواده حضور ندارند اشاره کرد. به نظر می رسد می باید برای این دسته از خانوارها نیز تمهیداتی اندیشید تا با استفاده از تبصره هایی بتوانند یارانه ی تخصیصی را دریافت نمایند.

گر چه هر طرحی در آغاز بدون اشکال نخواهد بود؛ اما با گذشت زمان و با شناسایی اشکالات و نواقص می توان راهکارهایی برای هر چه بهتر شدن اجرای طرح اندیشید، از جمله می توان با برنامه ریزی در آینده برای افراد بالای هجده سال شماره حساب های جدیدی اختصاص داد و این دسته از افراد که تعداد زیادی از آنها به دلایل مختلف دور از خانواده زندگی می کنند مستقیما از مبلغ اختصاص داده شده بهره مند گردند.

نگارنده در روزهای اخیر با چند مورد از موارد بالا مواجه بوده است ، اگر چه صدور واختصاص شماره حساب جداگانه برای فرد فرد جامعه و واریز یارانه به حساب شخصی آنان کار آسانی نیست؛ اما احتمالا در آینده ای نه چندان دوربا برطرف شدن بعضی از موانع قابل اجرا خواهد بود.

این نوشته را در سایت مهروداد نیز می توانید بخوانید

جلسه ی هم اندیشی سایت مهروداد

2010-12-26T01:00:00.000-08:00

نخستین جلسه ی هم اندیشی سایت حقوقی مهرو داد با حضور قضات، وکلا ، نویسندگان ، کارکنان و هیئت مدیره ی این رسانه برگزار شد.

در این آیین که با حضور جمعی از قضات بازنشسته، وکلای پایه یک دادگستری و اعضای مهروداد برگزار شد فریبا معتمدی(مدیر و وکیل پایه یک دادگستری) ضمن خوشامد به یکایک مهمانان، مراسم معارفه را به جا اورد و آنگاه حاضرین در راستای بالابردن کیفیت سایت پیشنهاداتی را ارائه کردند.

گفتنی است سایت مهروداد با هدف اطلاع رسانی در شاخه های مختلف علم حقوق طراحی و در دسترس عموم قرار گرفته و از هیئت مدیره ای مستقل برخوردار است.

علاقه مندان جهت دستیابی و استفاده از نیازهای حقوقی و آخرین اخبار این حوزه می توانند به آدرس http://www.mehrodad.com/ مراجعه نمایند

شب یلدا به روایت تاریخ

2010-12-21T08:31:00.001-08:00

برگرفته از ای میل سایت نویسندگان

-----------------------------

شب يلدا (شب چله)؛ فلسفه، تاريخچه و ارتباط آن با کريسمس. ايرانيان قديم تعهد مي سپردند که هر سال يک درخت سرو تازه بکارند شرق شناسان و مورخان متفق القولند كه ايرانيان نزديك به 4 هزار سال است كه شب يلدا ــ آخرين شب پاييز و آذرماه ــ را كه درازترين و تاريكترين شب در طول سال است تا سپيده دم بيدار مانده، در كنار يكديگر خود را سرگرم كرده تا اندوه غيبت خورشيد و تاريكي و نيز سردي هوا روحيه آنان را تضعيف نكند و با به روشني گراييدن آسمان (حصول اطمينان از بازگشت خورشيد در پي يك شب طولاني و سياه كه تولد تازه آن عنوان شده است) به رختخواب رفته و لختي بيآسوده اند.

پيشتر، ايرانيان (مردم سراسر ايران زمين) روز پس از شب يلدا (يكم دي ماه) را «خور روز» و «ديگان = دي گان» مي خواندند و به استراحت مي پرداختند و تعطيل عمومي بود. در اين روز عمدتا به اين لحاظ از كار دست مي كشيدند كه نمي خواستند احيانا مرتكب بدي كردن شوند كه ميترائيسم ارتكاب هر كار بد، ولو كوچك را در روز تولد خورشيد گناهي بزرگ مي شمرد.

«هرمان هيرت» زبانشناس بزرگ آلمان كه گرامر تطبيقي زبانهاي آريايي را نوشته است كه پارسي از جمله اين زبانها است نظر داده كه «دي» به معناي «روز» به اين دليل بر اين ماه ايراني گذارده شده كه ماه تولد دوباره خورشيد است. بايد دانست كه انگليسي يك زبان گرمانيك (خانواده زبانهاي آلماني) و ازخانواده بزرگتر زبانهاي آريايي (آرين) است. هرمان هيرت در آستانه «دي گان» به دنيا آمده بود و به زادروز خود كه مصادف با تولد دوباره خورشيد بود، مباهات بسيار مي كرد.

فردوسي به استناد منابع خود، يلدا و «خور روز» را به هوشنگ از شاهان پيشدادي ايران ( كيانيان كه از سيستان پارس برخاسته بودند) نسبت داده و در اين زمينه از جمله گفته است: فردوسي كه ما را ز دين بهي ننگ نيست به گيتي، «به» از دين هوشنگ نيست همه راه «داد» است و آيين مهر ..... نظر كردن اندر شمار سپهر آداب شب يلدا در طول زمان تغيير نكرده و ايرانيان در اين شب، باقيمانده ميوه هايي را كه انبار كرده اند و خشكبار و تنقلات مي خورند و دور هم گرد هيزم افروخته و بخاري روشن مي نشينند تا سپيده دم بشارت شكست تاريكي و ظلمت و آمدن روشنايي و گرمي (در ايران باستان، از ميان نرفتن و زنده بودن خورشيد كه بدون آن حيات نخواهد بود) را بدهد، زيرا كه به زعم آنان در اين شب، تاريكي و سياهي در اوج خود است.

«خور روز (دي گان)، يكم دي ماه» در ايران باستان درعين حال روز برابري انسانها بود. در اين روز همگان از جمله شاه لباس ساده مي پوشيدند تا يكسان به نظر آيند و كسي حق دستور دادن به ديگري را نداشت و كارها داوطلبانه انجام مي گرفت، نه تحت امر. در اين روز جنگ كردن و خونريزي، حتي كشتن گوسفند و مرغ هم ممنوع بود. اين موضوع را نيروهاي متخاصم ايرانيان مي دانستند و در جبهه ها رعايت مي كردند و خونريزي موقتا قطع مي شد و بسيار ديده شده است كه همين قطع موقت جنگ، به صلح طولاني و صفا انجاميده بود.

واژه «يلدا» از دوران ساسانيان كه متمايل به بكار گيري خط سرياني (الفباي از راست به چپ) شده بودند بكار رفته است. «يلدا » همان "ميلاد" به معناي زايش، زادروز يا تولد است كه از آن زبان سامي وارد پارسي شده است. بايد دانست كه هنوز در بسياري از نقاط ايران مخصوصا در جنوب و جنوب خاوري براي ناميدن بلندترين شب سال ، به جاي شب يلدا از واژه مركب شب چله ( 40 روز مانده به جشن سده ــ شب سياه و سرد ) استفاده مي شود. مراسم شب يلدا (شب چله) از طريق ايران به قلمرو روميان راه يافت و جشن «ساتورن» خوانده مي شد. جشن ساتورن پس از مسيحي شدن رومي ها هم اعتبار خود را از دست نداد و ادامه يافت كه در همان نخستين سده آزاد شدن پيروي از مسيحيت در ميان روميان، با تصويب رئيس وقت كليسا، كريسمس (مراسم ميلاد مسيح ) را 25 دسامبر قراردادند كه چهار روز و در سالهاي كبيسه سه روز پس از يلدا (شب 21 دسامبر) است و مفهوم هر دو واژه هم يكي است.

از آن پس اين دو ميلاد تقريبا باهم بر گزار مي شده اند. آراستن سرو وكاج در كريسمس هم از ايران باستان اقتباس شده است، زيراكه ايرانيان به اين دو درخت مخصوصا سرو به چشم مظهر مقاومت در برابر تاريكي و سرما مي نگريستند و در «خور روز» در برابر سرو مي ايستادند و عهد مي كردند كه تا سال بعد يك نهال سرو ديگر كشت كنند.

درخت مادر هستی

2010-12-18T01:32:00.000-08:00

جنگلها و مراتع ثروتی است ملی و متعلق به تمامی اقشار جامعه، در سالهای اخیر علی رغم کوشش های بسیار! آنچنان بی رحمانه بر پیکر جنگلها تاخته می شود که به زودی شاهد ازبین رفتن بخش عظیمی از منابع طبیعی کشور خواهیم بود.

جدای از برداشت بی رویه ی قانونی چوب از مناطق جنگلی ایران، قاچاقچیان چوب با سازماندهی گسترده در پی از بین بردن این ثروت ملی هستند و همواره از راههای غیرقانونی و گاه با از بین بردن ماموران زحمت کش و کم شمار این حوزه به اهداف خود دست می یابند.

در هفته ها و ماههای اخیر با آتش سوزیهای پی درپی و گسترده در بخش هایی وسیعی از جنگلهای ایران شاهد از بین رفتن این ثروت ملی هستیم. متاسفانه هر ساله با دلایل انسانی و غیر انسانی مقدار زیادی از درختان نابود شده و به بیابان تبدیل می شود.آمارهای سازمانهای مسئول نشان از برابر بودن برداشت و کاشت مجدد دارد؛ اما دیده ها با آمارها بسیارمتفاوت است.

هرچه هست جنگل به عنوان منبع تولید اکسیژن متعلق به فرد فرد جامعه است و بر یکایک افراد واجب است تا در نگهداری از این" مادر هستی "بکوشند.

لزوم بازنگری در تفکر تک تک اعضای جامعه بسیار احساس می شود. گردشگری که روز تعطیلش را با حضور در کنار درختان و دامن جنگل سپری می کند باید بیاندیشد پس از او کسان دیگری خواهند امد که از این هدیه ی خداوند استفاده کنند. بنابر این آلودن دامن سبز طبیعت و برجای گذاشتن آتش در ابتدا به زشت کردن "چهره ی زیبای مادر هستی" سپس به آتش کشیدن درختان خواهد انجامید.

در هفته های اخیر با بحرانی شدن هوای تهران و کلان شهرها بیش از پیش به ارزش وجودی درختان پی بردیم، بیاییم با احترام گذاشتن به طبیعت ادامه ی حیات خود و آیندگانمان را تضمین کرده تا دیگرانی که پس از ما خواهند امد شاهد بیابانی بی آب وعلف نباشند.

15 اسفند روز درختکاری نزدیک است، از هم اکنون فرصت کافی برای برنامه ریزی هست، هر کدام ازما نمی توانیم جنگلی بسازیم؛ اما با کاشت یک نهال می توانیم به اتفاق جنگلهایی انبوه بسازیم تا فرصت نفس کشیدن رااز خود و آیندگانمان سلب نکنیم.

این یادداشت را اینجا هم می توانید بخوانید.

دفتر تعاوني مسكن "انجمن صنفي روزنامه نگاران ایران" فك پلمب شد

2010-11-30T12:12:00.003-08:00

منبع: سایت انجمن صنفی روزنامه نگاران ایران

بيانيه هئيت مديره انجمن صنفي روزنامه ‌نگاران ايران

دفتر تعاوني مسكن انجمن صنفي فك پلمب شد

پايگاه اطلاع رساني انجمن صنفي روزنامه نگاران ايران: دفتر اداري انجمن صنفي روزنامه‌نگاران ايران كه از اواسط مرداد ماه توسط دادستاني تهران وبا حكم سعيد مرتضوي پلمب شده بود،روز دو شنبه، 8 آذر فك پلمب شد،تا تعاوني مسكن انجمن فعاليت اداري خود را استمرار دهد.

به همين مناسبت هئيت مديره انجمن صنفي روزنامه‌نگاران ايران در اطلاعيه به تشريح وضعيت كنوني انجمن صنفي روزنامه‌نگاران ايران پرداخت

در اين بيانيه‌آمده است:«انجمن صنفي روزنامه‌ نگاران ايراني» به اطلاع عمومي روزنامه‌نگاران به ويژه اعضاي محترم خود مي‌رساند كه به دنبال پملپ موقت ساختمان انجمن صنفي، رايزني‌ها و مذاكرات چند جانبه‌اي با دادستاني عمومي و انقلاب تهران و ساير دستگاه‌هاي ذي‌ربط و با هدف ادامه فعاليت صنفي ـ حرفه‌اي «انجمن صنفي روزنامه نگاران ايران» و زدودن ابهامات و رفع سوء تفاهم نهادهاي مسئول به عمل آمده كه در نتيجه آن «شركت تعاوني مسكن اعضاي انجمن صنفي روزنامه نگاران ايران» از تاريخ هشتم آذرماه جاري اجازه يافت فعاليت قانوني خود را در محل قبلي، ادامه دهد.

«انجمن صنفي روزنامه‌نگاران ايران» اگرچه اين اقدام را در مقايسه با حجم انتظارات و توقعات قانوني روزنامه نگاران عضو كافي نمي‌داند، اما اين گام نخست را به فال نيك گرفته و اميدوار است با ادامه رايزني و مذاكرات جاري كه در چارچوب ضرورت بهره‌مندي روزنامه‌نگاران از حق فعاليت صنفي صورت مي‌گيرد. فعاليت صنفي و حرفه‌اي اين تشكل فراگير روزنامه‌نگاران، همچون گذشته ادامه پيدا كند.

از اين رو «انجمن صنفي روزنامه نگاران ايران» ضمن ابراز خرسندي از فك پلمپ دفتر تعاوني مسكن اعضاي انجمن صنفي روزنامه نگاران توجه همكاران و اعضاي محترم را به نكات زير جلب مي‌كند:

1ـ فقط آن گروه از اعضاي محترم انجمن صنفي روزنامه نگاران ايران كه به صورت همزمان عضو تعاوني مسكن بوده و يا ديگر اعضايي كه علاقمند به عضويت در شركت تعاوني هستند، از تاريخ انتشار اين اطلاعيه مي‌توانند به منظور اطلاع از وضعيت پروژه‌هاي مسكن روزنامه نگاران و انجام ساير امور اداري مربوطه به محل شركت تعاوني مسكن مراجعه كنند.

2ـ فعاليت «انجمن صنفي روزنامه نگاران ايران» به ويژه امور دبيرخانه‌اي آن، از قبيل تمديد اعتبار كارت عضويت داخلي و بين‌المللي اعضاء امور بيمه بيكاري و فعاليت كميته‌هاي عضوگيري و رفاهي تا اطلاع ثانوي همچنان ميسر نيست.

یادداشتی بر سرعت عمل قوه ی قضاییه

2010-11-26T22:52:00.000-08:00

منبع: مهروداد

افشین معشوری

------------

با گذشت کمترین زمان ممکن تکلیف پرونده ی جنایت مشهور به سعادت آباد روشن شد تا یکی از پر سر وصدا ترین جنایات دهه ی اخیر کشور با تلاشی مثال زدنی به سرانجام رسیده و مختومه شود.

آنچه در این میان ارزشمند می نماید، سرعت عمل خوب و اراده ی قوی برای رسیدگی به جنایتی بس هولناک بود که در روز روشن ومقابل دیدگان رهگذران به وقوع پیوست؛ اما ناگفته هایی در این میان باقی می ماند که به نظر می رسد با وجود حاشیه ای بودن از اصل موضوع نیز مهمتر باشد.

سابقه نشان داده است برخورد با پرونده های اینچنینی راه حل اساسی نبوده و حکم مسکنی کوتاه مدت را دارد که با گذشت زمان از یاد وخاطر متجاوزین به حقوق شهروندان خواهد رفت . درسالهای اخیر پرونده هایی نظیر "خفاش شب "که در آن تعداد زیادی از زنان و دختران مورد اذیت و آزار قرار گرفته و درنهایت به قتل رسیده اند در گوشه وکنار کشور کم وبیش مفتوح و رسیدگی شده است که اخرین آنها قاتل سریالی زنان و دختران آبادانی و خرمشهری بود که چندی پیش به دار مجازات آویخته شد.

حال چه باید کرد تا اینگونه حوادث تکرار نشده و یا به حداقل ممکن برسد؟ جرم وجنایت و جنحه ریشه در نابسامانی های اقتصادی خانوار، تربیت نادرست ، سست شدن بنیان خانواده ها و مسایلی از این دست دارد. با نگاهی کوتاه به موارد متعدد، در می یابیم بیشتر جنایات ریز و درشت ریشه در موارد مالی داشته و حتی در همین مورد اخیر قوی ترین انگیزه ی ارتکاب به جنایت بوده است.

بیکاری، سرگشتگی، فراموش کردن آداب زندگی خانوادگی و اجتماعی، عدم احترام به حقوق شهروندی دیگران و مواردی از این دست باعث بروز مشکلاتی می شود که بسیار در حال فزونی است. بسیار مشاهده شده روابط نامشروع جنسی بهانه ای بوده تا افرادی از این طریق دست به سو استفاده هایی بزنند که گاه توان فرار از تبعات ان را پیدا می کنند؛ اما گاهی نیز در چنگال زیاده خواهی خود و خشم دیگران گرفتار می شوند.

متاسفانه با رشد فزاینده ی ثروت اندوزی و رواج مشاغل کاذب و عموما دلالیسم، نتوانسته ایم فرهنگ استفاده ی صحیح از منابع مالی را رواج دهیم و بسیار دیده ایم که افرادی با دارا بودن ثروت های انچنانی و اینچنینی از حداقل فرهنگ استفاده از آن بی بهره اند و شرم آور تر از آن ، این است که عموم جامعه نیز با بی توجهی به جنبه های تربیتی و فرهنگی ماجرا، رهروی بی چون و چرای این دسته از افراد هستند واین خود آثار زیانبارتری خواهد داشت وهم اکنون دملی است چرکین که در آینده تبدیل به کوهی از مشکلات اجتماعی خواهد شد.

امیدواریم مسئولین مربوطه با نشست هایی کارشناسی و ریشه یابی عوامل اینگونه جنایت ها و با بررسی های دقیق راه را بر حوادث بعدی ببندند که این میسر نمی شود مگر با خواست و اراده ی محکم و ایمان به هدف که در پرونده ی سعادت آباد به خوبی نمایان شد.

این یادداشت را اینجا(سایت حقوقی مهروداد) هم می توانید بخوانید

لایحه ی خانواده

2010-11-18T10:08:00.000-08:00

"افشین معشوری""

منبع : مهروداد

موضوع خانواده درسراسر دنیا با باورهای قومی،ملی ومذهبی جوامع سرو کار دارد، در کشور ما از گذشته تاکنون خانه وخانواده قداستی داشته که با گسترش ارتباطات و مراودات ماشینی آرام آرام از استحکام آن کاسته شده و امروزه ناگزیر با وضع قوانینی خاص در صدد کنترل بعضی از ناهنجاریهای حاصل از زیاده خواهی و گاه تمامیت خواهی عده ای برآمده اند.

سرانجام پس از چند سال کش و قوس قانون موسوم به لایحه ی خانواده در مجلس تصویب شد و به زودی با طی مراحل اداری اجرایی خواهد شد.آنچه در این میان مهم است نحوه ی اجرای قانون است، هر چند این قانون به خوبی نوشته و بارها اصلاح شده باشد، ضمانت اجرایی هر قانونی بسته به عواملی است که دست اندرکار اجرای آن هستند.

متاسفانه در کش و قوس تصویب و عدم تصویب این لایحه از سوی دست اندرکاران(موافقان و مخالفان) سخنانی رد وبدل شد که بوی حمایت های بی دلیل و افراطی جنسیتی می داد و منطق کمتر درآن دیده می شد، می شد با هم اندیشی مثبت به مراتب قوانینی محکم تر و البته منطقی تر وضع و به مرحله ی اجرا گذارد.

در کشور ما پیش از این نیز قوانینی برای جلوگیری بی مورد از چند همسری وجود داشته است؛ اما عده ای با دور زدن قانون اقدام به ازدواج های متعدد می نموده و در نهایت به امیال خود می رسیده اند.عده ای از فعالان زنان با اشاره به پاره ای از موارد این لایحه، آن را راهی برای فعالیت زنانی می دانند که با قرار گرفتن سر راه مردانی گاه بوالهوس و استفاده از نقاط ضعف این قانون به اخاذی خواهند پرداخت.

یک نماینده ی زن سابق مجلس معتقداست همانگونه که این لایحه راه ازدواج مجدد مردان را هموار می کند می بایست متقابلا حق طلاق را به زنان بدهد تا بتوانند در صورت تخلف مردان تقاضای طلاق با دریافت کلیه ی حق و حقوق را بکنند.گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی نیز نشان می دهد قانونی شدن ازدواج مجدد منجر به کاهش نرخ ازدواج در کشور می شود.

به هر حال به نظر می رسد با تمام چانه زنی ها و چالش های پشت سر گذاشته شده لایحه ی حمایت از خانواده بدون اشکال نبوده و تا استانداردهای مورد نظر عامه ی جامعه فاصله ی بسیاری دارد.امیدواریم قانون تصویب شده پس از این از بازدارندگی پیش بینی شده توسط طراحان برخوردار گردد و شاهد اجرای صحیح آن از سوی مقامات اجرا کننده باشیم.
این مقاله را اینجا (سایت حقوقی مهروداد) نیز می توانید بخوانید

درباب مهاجرین رسانه ای

2010-11-09T00:14:00.001-08:00

با دوستی صحبت می کردیم در باب دوستان و بزرگان و حتی آدمهای معمولی که از ایران رفتند و آن سوی دنیا با رسانه های خارجی همکاری می کنند می گفت:

بسیاری از اینها فلانند و بهمان، البته من با همه ی فرمایشات این دوست گرامی موافق نیستم؛ اما در تنهایی خودم عملکرد بعضی از حضرات را در ذهنم مرور کردم و دیدم این نازنین برادر به قول قدیمی ها پر بیراه نمی گوید، مثلا:

بنده خدایی بود که هر روز در برنامه های مختلف رادیویی وقتی پیچ رادیو را باز می کردی، شروع می کرد به موعظه کردن و خلاصه آداب زندگی و تا مرز فتوا نیز پیش می رفت؛ اما همینکه پایش به کمی آن ورتر از ایران/اروپای شرقی/رسید حالا در برنامه های مستقیم رادیویی با نوای موسیقی های بیست و پنج زاری می گوید:

هااااااااااااااااااااا بیا، حالا، بیا....

مرحوم فروغ می گوید:

من آدمهایی را می شناسم که وقتی شعر می خوانند بسیار نازنین و خوبند؛ اما همینکه بشقابی پلو را جلویشان می بینند، می شوند یک آدمِ حریصِ، شکمویِ.... خوب، من شعر این آدمها،حرف این آدمها و خود این آدمها را باور ندارم .(1)

دوستان دیگری هم هستند که تا زمانی اینجا بودند البته اهل موعظه نبودند؛ اما انگار همینکه پایشان به آنطرف رسید یادشان رفت اینجا حرف از آزادی و دموکراسی و نامهای دهن پر کن دیگر می زدند. حضرات انسوی دنیا نشسته اند و برای جوانان و گاه حتی پیران این مملکت نسخه های غیر قابل استفاده می پیچند و لابد بعد از اتمام برنامه ی زیبایشان!!به ریش ما مردم مفلس یک لا قبا نیز می خندند.

بد روزگاری است، دل بستن به آدمهایی که سقف آرزوهایشان همان یک بشقاب پلوی معروف مرحوم فروغ است(2) اندکی دارد به ضرر افکار عمومی آگاه ما تمام می شود، این مردم حالا هم که اندک اندک در حال روشن شدن هستند آدمهای سابقا خودی و این روزها آزاد از هر نوع قید وبند، انگار نمی خواهند بگذارند ..

البته داریم معدود افرادی که رفتند و به کار خود مشغول اند و آب به آسیاب کسانی که خون به دل مردم کردند نمی ریزند و البته همیشه اینگونه انسانهای باشرف تا همیشه ی تاریخ مهجور می مانند، به سازهای آدمهای اجیر شده(اجیر برای هر جریانی) گوش نکنیم و چشممان را بازکنیم تا آیندگان در مورد ما قضاوت کنند.

پی نوشت:

1-نقل به مضمون

2-اینجا بشقاب پلو همان زندگی در غرب است.

به یاد سینامدبرنیا

2010-11-01T12:07:00.000-07:00

نفرین به سفر که هرچه کرد او کرد....

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

دورادور دوستان خوبی بودیم، نازنین و با سواد بود و اهل تحقیق و مطالعه، خبر داد که ناشر کتاب همسرش پیشنهاد داده است تا برای رفع پاره ای از اشکالات به ارشاد تهران مراجعه کنند، فرصت خوبی بود، قراری گذاشته شد، نمایشگاه مطبوعات مکان خوبی بود تا با این شاعر جوان و آتیه دار گیلانی دیداری تازه کنیم، آمد، خوش برخورد و خنده رو، ساده و صمیمی، چند ساعتی با هم بودیم، از گیلان گفت و از آرزوهایش برای سرزمین مادری مان، می گفت: دارند زبان مادری را از یاد می برند، می گفت: خوشحال است که به همت دوستانش دارند زبان فراموش شده ی گیلان را احیا می کنند، می گفت .......

خیلی چیزهای دیگر در این دیدار کوتاه چند ساعته ی مان گفت که حالا وقتش نیست تا بازگو کنم.

خبر؛ اما بسیار کوتاه تر از آن بود که فکرش را بکنیم:

سینا مدبر نیا و همسرش در راه بازگشت به رشت براثر سانحه ی رانندگی جان به جان آفرین تسلیم کردند.

باور نکردم، با دوست نازنین اش"فرزین" تماس گرفتم، گریه می کرد، گفت که خبر درست است، از صدایش به خوبی می شد شدت اندوه اش را فهمید.

حالا این لوتکا بدون ناخدا مانده است.........

افسوس؛

ناگهان چقدر زود دیر می شود...

روحش شاد/دهم آبان ماه 1389

افشین معشوری/تهران

خسرو معتضد به روایت رسول جعفریان

2010-10-31T01:03:00.000-07:00

منبع: خبر آنلاین
حجت‌الاسلام رسول جعفریان، مورخ و رییس کتابخانه و مرکز اسناد مجلس در بررسی روزنامه جشن شاهنشاهی ایران که در سال 1350 به عنوان روزشمار جشن‌های شاهنشاهی انتشار یافته به نام مورخانی بر خورده است که تئوریسین آن جشن ها بوده اند و در این مجموعه مقاله داشتند.

وی در مجموعه این مورخان و تئورسین ها به نام خسرو معتضد برخورده است که در مقاله ای با عنوان "گفتاری در باب مفهوم «شاه» و رابطه آن با توده ملت" آورده است : " تأثیر گذاری شاهنشاهان هخامنشی در یکپارچگی و عظمت قوم ایرانی (روزنامه جشن شاهنشاهی ایران، شماره 34، چهارشنبه دهم شهریور ماه 1350)

چندی پیش شاهنشاه آریامهر در طی مصاحبه‌ای با یکی از روزنامه نگاران خارجی اشاره فرمودند که: کلمه شاه جاذبه سحرآمیزی در قاموس ایرانی دارد و بسیاری از مسائل و مشکلات در برابر نفوذ معنوی این کلمه از میان می‌رود».

نظر به این که اشاره موشکافانه و دقیق شاهنشاه آریامهر به جاذبه سحرآمیز کلمه شاه مفاهیم و معانی شگرف و مهمی در بر دارد در اینجا ضمن بررسی و تحقیق پیرامون تأثیر گذاری شاهنشاهان بر موقعیت و اتحاد پیروزی و عظمت ملت ایران به تفصیل در این باب سخن می‌گوییم. پیمان وفاداری و هم بستگی میان شاهنشاهان و توده ایرانی از قدیم ترین دوران های تاریخی به طور ضمنی و قلبی به امضاء‌رسیده است و با خون و شرف ایرانیان عجین گشته است..."

رسول جعفریان در یادداشت اخیر خود در وبلاگ خبر آنلاین آورده است : " دوست نادیده مورخی که شبهای متوالی ایشان را در سیما می ‌بینیم و از داستان هایی که می‌گوید و بسیار شیرین نقل می کند بهره مند می‌شویم. دیدم چندین سلسله مقاله در آن روزنامه جشن شاهنشاهی دارد. مقدمه یکی از آنها را می‌آورم ، البته با عرض پوزش از ایشان و این که این سرنوشت نه ایشان که غالب مورخان روزگاران است"

رییس کتابخانه و مرکز اسناد مجلس ادامه می دهد: " بنده ایرادم به آقای معتضد عزیز و دوست داشتنی نیست، به سیما هم اعتراضی ندارم، بلکه اصل ایرادم به علم تاریخ است که آلت فعل شده و این اشکال نه از سر بی تعهدی است که گاه به اسم تعهد این کارها صورت می‌گیرد، بلکه از سر نامردی این علم است که بی دلیل خود را راهنمای تمام عیار سیاست و جو سازی تبلیغاتی برای مقاصد منظوره کرده و شماری مورخ را هم که دنبال یک لقمه نان هستند در خدمت خود درآورده است.

نمایشگاه مطبوعات

2010-10-27T11:32:00.000-07:00

به سلامتی و میمنت نمایشگاه مطبوعات امسال هم لنگ لنگان آغاز به کار کرد و نشریات باقیمانده ی جامعه ی روزنامه نگاران کجدار و مریز در این ویترین بزرگ شرکت کردند.

نکته ی قابل اهمیت در این میان آمار است؛ که می گوید شرکت کنندگان امسال یک سوم بیشتر از سال قبل شده اند؛ اما موضوعی که به راحتی قابل رویت است، بخش هایی است که به نظر می رسد صرفا برای پر کردن غرفه ها طراحی و اجرا شده است.

یکی از مسئولین نمایشگاه در پاسخ خبرنگاران درباره ی دلیل شرکت نکردن تعدادی از رسانه ها می گوید:

به دلیل اینکه امسال درخواست ها زیاد و فضا کم بود، ناچارا تعدادی از روزنامه ها را در طبقه ی دوم جای دادیم که اینان به همین دلیل از شرکت در نمایشگاه سر باز زدند.

به نظر می رسد این گفته تنها یک توجیه ساده انگارانه است تا از پاسخگویی شفاف سر باز زنیم و صرفا جوابی داده باشیم.

آنچه در نمایشگاه امسال مشهود است جای دادن نشریاتی که گاه در سال شاید تنها به سبب عدم لغو امتیاز گهگاه اقدام به انتشار شماره هایی می کنند و دیگر هیچ !! در مکانهایی ازنمایشگاه است که می شد این فضاها به نشریات فعالتر و با کیفیت تر اختصاص یابد.

حضور رسانه های خارجی نیز نه تنها بر کیفیت بزرگترین رویداد رسانه ای کشور نمی افزاید، که بهترین و مناسب ترین مکانها را دراختیار اینان قرارداده ایم تا سوت و کورترین قسمت نمایشگاهی که عمدتا نیز سوت و کور است به همین بخش از شرکت کنندگان نمایشگاه اختصاص یابد.

به هر ترتیب امیدواریم در روزهای آینده شاهد بالار فتن کیفیت نمایشگاه نیز باشیم و همانگونه که در ارتقای کمیت کوشیده ایم بستری فراهم آوریم تا همین شرکت کنندگان در معرفی رسانه ها و فعالیتهایشان بکوشند و دوستداران نشریات وعلاقه مندان از حضور و صرف وقت دچار افسردگی و پشیمانی نشوند.

کلاس خبرنگاری/مفهوم جریان شناسی خبری

2010-10-14T10:06:00.000-07:00

با گسترش علم ارتباطات واژه های جدیدی به دایره ی اذهان عمومی و نوشته ها اضافه گردیده است. بعضی از این واژه ها در فرهنگ ها و حتی واژه نامه های تخصصی نیز وجود ندارند، به طور مثال چنانچه بخواهید درخصوص واژه هایی نظیر:

جریان سازی خبری و جریان شناسی خبری

و از این دست مفاهیم در منابع تحقیق کنید تنها به مضمون این کلمات در خصوص سوژه های مشخص دست پیدا می کنید و کمتر می توانید در خصوص مفاهیم آنها نشانی بیابید.در این تحقیق کوشیدیم تا با کلماتی ساده و قابل فهم مفهوم کلمه ی ترکیبی جریان شناسی خبری را تجزیه و تحلیل کرده و نتیجه بگیریم.

جریان شناسی خبری

در صفحه ی 1226 فرهنگ معین در خصوص واژه ی جریان آمده است:

جریان عبارت است از وقوع یافتن امری.

و درصفحه ی 1397 همین لغت نامه در خصوص خبر چنین نوشته شده:

خبر عبارت از مطلبی است که برای آگاهی مردم گویند و نویسند.

از این تعاریف در می یابیم جریان شناسی واژه ای ترکیبی؛ مرکب از جریان+شناخت+خبر است.

برای شناخت و آگاهی در خصوص آرا و عقاید منتشره نیاز به پیشینه ی یک خبر داریم، به طور مثال چنانچه بخواهیم درخصوص موضوعی ورزشی بنویسیم، ابتداباید با پیش زمینه های آن آشنا شده و درخصوص کم و کیف پیدایش و فعالیت آن از آغاز تا کنون اطلاعاتی کسب کنیم.

حال می پردازیم به نمونه ای مشخص از جریان شناسی خبری:

بسیار درمجامع و رسانه ها دیده و یا شنیده ایم که عده ای از انجمنی موسوم به حجتیه سخن می رانند و در رد و قبول آن سخنرانی و قلم فرسایی می کنند، آیا تا کنون اندیشیده اید این انجمن چه وقت؟ چگونه؟ با چه هدفی؟درکجا؟به دست چه کسانی تاسیس شده است؟

پاسخ دادن به این سئوالات که در واقع عناصر خبر نیز هستند ما را به سمت عناصر خبری سوق می دهد.شاید پرسش شود اصولا برای چه باید پیشینه ی این انجمن را بدانیم؟و چه کمکی به ما می کند؟

در پاسخ باید بگوییم :

برای ذهن پرسشگر یک خبرنگار که در خصوص خبری حول محور حجتیه در حال نوشتن است و پیش از این تنها نام این انجمن را شنیده، می باید بسیار جالب و هیجان انگیز باشد تا با فعالیتهای این سازمان آشنا گردد.

به عنوان مثال خبرنگار باید بداند که این انجمن در دهه ی دوم و سوم قرن حاضر(هجری شمسی) توسط فردی که به شیخ حلبی معروف و مشهور شد تاسیس شد و ایدئولوژی آنها بر پایه ی مبارزه با بهایی گری مبتنی بود و درشهرهای مختلف نیز برای خود جایگاهی دست و پا کرده و در پاره ای از اوقات پیش از انقلاب توسط مراجع نیز مجاز به استفاده از سهم امام نیز بودند و از سوی مقابل چون قایل به جدایی دین از سیاست بودند از رژیم گذشته نیز کمک های مالی دریافت می نمودند.

از بحث درخصوص ماهیت حجتیه می گذریم و به بحث جریان شناسی خبری می پردازیم:

امروزه چنانچه خبرنگاری بخواهد در خصوص رد یا تایید این انجمن یا هر جریان سیاسی، مذهبی، ورزشی و.....مطلبی بنویسد، در ابتدا باید کاملا در "جریان امر" قرار بگیرد، در صفحه ی 6737 فرهنگ معظم دهخدا امده است:

جریان امر عبارت است از:روش های آن،گردش کاری در اداره ای.

پس نتیجه می گیریم؛ خبرنگار ابتدا بایددر جریان گردش کاری که قرار است در آن خصوص بنویسد قرار گرفته و ان را به خوبی بشناسد تا بتواند در خصوص محاسن و معایب آن قلمفرسایی کند.

نکته ی آخر:

متاسفانه با تمام پیشرفت تکنولوژی و علم در خصوص بعضی واژه ها کوتاهی و کم کاری شده و در جاهایی نیز که از کلماتی نظیر "جریان شناسی خبری " نام برده شده، تنها به مضامین پرداخته شده است و کمتر نشانی از مفاهیم این گونه واژه ها می یابید، بر بزرگان علم ارتباطات است با تدوین واژه نامه های قابل دسترسیT جویندگان این مفاهیم را یاری نمایند.

به نظر نگارنده در یک تعریف کوتاه جریان شناسی خبری یعنی:

شناخت کافی از یک پدیده برای انعکاس هرچه بهتر خبرها واتفاقات مربوط به همان موضوع.

پی نوشت:
این نوشته به منزله ی تعریف جامع از جریان شناسی خبری نیست.

کلاس خبر نگاری/عناصرخبر،ارزشهای خبری وساختار خبر

2010-10-10T11:24:00.000-07:00

عناصر خبر:

1- که(چه کسی)who

2- کجا(مکان)where

3- کی(چه وقت)when

4- چه(چه چیزی)what

5- چرا(چه علت)why

6- چگونه(چطور)how

در باب عناصر خبری: اصولا هر خبر باید حدا قل چهار عنصر از عناصر خبری را در خود داشته باشد.

ارزش های خبری:

1-دربرگیری(impact)

2-شهرت(prominence)

3-برخورد،تضاد و اختلاف(conflict)

4-استثنا و شگفتی(oddity)

5-بزرگی و فراوانی تعداد ومقدار(magnitude)

6-مجاورت(جغرافیایی و معنوی)(proximity)

7-تازگی(timelyneas)
در باب ارزش های خبری: هر خبر در خود دو یا چند ارزش خبری را نهفته دارد، گاه می توان تمام ارزشهارانیز در یک خبر مستتر دید.

ساختار خبر:

عبارت است از:

1- تیتر

2- لید

3- متن

4- سابقه خبر

5- مکان،تاریخ ومنبع خبر

6- معرفی افراد

7- هماهنگی ساختمان خبر
خبرنگار خوب معمولا با رعایت ساختار خبری که در بالا اشاره شده است به غنای نوشته اش می افزاید.

کلاس خبرنگاری/مفهوم خبر،گزارش ومصاحبه

2010-10-01T03:32:00.000-07:00

تعریف خبر:

خبر؛ گزارشی از رویدادهای واقعی و عینی و اعلام وبیان وقایع جالب زندگی اجتماعی و نقل عقاید و افکارعمومی است که دارای یک یا چند ارزش خبری بوده و چگونگی ارائه این گزارش تحت تاثیر عوامل درون سازمانی و برون سازمانی شکل می گیرد.

تعریف مصاحبه:

مصاحبه؛ یکی از انواع خبر گیری مستقیم است که به وسیله ی ان افکار و عقاید شخصیت های مهم جامعه ویا مردم عادی کوچه و بازار را جمع آوری می کند.در پاره ای از اوقات مصاحبه برای به دست اوردن اخبار و اطلاعاتی است که در اختیار فرد خاصی می باشد.

تعریف گزارش:

گزارش؛ بیان تصویری و توصیفی یک واقعه یا رویداد می باشد.گزارش عبارت است از تلفیق خبرو تحقیق به اضافه ی بازسازی هنرمندانه ی صحنه ها و حوادث و واقعیات مهم زندگی اجتماعی بشری!

پی نوشت:

این تعاریف برگرفته از کلاسهای استادان فن خبرنگاری نوشته شده و سعی گردیده کوتاه و موجز در اختیار دوستانی که به دنبال مفاهیم هستند قرار بگیرد.

منشور کوروش در ایران

2010-09-12T11:56:00.001-07:00

منبع: امرداد

عکس از دوست هنرمندم : عارف درویش

خبرنگار امرداد- آفتاب يزداني: استوانه‌ي گلي حقوق بشر كوروش بزرگ پس از سال‌ها به ميهن آمد. البته دامان مام ميهن، بنابر خبرها و گزارش‌ها تنها ٤ماه ميزبان اين استوانه خواهد بود، استوانه‌‌اي كه شگفتي همه‌ي بانيان آزادي و دموكراسي را بر‌انگيخته است.

سند آزادي‌خواهي و مردم‌داري ايرانيان، بامداد آدينه، ساعت ٤ و ٢٥دقيقه به سرپرستی جان ادوارد کرتیس، مدیر بخش خاورمیانه‌ي موزه بریتانیا از فرودگاه امام خمینی(ره) به کشورمان وارد شد و در خزانه‌ي موزه‌ي ملي ايران جاي گرفت. روبرت كنت آپ‌ريچارد، مسوول مرمت و بازسازي موزه‌ي بريتانيا، جان ادوارد كرتيس را در آوردن منشور كوروش بزرگ به كشورمان همراهي مي‌كرد.

اين منشور كه سال‌هاي سال است پشت شيشه‌هاي موزه‌ي بريتانيا(برتيش‌موزيم»، جا خوش كرده، پس از پرواز از انگليس تا ايران و پس از لختي آسودگي در مخزن موزه‌ي ملي ايران،‌ ديروز، ٢٠ شهريورماه دوباره در تختگاه شيشه‌اش اما اين‌بار در موزه‌ي ملي ايران آرميد.

ساعت ١١ و ٢٠ دقيقه‌ي ٢٠ شهريورماه در آييني رسمي با باشندگي حميد بقايي، فرنشين سازمان ميراث فرهنگي، آزاده اردكاني، فرنشين کل موزه ملي ايران، کارشناسان ميراث فرهنگي، نمايندگان موزه‌ي بريتانيا و خبرنگاران از خزانه‌ي موزه‌ي ملي ايران خارج شد و درون ويترين نمايش جاي‌گرفت.

اين ميراث ارزشمند توسط آزاده اردکاني فرنشين کل موزه ملي ايران و روبرت کنت آپ ريچارد، به همراه دو قطعه‌‌ي ديگر كه قطعه‌هاي تازه‌يافت‌شده‌ي منشور هستند، درون جعبه‌ي شيشه‌اي‌اش آرميد.

امروز، قرار است با باشندگي رييس‌جمهوري كشورمان، محمود احمدي‌نژاد، اين يادگار نياكاني كه بيش از ٢٥٠٠ سال از عمرش مي‌گذرد به گونه‌ي رسمي، رونمايي شود.

زمان نگارش این سند به سال 539 پيش از میلاد باز‌می‌گردد که کوروش بزرگ با شکست پادشاه بابل، پاي در اين سرزمين بگذاشت. آن‌چه اين رخداد را بزرگ و ماندگار كرده، دستور كوروش به نگارش استوانه‌ي

حقوق بشر است كه در آن، سربازان خود از تجاوز به آزادي و خان‌و‌مان بابليان بازمي‌دارد، هركس را در دين و آيين خود،‌آزادي اختيار مي‌دهد و اسيران بندي در بابل را فرمان آزادي مي‌دهد.

کتاب مقدس یهودیان نیز ماجرای فتح بابل به دست کوروش، پادشاه پارس، و آزادی اسیران یهودی به فرمان او را ذکر کرده و کوروش را به عنوان برگزیده خداوند، مورد ستایش قرار داده است.

حميد بقايي، فرنشين سازمان ميراث فرهنگي، در سخناني گفت: «منشور كوروش از اين منظر داراي اهميت است كه فرمان رعايت حق مردم را در خود دارد و نشان‌دهنده‌ي اين است كه فرهنگ ايران، فرهنگ ستم‌‌ستيزي است.»

دورتادور این استوانه‌ی سفالین که 23 سانتی‌متر درازا و 11 سانتی‌متر پهنا دارد، به40 خط فرمان‌های کوروش در آزادي ملت‌ها‌، نگاشته شده است و اكنون نماد آزادي را بر خود گرفته است.

منشور کوروش به‌عنوان نخستین منشور حقوق بشر شناخته می‌شود و در سال 1971 میلادی، سازمان ملل آن را به شش زبان رسمی منتشر کرد. بدلی از این منشور به عنوان نمادي از آزادي انسان‌هاي دربند، در مقر سازمان ملل متحد در شهر نیویورک نگهداری می‌شود.

منشور كوروش قرار است پس از رونمايي رسمي كه امروز است، از روز چهارشنبه، ٢٤شهريورماه براي بازديد همگان باشد.

روز سینما/سرودی درسوگ سینمای ایران

2010-09-10T00:31:00.000-07:00

afshinmashori@yahoo.com

سی و اندی سال پیش که در این کشور انقلاب شد؛ درهای ورود فیلم خارجی خوب و با کیفیت و دارای تفکر تقریبا به کلی بسته شد و ماند سینمایی که متاثر از فضای انقلابی ان روزها فیلم های ساواکی می ساخت و دائم از خان وخان بازی و نداری های دوران پیش از ان حکایت می کرد.

در این میان مردمی که اهل فیلم دیدن بودند، یا می باید با دستگاههای ویدئوی آن روزها که سر امدشان " تی سون" بود فیلم های به زعم آن روزها "فیلمفارسی" می دیدند و یا برای دیدن فیلم های روز به سینماهایی می رفتند که اگر بگویم در تابستان به بخاری و در زمستان چیزی شبیه یخچال بودسخنی به گزاف نگفته ام.

روزگار گذشت، جوانان مستعدی در مکانهایی نظیر حوزه ی هنری دور هم جمع شدند و از بین اینان فیلمسازانی ساخته و پرداخته شدند که سالهای بعد در کنار بزرگان دیگری نظیر کیمیایی، بیضایی، کیارستمی و چند فیلمساز نام آشنای دیگر سکاندار هدایت سینمای نوین ایرانی شدند.

محسن مخملباف، مجید مجیدی، ابوالفضل جلیلی،کیار ستمی، جعفر پناهی و....فیلمسازانی بودند که نام ایران را در جشنواره های داخلی و خارجی بر زبانها آوردند، بماند که بعضی از انها فیلمهایشان هرگز در داخل مجال دیده شدن نیافت.

با تحولات اجتماعی یک دهه ی اخیر فیلمسازی مانند مخملباف به کلی از حضور و ساخت فیلم در ایران منصرف شد(یا منصرفش کردند)، ماند دیگرانی مانند کیارستمی که به او نیز لقب سفارشی ساز برای جشنواره ها دادند، جلیلی که هرگز مجال دیده شدن فیلم هایش در ایران داده نشد، جعفر پناهی با یکی دو کار دیده شده می رفت تا جا در پای بزرگان بگذارد و الحق چنین استحقاقی را نیز داشت؛ اما او هم....

بگذریم، دیگرانی هم هستند که هر چند فیلم می سازند؛ اما ساخته هایشان یا به شدت شخصی است و یا اینکه انچنان در پیچ و خم سانسور و خود سانسوری گرفتارند که بیننده ی عام محال است به اصل ماجرا و چرایی اتفاقات پی ببرد، زیرا در کش و قوس ساخته شدن و ساخته نشدن بلایی بر سر سناریو می آید که شاید گاهی نویسنده ی فیلمنامه هم با خواندن متن باور نخواهد کرد این نوشته ی خود اوست.

اینکه درهر جامعه نیاز به ژانرهای متفاوتی برای سینمادوستان می باشد شکی نیست و هیچ انسان عاقل و بالغی نمی تواند مدعی باشد که به سینمای سرگرمی نیازی نیست، اصولا یکی از کاربردهای سینما و شاید متداول ترین ان همین نوع سرگرمی باشد؛ اما متاسفانه در سالهای اخیر بدنه ی کلی سینما به طرز وحشتناکی به سمت و سوی سینمای سطحی نگری و طنزهای بی مایه کشیده شده است.

سر درسینما ها پر شده از عکس هنرپیشه های تکراری که تقریبا با یکی دو تغییر در همه ی فیلم ها حضور دارند و موضوع فیلمها نیز تقریبا یکی است و صرفا برای این ساخته می شوند که خلایق اوقاتی را تلف کنند، دراین میان رسالت اصلی فیلمساز چیست خدا می داند.

نگارنده چند سال پیش حضورا از عباس کیا رستمی که الحق و الانصاف نماینده ی شایسته ای برای فیلمسازان ایرانی بود و راه حضور جوان تر هایی نظیر بهمن قبادی را به جشنواره ها و آخر الامر معرفی سینمای ملی ایران به جهانیان باز کرد پرسیدم:

حالا که فیلمهای شما در سینماهای محدود و در زمانهای محدودتری مجال نمایش می یابند، چرا انها را برای نمایش عمومی تر به موسسه هایی که با خرید امتیاز پخش به مردم عرضه می کنند نمی فروشید؟

آنچه شنیدم بی کم و کاست همین است که می نویسم، گفت:

واقعیت امر گاهی مبالغی برای خرید امتیاز فیلم هایم پیشنهاد می کنند که شرم آور و به نوعی توهین است، برای همین از خیر دیده شدن فیلم هایم می گذرم تا توهین ها را تحمل نکنم.

حال مقایسه کنید فیلم های دم دستی ای را که هنوز روی پرده است وبا اشتیاق توسط موسسات خریداری و در کمترین زمان ممکن به بییندگان عرضه می شود با آثار کسانی مانند قبادی، جلیلی، مخملباف، بیضایی و.....

آنچه گفتنی است در تمام نقاط دنیا اقبال عمومی با فیلم های تجاری است؛ اما فضای رقابت برای فیلم هایی که اصطلاحا هنری می نامیم نیز باز است و کارگردانان فیلمهایشان را با فراغ بال می سازند و عرضه می کنند.

الغرض؛ این نوشته نه یک مطلب تخصصی در خصوص سینماست و نه قصد دارد حرفهای بزرگ بزند. نویسنده ی این سطور تنها یک علاقه مند سینماست که روند سینمای ایران را حدود سه دهه با اندازه و معیارهای خاص خود دنبال کرده است و می اندیشد با روند حاضر نه تنها به جایی نمی رسیم که یک قدم نیز از " دوران فیلمفارسی" عقب تر خواهیم رفت.درحال حاضر به نظر تفاوتی که با دوران فیلمفارسی داریم در فضاها و نوع پوشش و البته کیفیت تصویر برداری ها و آکسسوار صحنه است و گرنه آرام آرام داریم هنرمندانی تربیت می کنیم که شباهت های فراوانی با هنرپیشه های دوران گذشته دارند.

تا دیر نشده طرحی نو در افکنیم و سینمای تا گلو فررفته درمرداب را ازغرق شدن نجات دهیم که شاید فردایی برایمان متصور نباشد.این شیر بی یال و دم و اشکمی که امروز می بینیم سینما نیست، سینما به قول دکتر گوبلز(1) یکی از بزرگترین ابزار تبلیغات است و نقش مهمی در پیشبرد اهداف سیاسی جوامع دارد .

پی نوشت:

1-دکتر گوبلز، نظریه پرداز و وزیر تبلیغات هیتلر در زمان آلمان نازی.

مفهوم جنگ نرم/جنگ روانی

2010-08-31T16:43:00.000-07:00

تعریف های مختلف جنگ روانی

در یک سال اخیراز واژه ی جنگ نرم یا جنگ روانی یا عباراتی نزدیک به این به کرات در برنامه های رادیویی، تلویزیونی و نشریات استفاده شده است.در قسمت امارگیر سایت بارها دیده ام که علاقه مندانی با مراجعه به مطلبی که در خصوص جنگ روانی نوشته ام به دنبال مفهوم روان جنگ روانی بوده اند ، ان مطلب یک تحقیق کلی در این خصوص بود؛ اما بر آن شدم تعریف های گوناگون جنگ روانی را از متفکرین مختلف در یک مقاله گرداوری و جهت استفاده ی عموم در دسترس بگذارم.

در خصوص جنگ روانی پل لاینبرگر معتقد است:

جنگ روانی استفاده از تبلیغات بر ضد دشمن همراه با اقدامات عملی است که دارای ماهیت نظامی، اقتصادی و سیاسی است.

برخی به مجموعه اقدامات غیر نظامی، سیاسی و اقتصادی برای اثر گذاری بر دولت ها و ملیت ها اشاره می کنند و تبلیغات را جز اصلی و اساسی جنگ روانی می دانند؛ اما برخی دیگر معنای جنگ روانی را به فعالیت هایی که به طور مشخص در قلمرو صلاحیت نیروی مسلح قرار دارد، محدود می کنند.

دیوید آیزنهاور؛ جنگ روانی را مترادف با جنگ سرد به کار برده است:

"جنگ روانی یعنی نبرد و نزاعی برای دستیابی به افکار مردم و اراده ی آنها"

جنگ روانی از جمله بدترین سلاحهای جنگی دوران معاصر علیه فکر، اندیشه، عقیده، شجاعت،اطمینان و میل به جنگیدن است. جنگ روانی در عین حال که نوعی دفاع به شمار می رود، حالت هجومی نیز دارد، چرا که در عین تقویت روحیه ی ملت و سربازان خودی به تضعیف روحیه ی دشمن نیز می پردازد. جنگ روانی در واقع نبرد علیه عقل دشمن است نه نبرد برای دربند کشیدن ساختار فیزیکی او.

مارشال مک لوهان عقیده دارد :

"جنگ هایی در آینده رخ خواهد داد که به وسیله ی تسلیحات جنگی نخواهد بود، بلکه این جنگ ها به دلیل تصوراتی خواهد بود که رسانه های جمعی به مردم القا می کنند"

و این دیدگاه یعنی اینکه رسانه ها نقش زیادی در فرایند مفهوم جنگ روانی دارند.

به باور الوین تافلر؛ در بحران های آینده، تاکتیک های اطلاعاتی حرف اول را خواهد زد و این تاکتیک ها چیزی نیست جز "قدرت دستکاری اطلاعات" پیش از آنکه حتی این اطلاعات به رسانه ها برسد.

به نظر می رسد در تعریفی کامل تر، جنگ روانی عبارت است از :

استفاده ی دقیق و طراحی شده از تبلیغات و سایر امکانات به منظور تاثیر گذاری بر افکار، احساسات، تمایلات و رفتار گروههای دوست، دشمن و بی طرف برای دست یابی به اهداف ملی.

و کلام آخر اینکه؛ جنگ نرم، جنگ سرد، انقلاب مخملی و واژه هایی از این دست اندیشه و عقاید گروههای مختلف فکری جوامع هدف را مد نظر داشته تا از راه نفوذ بر اذهان عمومی و افکار توده های جامعه به اهداف از پیش تعیین شده هجوم اورد.

پی نوشت:

1-بخش عمده ی این مقاله ی کوتاه از دست نوشته ی آقای علی جهانبخش(استاد جامعه شناسی) نقل گردیده است، از ایشان بسیار سپاسگزارم.

2- جنگ نرم تنها در حیطه ی نبرد دو ملت نیست، می توان در مواجهه ی احزاب، گروههای فکری ، اقتصادی و سایر حوزه ها نیز رد پای این نوع جنگ را مشاهده نمود، امروزه با پیشرفت تکنولوژی گروههای اقتصادی نیز بسیار از این روش برای رسیدن به اهداف گاه نامشروع خود استفاده می کنند.

جنگل پنیر/فرشته احمدی

2010-08-15T00:20:00.000-07:00

جنگل پنیر
این نقد در شماره ی 91 (شهریور 1389)هفته نامه ی بین المللی هنرمند(نشریه ی تخصصی ادبیات) در صفحه ی 28 منتشر شده است.

نوشته: فرشته احمدی
چاپ اول

نشر ققنوس 1388

داستان ایرانی/215 صفحه
قیمت:3800 تومان

afshinmashori@yahoo.com

جنگل پنیر؛ نام رمانی است نوشته ی خانم فرشته احمدی که توسط انتشارات ققنوس در 215 صفحه و یازده فصل منتشر شده است.

داستان از ایستگاه راه اهن شروع و در ادامه در شهرزلزله زده ی زرند و اطراف ادامه می یابد. نویسنده آدمهایی را وارد داستان می کند که برای خواننده ی عام عموما ناشناخته است. در قسمت های مختلف ماجرا گاه فلاش بک هایی را شاهد هستیم که بی مقدمه و بدون هیچ گونه توجیهی باید تحملش کنیم.

نوشتار رمان بسیار بد و دارای ضعف های آشکار نگارشی است . در جای جای کتاب از ادبیات سخیف و گاه بسیار زشت که حتی در بین پایین ترین اقشار جامعه ایرانی نیز به ندرت اینگونه صریح بیان می شود، استفاده شده است.

داستان در مکانهایی اتفاق می افتد که کمتر شهروند معمولی با ان روبروست، مکانهایی که گاه به بالماسکه می ماند و یا افرادی که نماد عینی در جامعه ندارند. هیچگاه معلوم نمی شود نقش مادر در رابطه با گم شدن پدر چیست؟ هیچگاه مشخص نمی شود "آدم" روح است؟ انسان است؟ جادوگر است؟ و یا یک موجود خیالی؟ هیچگاه نمی فهمیم این جایی که اینگونه دختر ها و پسرها با هم گل می گویند و می شنوند قهوه خانه است؟کافی شاپ است؟ و یا یک خانه ی خلوت که محل عیش و عشرت عده ای جوان مرفه بی درداست، که اگر این مورد آخری صحیح باشد، سایه با این جمع چه سنخیتی دارد که با اینان امد وشد دارد، به هر حال با این زمینه به سراغ نقد نوشته ی خانم احمدی می رویم.

خلاصه ای از داستان:

سایه، دختری که به نظر می رسد خبرنگار یا عکاس، خبرنگار است در پی یافتن حقیقتی که هیچگاه مشخص نمی شود از تهران به سمت شهر دوره ی کودکی اش می رود. در این سفر با آدمهایی روبرو می شود که خنثی هستند، از مامور تا قهوه خانه دار و هر که در این راه با او همراه می شوند آدمهای خنثایی هستند که به جز خدمت کردن به سایه هیچ دغدغه ای ندارند، اگرچه گاهی آزار و اذیت هایی نیز به سایه می رسانند.

در لابلای داستان بارها به گذشته برمی گردیم و سر از مکانهایی شبیه تئاتر،بالماسکه،کافی شاپ،مهمانی و نظیر این می رویم ؛ اما خط اصلی داستان در سفری چند روزه از تهران به زرند کرمان روایت می شود.

1-زاویه ی دید:

در بخش هایی از کتاب زاویه ی دید نویسنده اول شخص است ؛ اما در قسمت هایی داستان چنان مغشوش می شود که نمی فهمیم بالاخره داستان موصوف را سایه روایت می کند یا اصولا با یک گزارش خبری مواجه هستیم، به نظر می رسد نویسنده از سبک خبری در داستان استفاده کرده باشد، زیرا در قسمت هایی از داستان به کلی قصه گویی را رها و به گزارشگری می پردازد.

دو نمونه:

سوم شخص:

"پیش از آنکه پیام در تاکسی را ببندد، سایه خودش را کنارش جا داد."ص68

اول شخص:

"دوربین را خاموش می کنم.از صدای حرف زدن خودم بدم می اید.."ص46

2-سبک ادبی

جنگل پنیر از سبک خاصی تبعیت نمی کند، گاه با نوشته هایی کاملا رئال مواجه هستیم، گاهی رویا حرف اول را در روایت می زند و گاه مشخص نیست با کدام یک از سبک های شناخته شده مواجهیم که این به نظر با تعمدی همراه بوده است و نویسنده ی داستان به نظر قصدی داشته است تا این گونه داستانش را بیان کند.(ناتورالیسم و سوررئالیسم)

3-شخصیت پردازی

ضعیف ترین بخش کتاب شخصیت پردازی است، خواننده از ابتدا تا انتها در حال سرگیجه از آدمهای ماجراست، هیچ معلوم نیست مادر کیست، کجاست، پدر که بود و چرا انها را تنها گذارده است، معلوم نیست برادر سایه در کجای دنیاست و چه می کند، دوستان سایه همه با کمترین معرفی وارد ماجرا می شوند و با کمترین تاثیر از داستان خارج می شوند، پیام در این میان معلوم نیست واقعا نامزد سایه است یا یکی از پسرانی که در اطراف اوست و اینکه چطور سایه به خانه ی انها رفته و در حضور خانواده آنها شب را درانجا به سر برده است که این از موارد نادر در خانواده های سنتی ایرانی و در خانواده های غیر سنتی نیز این نوع مراودات اصولا کمتر پذیرفته شده است.

4-مکانهای داستان

به جز مسافرخانه و قطار، بقیه ی مکانهایی که داستان در آنجا اتفاق می افتد به خوبی پرداخت نمی شود، نویسنده همه چیز را خیلی سطحی و گذرا معرفی و به دنبال نوشتن حرفهایی می رود که در انتها نیز بی نتیجه رها می شوند.

5-اشکالات نگارشی

جابجایی فعل:

"مثلا خون پاشیده شده باشد به سر و سینه اش". ص123

استفاده ی بیجا و تکرار بی مورد از افعال:

"آن سوراخ چروکیده کمی بالاتر از ناف را دیده بود.شاید در زندگی قبلی اش. "ص123

محاوره نویسی در ادبی نویسی:

"نه شور بود نه ترش.می شد بدون نان و چای شیرین خوردش." ص121

"پاشو برو تو چادر.نوبت خواب شما هم رسید" ص120

"دلم می خواست درباره شبی که گذرانده بودم باهاش حرف بزنم" ص 86

البته اشکالات نگارشی تنها به همین موارد ختم نمی شود ؛ اما از انجا که نوشتن بیش از این در این خصوص ضروری نیست به همین مقدار بسنده می کنیم.

پاراگراف ها:

در اغلب فصل های کتاب پاراگراف ها بسیار بلند است و خواننده در دریافت موضوع ناکام می ماند، پاراگراف های بلند باعث سردرگمی و عدم درک موضوع می شود ، می شد هر پاراگراف را در یک چهارم صفحه یا پنج سطر خلاصه کرد تا خواننده فرصتی برای تجدید قوا و فهم داستان پیدا کند.

ادبیات سخیف:

در این کتاب بیش از اندازه ی معمول از ادبیات کوچه بازاری و گاه زشت وزننده استفاده می شود، این روزها ملاک روشنفکری انگار در کاربرد کلمات زشت و زننده خلاصه می شود.

هر چند برای نوشتن جنگل پنیر، نویسنده همه ی تلاشش را برای خلق اثری درخور کرده باشد؛ اما این رمان با ایرادات اساسی مواجه است، ازنام رمان که چندان سنخیتی با داستان ندارد تا جز به جز نوشته ها نیاز به بازنگری جدی نویسنده دارد.

رگ سرخی به تن بوم/ملیحه صباغیان

2010-07-25T09:07:00.000-07:00

این نقد در شماره ی 91 (شهریور 1389)هفته نامه ی بین المللی هنرمند(نشریه ی تخصصی ادبیات) در صفحه ی 29 منتشر شده است
رگ سرخی به تن بوم

نویسنده: ملیحه صباغیان

چاپ اول

1650 نسخه

انتشارات ققنوس

312 صفحه/قیمت 5200 تومان

afshinmashori@yahoo.com

رگ سرخی به تن بوم رمانی است در 9 فصل و 312 صفحه، داستان در باره ی زندگی خانم جوان و هنرمندی است که در زندگی خانوادگی دچار چالش هایی شده است.

قصه از پشت چراغ قرمز یک چهار راه شروع می شود و نویسنده آرام آرام شخصیت ها را وارد داستان می کند.

ترانه ی رویایی دختر هنرمند خانواده ای تحصیلکرده در ازدواج اولش شکست خورده و با سپردن تنها فرزندش که از ازدواج با سینا دارد به خانواده ی همسرش، ناچار به خانه ی پدری باز می گردد و در محل کار سابقش به کار مشغول می شود.

مهندس پورنیا به همراه پسرش کامران برای انجام پروژه ای مشترک به محل کار ترانه ی رویایی می آید و در فعل و انفعالاتی سریع، کامران عاشق ترانه می شود و ترانه نیز بعد از مدتی به این عشق جواب مثبت می دهد.

خانواده ها از ماجرا با خبر می شوند و قرار ازدواج گذاشته می شود. بعد از نامزدی ترانه و کامران ناگهان همسر سابق ترانه(سینا) با فرزندشان به منزل انها می آید و پسرشان(سهراب ) را به خانواده ی ترانه می سپارد تا برای دفن و کفن مادرش( خانم فروزش) برود.

ترانه که با دیدن سهراب وارد دنیای دیگری شده است به تلفن های گاه و بیگاه کامران چندان اعتنایی نمی کند و کامران این رفتار را حاصل حضور سهراب در زندگی ترانه می داند و خود را اززندگی ترانه کنار می کشد.

رفت و آمد های سینا به منزل خانواده ی رویایی بعد از مراسم خانم فروزش نیز ادامه پیدا می کند تا جایی که می پندارد می تواند دل ترانه را برای بازگشت مجدد به زندگی مشترک به دست آورد که با سخت گیری های ترانه، سینا نیز عزم رفتن به استرالیا نزد خواهرش سارا می کند و برای دوماه به ان کشور می رود.

رفتن سینا به خارج از کشور باعث می شود ترانه روزهای خوبی را درکنار سهراب تجربه کند، ناگهان باخبر می شود که همسر سابقش برای همیشه در استرالیا خواهد ماند . ترانه خوشحال از اقامت دائمی سینا در خارج دید جدیدی به زندگی پیدا می کند و به فکر راه انداختن نمایشگاه نقاشی ای می شود که سالها در فکرش پرورانده بود.در سکانش آخر داستان مدیر شرکت محل کار ترانه به همراه کامران پورنیا وارد نمایشگاه می شوند و ماجرا به خوشی و خرمی پایان می پذیرد.

1-زاویه دید:

رمان رگ سرخی به تن بوم، از زاویه ی دید اول شخص روایت می شود و ماجرا ها از ابتدا تا انتها توسط ترانه ی رویایی بیان می گردد.

دیدگاه زنانه نویسنده : نویسنده تمام اتفاقات را ازدید بانویی نقل می کند که یک بار در زندگی با شکست مواجه شده و تلخی های کوچک زندگی را به شدت بزرگ می بیند و این نشان دهنده ی احساسات درونی اوست.

2- شخصیت پردازی:

نویسنده در پرداخت شخصیتها موفق عمل نکرده است و افراد حاضر در قصه به خوبی در جامعه قابل لمس نیستند، اگرچه می شد در پرداخت شخصیت ها دقیق تر نیز عمل کرد. به عنوان مثال رابطه ی نغمه با نامزدش شاهین چندان آشکار نیست و خانواده ی شاهین دراین میان هیچ نقشی ندارند و یا در مورد سینا به خوبی آشکار نیست که به جز فرمانبرداری از مادر، گناه دیگرش اصولا چیست؟ ویا پدر ومادر نغمه که تنها به تحصیلکرده بودنشان اشاره می شود و اینکه در سفرهایی، اقلامی را ازکشورهای مختلف به یادگار آورده اند و در تزئین منزل استفاده می کنند؛ اما به سوابق این دو اشاره ای نمی شود .

نحوه معرفی شخصیت ها:

شخصیت های داستان عموما برای پیشبرد داستان از جایی وارد می شوند که نویسنده احساس نیاز به حضورشان می کند؛ اما می شد کمی پیش از این نیز آنها را به داستان وارد کرد. به عنوان مثال به "سارا" خواهر سینا که دراسترالیا زندگی می کند کوچکترین اشاره ای نمی شود و یا خواهر بزرگتر "سوسن" نیز معلوم نیست چگونه و چطور با یک هندی تبار ازدواج کرده و اصولا چرا اینقدر فاصله بین این افراد وجود دارد.

ارتباط شخصیت ها با داستان و تاثیر انها:

در شخصیت های این داستان آدم اضافه ای وجود ندارد واین حسن قلم نویسنده را می رساند. افراد حاضر در قصه تماما وجودشان لازم است و به خط روایی داستان کمک می کنند.

3- فضا سازی:

در پرداخت مکانهای داستان نیز گاه به خوبی شاهد تصاویر ذهنی نویسنده هستیم ، آنچنان که گویی خود را به جای نویسنده تصور می کنیم، مانند تصویردفتر کار ترانه که منتظر آمدن کامران است و یا سفره ی عقد که قرار است دختر خاله ی ترانه پای ان بنشیند؛ اما درمواردی نیز بدون کمترین تصویر سازی از کنار ماجرا می گذرد که می شود به خاطر موارد مثبت بیشتر چشم از انها پوشید.

چراغ قرمز و چهار راه به عنوان نماد:

چراغ قرمز نماد ترمز، ایست و یا توقف در راهی است که در زندگی می رویم. حضور ترانه در ابتدای صبح با رادیوی روشن پشت چراغ قرمز و بوق اتومبیلهای کناری برای حرکت، می تواند نماد شروعی دوباره برای یک زندگی نو نیز باشد.

مکان وزمان داستان:

با اینکه صراحتا از زمان داستان نامی برده نمی شود؛ اما توصیف ها ما را به تهران امروز ویا حداقل تهران دهه ی هشتاد می برد و حکایت از زندگی آدمهایی دارد که هم عصرما و در شهر ما زندگی می کنند.

ضعف ها:

1- اشکالات نگارشی:

در این رمان، مانند بسیاری از کتاب های دیگری که در این سالها به دست چاپ سپرده می شوند اشکالاتی مشاهده می شود که شاید تعمدی در کار باشد؛ اما می توان با کمی سلیقه این ایرادات را به حداقل رساند .از جمله ی این مشکلات عدم استفاده صحیح از علایم نگارشی است. مانند:

آمد و در را باز کرد. پیاده شدم . در رابازکرد. "ص 39"

سرش را آورد نزدیک تر.یک دستش را ستون چانه کرد.لحنش صمیمی بود.گرم.اما دل به شنیدن نمی دادم. "ص41"

در عبارت اخیر ضمن اینکه علایم نگارشی به درستی استفاده نشده است از فعل در جای نامناسبی از جمله نیز استفاده گردیده که این درتمام طول کتاب متاسفانه تکرار می شود، می شد این جمله را به صورت زیر نگاشت:

سرش را نزدیک تر اورد، یک دستش را به چانه ستون کرد.لحنش صمیمی و گرم بود ؛ اما دل به شنیدن نمی دادم.

2-پاراگراف های بلند:

گاهی پاراگراف ها بسیار طولانی اند و بدون توقف خواننده را زیر بار عبارات و جمله ها خسته می کند، می شود گاهی بین جمله ها به خواننده فرصتی داد تا بیندیشد که منظور نویسنده در اینجا چیست

3-فضا ها:

فضاهای داستان اگرچه در جامعه ی امروز دیده می شود؛ اما خانه، اداره، هتل و تمام مکانهایی که داستان درانجا روایت می شود گاهی بیشتر برخاسته از ذهن آرمانخواه نویسنده می نماید.ت.

حسن ها:

1-تقابل سنت و مدرنیته:

یکی از محاسن رمان؛ این است که زندگی ماشینی امروز را به خوبی با جامعه ی سنتی در هم می آمیزد و تقابل سنت و مدرنیسم را خصوصا در بخش زندگی مشترک با سینا به خواننده نشان می دهد. نماد جامعه ی سنتی دیروز پدر سالاری و مادرسالاری بود و امروزه بیشتر شاهد فرزند سالاری هستیم. اگرچه هر کدام از دو حالت ایراداتی داشته ودارند؛ اما برای گذاراز مرحله ی سنت به مدرنیسم لازم است ابتدا به خوبی سنت و مدرنیته را بشناسیم آنگاه انتخاب کنیم که کدام یک نیاز امروزمان است .

2-داستان شسته و رفته :

برای نوشتن نیازی نیست کلمات قلمبه را تحویل خواننده بدهیم، " رگ سرخی به تن بوم" یک داستان ساده با روایتی نسبتا خوب است و ترتیب اتفاقات را رعایت کرده و در زمانهایی که به گذشته رجوع می کند خواننده را سر درگم نمی کند.

یک ایراد کلی به رمان هایی که به تازگی چاپ می شود:

متاسفانه سالهای اخیر در کتابهایی که به دست چاپ سپرده می شوند نوعی بی مبالاتی فرهنگی در نوشتار دیده می شود.استفاده از کلمات زشت و زننده هرچند درجاهایی نیاز محسوب می شود و ناگزیر می باید استفاده کرد؛ اما کاربرد بیش از حد این نوع ادبیات در رمان های منتشره، باعث نوعی ترویج بی ادبی نیز خواهد شد.

رمان "رگ سرخی به تن بوم"اگر چه خالی از این اشکال نیست؛ اما نویسنده سعی کرده است کمتر از این واژه ها استفاده کند. گویی این سالها تفکری پدید آمده که هرچه بیشتر از واژه های سخیف استفاده شود، نویسنده اش در جامعه به عنوان روشنفکر شناخته خواهد شد. چنانچه درنوشته های بزرگان ادبیات فارسی کنکاش کنیم، انها نیز گاهی از کلمات نه چندان موجه استفاده کرده اند؛اما کاربرد زیاد این نوع ادبیات باعث بروز هرج و مرج در حوزه فرهنگ خواهد شد.

و کلام آخر:

رگ سرخی به تن بوم رمانی است ضعیف در حد داستانهایی که باری به هر جهت احتمالا با هزینه ی شخصی نویسنده منتشر شده، اگرچه دارای داستانی ساده است؛ اما دنیایی دارد تقریبا شخصی و ادمهایش در جامعه تعدادشان بسیارکم هستند .

جنگ نرم/جنگ روانی

2010-07-18T04:20:00.000-07:00

جَنگ نَرم

پیشگفتار:

نگارنده برای اولین بار با اصطلاحاتی نظیر جنگ نرم و انقلاب مخملی و یا عباراتی از این دست زمانی آشنا شدم که در جمهوریهای تازه به استقلال رسیده شوروی سابق، حکومت ها بدون درگیری و عموما با دیپلماسی جابجا می شدند، اگرچه سابقه این نوع جنگیدن بیش از اینهاست؛ اما از انجا که مدتها زمان می برد تا کشورهای جهان سوم با علوم و فنون نوین آشنا شوند، این سیاست سالها در کشورهای مختلف از حوزه بالکان وهمین کشورهای شوروی سابق آزمایش و اجرا شد تا به گوش ما ایرانیها رسید.

بعد از جنگ جهانی دوم، کشورهای درگیر در جنگ آرام آرام به این نتیجه رسیدند که برای براندازی یک حکومت نیازی به لشکر کشی و عملیات نظامی نیست، اگرچه در بسیاری از مواقع دیپلماسی و جنگ افزار نظامی به صورت موازی در کنار یکدیگر استفاده شده و به نتیجه رسیدند.

جنگ نرم یا جنگ روانی و یا انقلاب مخملین و واژه های از این دست اگر چه در مواقعی خاص معنای متفاوتی را نیز به ذهن متبادر می کند؛ اما ریشه همه این کلمات در تحرکاتی غیر نظامی دارد.

در این نوع مبارزه برای سرنگونی حکومت ها ابزارهای نظامی عموما جای خود را به رسانه ها اعم از نوشتاری و دیداری می دهند و گروه تهاجم کننده ازابزار رسانه که بسیار کارآ تر و برنده تر است استفاده می کنند.

بارزترین نمونۀ جنگ نرم را اگرچه نامی غیر از این برخود داشت (جنگ سرد) می توان در کشمکش های امریکا و شوروی سابق سراغ گرفت که بدون دخالت نظامی امریکا منجر به از هم پاشیدن شوروی سابق گردید و جهان تک قطبی را رقم زد.

کلید واژه ها:

جنگ نرم، جنگ روانی، جنگ سرد،انقلاب مخملی، soft war، soft power،

جنگ نرم چیست؟

وقتی در اوکراین ، صربستان و چند کشور استقلال یافته از یوگوسلاوی سابق و اتحاد جماهیر شوروی بدون کمترین درگیری و خونریزی حکومت ها تعویض شدند و افراد دیگری به کار گماشته شدند جهان با مفهوم جدیدی آشنا شد که به اسامی مختلفی خوانده می شد، ازجمله معروف ترین این اسامی که درایران به آن پرداخته می شود جنگ نرم و انقلاب مخملین است، دکتر امیر محبیان در تعریف جنگ نرم می گوید:

برای جنگ نرم اصطلاحات مختلفی وضع شده است. آنچه با عنوان "soft war" یا جنگ نرم مطرح می‌شود در ادبیات غرب بیشتر به قدرت نرم یا "soft power" شناخته شده است كه زیربنای فكری آن اولین بار توسط جوزف نای به شكلی علمی مطرح شد.(1)

اما چطور می توان بدون استفاده از جنگ افزار، حکومتی را برکنار و یا یک ایدئولوژی را جانشین مکتب فکری دیگری کرد ؟ محبیان در این زمینه می گوید:

مهم‌ترین حوزه‌ی اعمال و تأثیرگذاری قدرت نرم بر طرف مقابل، حوزه‌ی رسانه است. بهره‌گیری از رسانه‌ها و امكاناتی كه فرد را قادر می‌سازد تا برای تأثیرگذاری بر طرف مقابل، به اِعمال قدرت بپردازد.(2)

منشا تاریخی جنگ نرم کجاست؟

شاید بیاندیشیم جنگ نرم عملیات روانی پدیده ای است که با ماشینی شدن زندگی و رشد فزاینده تکنولوژی صورت پذیرفته است؛ اما کارشناسان این موضوع را از دید تاریخی می نگرند؛آنجا که می گویند:

نگاهی به گذشته‌ی جنگ نرم نشان می‌دهد كه در طول تاریخ بشر، از همان ابتدا كه جنگ سخت آغاز شد، عملیات روانی یا جنگ نرم نیز صورت می‌گرفته تا از شورش‌هایی كه در مناطق تسخیر شده به‌وجود می‌آمده، جلوگیری شود.

زمانی كه چنگیزخان قصد حمله به منطقه‌ای را داشت، موجی از هراس در آن كشور پخش می‌شد. تجّاری كه از مناطق تحت كنترل چنگیز می‌آمدند، برای دیگران تعریف می‌كردند كه او چگونه با مردم برخورد می‌كند و كشتارها به چه صورت است و اگر شخصی مقاومت كند، نابود می‌شود. بدین ترتیب پیش از ورود چنگیزخان به هر منطقه، روحیه‌ی مردم شكسته شده بود.

رومیان و یا اسكندر از مناطقی كه در جنگ‌ها عبور می‌كردند، خودها و زره‌های بزرگی را كه چند برابر انسان معمولی بود طراحی كرده و آن‌ها را عمداً در مسیر جا می‌گذاشتند تا لشكریان مقابل، تصور كنند سربازان آن‌ها غول پیكرند و عملاً روحیه‌ مقاومت طرف مقابل را تحت تأثیر قرار داده و وحشت را گسترش می‌دادند. بنابراین هر حركتی كه روحیه‌ یك ملت را هدف گیرد، عملیات و جنگ نرم و نوعی اعمال قدرت نرم است.(3)

چه کسی برای اولین بار ایده جنگ نرم را مطرح کرد؟

علی رغم اینکه جنگ روانی و وارد شدن از راههای غیرنظامی سابقه طولانی دارد ؛ اما در دوران اخیر اولین شخصی که در این خصوص نکاتی را مطرح کرد سان تزو است،او در كتاب هنر جنگ این نکته را مطرح می‌كند و می‌گوید: "می‌شود جنگید، اما مهم‌ترین كار این است كه شما در یك نبرد بدون جنگ، پیروزی را به دست بیاورید!"

چیزی كه او مد نظر قرار داده، همان عملیات روانی و جنگ نرم است سان تزو می گوید:

باید به استراتژی‌های رقیب و روحیه‌ی او حمله كرد؛ به‌گونه‌ای كه آن‌ها بپذیرند كه شكست خواهند خورد. اگر كسی در ذهنش بپذیرد كه شكست می‌خورد، حتماً در دنیای واقع نیز شكست خواهد خورد. زیرا آنچه فرد را به مقاومت تشویق می‌كند، روحیه است.

از سوی دیگر، هزینه‌ جنگ نرم بسیار كم‌تر از جنگ سخت است. به معاویه می‌گفتند: چرا این‌همه پول برای خرید افراد و تبلیغات خرج می‌كنی؟ یكی از پاسخ‌های معاویه این بود كه هزینه‌ جنگ، بسیار بیشتر از این است. بنابراین معاویه نیز به گونه‌ای عملیات نرم انجام می‌داد؛ اما امروزه به شكل علمی به این قضیه پرداخته می‌شود.

بنابر آنچه گفته شد، اگر بخواهیم تعریفی از عملیات و جنگ نرم ارائه دهیم، می‌توان گفت: "هر حركتی كه احیاناً به عنوان مقدمه‌ جنگ نظامی مطرح می‌شود و روحیه‌ طرف مقابل را هدف گرفته است" بنابراین تمام برنامه‌ریزی‌هایی كه در این چارچوب باشد، جنگ نرم تعریف می‌شود(4)

هدف اولیۀ در جنگ نرم چه کسانی هستند؟

گروه‌های هدف در جنگ نرم، رهبران، نخبگان و توده‌های مردم هستند. نخبگان نیروهای میانی را تشكیل می‌دهند و می‌توانند به عنوان تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان یك حكومت مطرح باشند. نخبگان جامعه‌ مدنی مانند رهبران احزاب و... هم با آشفتگی ذهنی خود، می‌توانند ترس را به ذهن مردم انتقال دهند، وحشت ایجاد كنند و روحیه‌ی ملت را درهم بشكنند. بنابراین گروه‌های هدف مشخص هستند؛ اما عملیات نرم طبیعتاً برای یك رهبر یا رهبران سیاسی متفاوت است با آنچه با توده‌ مردم یا نخبگان انجام می‌شود.

نبرد اصلی در جنگ نرم یا "soft war" و جنگ سخت یا "Hard war" برای اعمال قدرت است. یعنی یك كشور، حزب یا گروه یا فرد می‌خواهد برطرف مقابل كه ممكن است یك كشور یا حزب، یا فرد دیگری باشد، اعمال كنترل و اعمال قدرت كند.

بر اساس تعریف رابرت دال و دیگران، اعمال قدرت آن است كه طرف مقابل شما كاری را انجام دهد كه شما نمی‌خواهید؛ اما او می‌خواهد. در عملیات نرم فرد این كار را با اختیار خود انجام می‌دهد، در حالی كه در عملیات سخت شما او را با زور وادار می‌كنید تا مطابق خواسته‌ شما تغییر رفتار دهد. در نبرد نرم این حركت به گونه‌ای انجام می‌پذیرد كه فرد با میل خود یا خلاف میل خود عملی را انجام می‌دهد كه نهایتاً به نفع شماست ولی شما در مورد آن زور به كار نبرده‌اید. این‌جا روش‌های دیگری وجود دارد كه یكی از آن‌ها "فریب" یا "بزرگ‌نمایی" است كه باعث تضعیف روحیه‌ طرف مقابل می‌شود و فرد، آمادگی لازم را برای پذیرفتن نظرات دیگران پیدا می‌كند. بنابراین در جنگ نرم، تأثیرگذاری از نوع غیرمستقیم است.(5)

تفاوت جنگ نرم و جنگ سخت(نظامی ) در چیست؟

ماهیت زور یا اعمال اقتدار در جنگ نرم با ماهیت آن در جنگ سخت متفاوت است. زور یعنی ایجاد تغییر در رفتار دیگران، بر خلاف میل آن‌ها، در جنگ نرم همین اتفاق رخ می‌دهد و ممكن است خلاف میل فرد باشد؛ اما فرد خودش آن را چندان احساس نمی‌كند.

تصور كنید فردی را كه كلاه‌برداری می‌كند؛ او به نوعی مبلغی پول را از دست شخصی درمی‌آورد؛ اما با فریب و روش‌هایی كه شخص را وادار می‌كند با دست خودش این كار را انجام دهد. حال تصور كنید دزدی با زور پول شخصی را در خیابان ‌بقاپد، هر دو به نحوی با استفاده از زور این كار را انجام داده‌اند؛ اما ماهیت این زور، متفاوت است.

چگونه می شود در برابر جنگ نرم مقاومت کرد؟

کارشناسان آگاهی بالا و اطلاعات روز و مفید را سلاح مناسبی برای مبارزه با جنگ نرم می دانند چنانچه معتقدند:

از لحاظ روان‌شناسی، انسان یك سیستم است كه مجموعه‌ای درون‌داد (اطلاعاتی كه به فرد داده می‌شود) و مجموعه‌ای برون‌داد دارد. اگر شما بتوانید درون‌داد و اطلاعاتی را كه به ذهن او وارد می‌شود به نوعی كنترل كنید، تا حدودی می‌توانید رفتار برونی او را هم كنترل كنید. وقتی ورودی یك كارخانه كنترل شود، خروجی آن را نیز در كنترل است. در نبرد نرم، همین كار صورت می‌گیرد. اطلاعات مورد نیازی كه ظاهراً مفید است، به فرد داده می‌شود اما این اطلاعات ممكن است "درست"، "گزینش شده" یا "اشتباه" باشد. نهایتاً رفتاری كه از فرد منتج می‌شود، رفتاری است كه شما مایلید صورت بپذیرد.

نخبگان هر خبری را كه می‌شنوند، نمی‌پذیرند. ابتدا با شك و تردید برخورد می‌كنند؛ زیرا خود یك سیستم گزینشی دارند. برای این‌كه اطلاعاتی را به نخبگان انتقال دهید، لازم است از فرایند دیگری استفاده كنید. اما بخش بزرگی از توده‌ مردم هرچه را كه می‌شنوند، می‌پذیرند؛ این در حالی است كه نخبگان در بخش عمدۀ آنچه می‌شنوند، شك می‌كنند. بنابراین در عملیات نرم روش‌های مختلفی دنبال می‌شود تا نتیجۀ دلخواه حاصل شود.(6)

روشهایی که برای انجام جنگ نرم به کار می روند :

1- فریب و دست‌كاری در منطق مخاطب:

یكی از روش‌های مهم در جنگ نرم، گونه‌ای فریب است؛ یعنی مخاطب باید به این نتیجه برسد كه باید این كار را انجام دهد و راهی جز این ندارد. این زمانی است كه گزینه‌های مقابل او آنقدر محدود شود كه هرچه را در دایره‌ گزینشش انتخاب كند، برای طرف مقابل، بُرد محسوب شود. ظاهراً تنوع هست ولی راه گریزی نیست.

مهم‌ترین و بالاترین سطح فریب این است كه فرد را به خودفریبی بكشانند. گاهی فرد فریب می‌خورد؛ اما می‌داند كه فریب خورده و چاره‌ای ندارد. گاهی نیز فرد فریب می‌خورد؛ اما هرچه تلاش می‌كنند او را از دایره و تور فریب بیرون بیاورند، امكان‌پذیر نیست؛ چراكه نمی‌خواهد باور كند كه فریب خورده است.

هر فرد، نوعی شناخت و معرفت نسبت به عالم، نسبت به خود و نسبت به روابط با دیگران دارد. وقتی بتوانید وارد حوزه‌ شناختی فرد شوید و مقدمات را فراهم كنید، نتیجه‌ دلخواهتان را هم می‌گیرید. این كار چندان پیچیده نیست؛ مثل این است كه در شعر، وزن و قافیه تعریف ‌كنید و دیگران مقابل مكلف باشند كه قسمت دوم را تكمیل كنند! آن‌ها مجبورند در وزن و قافیه‌ مورد نظر شما بسرایند.

در روان‌شناسی جنگ، بر روی این مبحث مطالعه می‌كنند كه باید فهمید سوژه‌ای كه قرار است روی آن كار شود، چطور می‌اندیشد؟ باید منطق طرف مقابل را كشف كرد تا بر اساس آن، فرد را به نتایجی كه می‌خواهیم، برسانیم یا در منطق و مدل فكری او دست‌كاری كنیم و نهایتاً نتیجه‌ لازم را بگیریم.

از لحاظ روان‌شناسی در رسانه‌ها انسان‌ها عملاً به عروسك خیمه شب بازی تبدیل می‌شوند. اوج این مسأله در رسانه‌های غربی دیده می‌شود. اگر رسانه‌ها خاموش شوند، تا مدت‌ها یك "خلأ فكری" شدید در غرب رخ خواهد داد؛ زیرا مردم دیگر نمی‌دانند چطور بیاندیشند و از كدام سبك زندگی تبعیت كنند؛ به‌خصوص در ایالات متحده آمریكا.(7)

2. تردیدافكنی و جایگزینی منابع:

شاید اولین كاری كه در جنگ نرم انجام می‌شود این است كه شخص را نسبت به دیدگاه‌های خود دچار شك و تردید كنند. به ویژه تشكیك در كارآمدی‌ و نتیجه‌بخشی یك رفتار: آیا این كار نتیجه دارد؟ آیا منطقی هست؟ تشكیك، در واقع "نرم‌سازی ذهن" طرف مقابل برای عملیات بعدی است. شك، فرد را دچار خلأ فكری و منطقی می‌كند و او آماده می‌شود تا چیزهای دیگری را در ذهن بپذیرد.

بنابراین ابتدا فرد باید نسبت به منابع فكری خود شك كند. در مرحله‌ دوم، مخاطب ‌باید منابعی كه اطلاعات در آن ریخته می‌شود را بپذیرد. برای نمونه دشمن می‌گوید: رسانه‌های شما دروغ می‌گویند یا همه‌ واقعیت را نمی‌گویند و بر اساس منافع خودشان این كار را می‌كنند... در نتیجه نسبت به صحت عمل رسانه‌های خودی شك پیدا می‌شود؛ ولی همچنان نیاز هست كه منابع اطلاعاتی دیگری جایگزین آن شود. آن‌گاه سریعاً منابع رقیب از سوی دشمنان معرفی می‌شوند. تزریق اطلاعات این‌گونه صورت می‌پذیرد. (8)

3. طراحی ادبیات مناسب:

هر انسانی، ارزش‌ها و شاكله‌ ذهنی‌ای دارد. اگر مطالبی كه دیگران می‌گویند تفاوت زیادی با این شاكله‌ ذهنی داشته باشد، انسان آن ‌را پس می‌زند. اگر شخص مذهبی، پیامی كاملاً ضدمذهبی دریافت كند، طبیعی است كه از همان اول آن‌ را نمی‌پذیرد. به همین دلیل دشمن تلاش می‌كند پیام مورد نظرش را با توجه به شاكله‌ روانی مخاطبان، طراحی كند.

از این رو یكی از مسائل پراهمیت در نبرد روانی، طراحی ادبیات مناسب است. ادبیاتی كه ظاهری ارزشمند داشته باشد. دشمنان، ادبیات و ارزش‌های ما را منفور و نامطلوب نشان می‌دهند؛- ذهن مردم هم طبیعتاً به چیزهای نازیبا گرایش ندارد- آن‌گاه یك ادبیات جایگزین مطرح می‌كنند و از این راه به مرور زمان بر تمایلات و رفتارهای ما تأثیر می‌گذارند. این‌گونه است كه بعد از مدتی، فرد دچار عمیق‌ترین شكل فریب، یعنی خودفریبی می‌شود و هرگونه تلاش برای آزادسازی را تلاش برای نابودی می‌انگارد و در نتیجه مقابل آن می‌ایستد.

مهم‌ترین استراتژی در برابر جنگ روانی، "آگاهی‌بخشی" است؛ اما اگر فرد به خودفریبی رسیده باشد، آگاهی‌بخشی هم تأثیری ندارد. البته راه‌های دیگری هم وجود دارد؛ مانند تردیدآفرینی در باورهای جدید تا منطق آن متلاشی شود. همان كاری كه حضرت ابراهیم با شكستن بت‌ها و قرار دادن تبر در دست بت بزرگ انجام داد و به منطق بت‌پرستان حمله كرد.(9)

4. الگوسازی از سبك زندگی غربی:

در طول تاریخ مصداق‌های گوناگونی از جنگ روانی و روش‌های آن وجود دارد كه امروز علمی‌تر شده و به دلیل توانایی رسانه، با قدرت بیشتری از آن استفاده می‌شود. یكی از مواردی كه در دنیای مجازی رسانه‌ای كه امروزه در آن زندگی می‌كنیم اهمیت دارد، "الگوسازی" است. حتی شخصیت‌های كارتونی كه می‌شناسیم- مانند سوپرمن و...- دارای قدرتی فوق بشری هستند و پیام و هدف خودشان را كه مأموریتی جهانی است، نجات دنیا از دست اشرار (فضایی یا زمینی) مطرح می‌كنند. این ابرمردها اغلب در ایالات متحده امریكا هستند؛ یعنی هركه دشمن آمریكاست و قصد حمله به آمریكا را دارد، شرور محسوب می‌شود.

قهرمانان جهان كه الگوی فرزندان ما هستند، آمریكایی هستند. در همه‌ انسان‌ها به‌خصوص در كودكان نوعی هم‌زادپنداری یا هم‌زادسازی با قهرمانان وجود دارد. همه تلاش می‌كنند خودشان را به قهرمانان نزدیك و شبیه كنند. وقتی كه ملیت و هویت آن قهرمان آمریكایی است، مخاطب نیز تلاش می‌كند خود را به آن هویت نزدیك كند؛ همان چیزی كه آمریكایی‌ها تلاش می‌كنند به عنوان "سبك زندگی آمریكایی" در آسیا و اروپا رواج دهند.

آمریكایی‌ها در این مسیر از روش‌های مختلفی استفاده می‌كنند. در فیلم سینمایی ماتریكس این‌گونه القا می‌شود كه دنیا، دنیایی مجازی و ماتریكسی است كه تنها گروه اندكی در آن زنده و واقعی‌ و درصدد نجات یك شهر یا مركز به نام زاین یا صهیون هستند. یعنی همه‌ دنیا در مسیری اشتباه و خوابی ویژه‌اند و گروه زنده‌ای كه می‌خواهند دنیا را نجات دهند، صهیون هستند. این القائات عجیب، با استفاده از اوج توانایی تكنولوژیك در حوزه‌ رسانه صورت می‌گیرد. یكی از كارهایی كه آمریكایی‌ها انجام داده‌اند، تركیب information و entertainment و تشكیل پدیده‌ای به نام infotainment است؛ تركیبی از "تفریح و خبرگویی". آمریكا پیش از هر چیز، سعی دارد "امپراطوری ذهنی" خود را گسترش دهد و كنترل مغزها را به دست بگیرد تا در نتیجه كنترل فرهنگ، اقتصاد و سیاست شكل بگیرد.

گاهی اوقات عملیات روانی دیگران آنقدر جذاب است كه فرد به سرعت دچار خودفریبی می‌شود و حاضر نیست توجه كند كه مثلاً فیلم هری‌پاتر چه پیامی در خود دارد؟ چرا در این فیلم وقتی قرار است هری پاتر با زن چینی ازدواج كند، ناگهان در داستان، آن شخص حذف و فردی اروپایی جایگزینش می‌شود. زیرا از نظر آمریكایی‌ها زمانی كه كشوری مانند چین از لحاظ اقتصادی به سرعت رو به رشد است، نباید به یك الگو تبدیل شود. این داستان‌ها و فیلم‌ها بدون پیام سیاسی نوشته و تولید نمی‌شوند. همه‌ این نكات، ظرافت كار عملیات نرم را نشان می‌دهد. بنابراین زمانی كه ما می‌خواهیم در مقابل جنگ نرم، پدافند كنیم باید بتوانیم این ظرافت‌ها را بشناسیم و در مقابل، الگوی مقاومت‌مان را به همان ظرافت طراحی كنیم.

قدرتمندترین ابزار در برابر جنگ نرم کدام است؟

اولین كاری كه در مقابله با هرگونه عملیات نرم رقیب می‌تواند صورت بگیرد، "آگاهی‌بخشی" است تا هم رقیب بفهمد كه ما متوجه اعمال او هستیم و هم ملت خودمان این آمادگی را دریابند. وقتی كه از طریق آگاهی‌دهی، "مصون‌سازی" ایجاد شود، گام بزرگی برداشته شده است. البته این كار پیچیده است و در یك مقطع كوتاه انجام شدنی نیست.(10)

نقش قشر دانشگاهی

دانشگاهیان به عنوان بخشی از جامعه که همواره به دنبال تحصیل علم و حقیقت هستند در این میان چه نقشی دارند؟آیا می توانند راهکارهای مناسبی برای مبارزه با تهاجم نرم دشمنان بیابند؟ نویسنده مقاله جنگ نرم و رسالت دانشگاهيان در سایت مقام رهبری عقیده دارد:

بايد اين نكته را در نظر داشته باشيم كه چون قشر دانشگاهی بيشتر با مقوله‌ فكر و فرهنگ ارتباط دارد، در جنگ نرم دشمن نيز اين قشر در اولويت‌های بالای آن‌ها قرار می‌گيرد. حال اگر در قشر تجّار، بازرگانان و... وارد شويم، مباحث اقتصادی و جنگ اقتصادی همچون تحريم و... بيشتر مدّنظر است و مباحث ايدئولوژيكی و فكری چندان موضوعيت پيدا نمی‌كند. بنابراين دانشگاهيان كه بيشتر با دانش، كتاب، ايدئولوژی و فرهنگ و... سر و كار دارند، گروه مخاطب و هدف اصلی دشمن در جنگ نرم هستند.(11)

نویسنده مقاله جنگ نرم ورسالت دانشگاهیان در خصوص استادان دانشگاهها نیز معتقد است:

در مورد نقش اساتيد دانشگاه در مقابله با جنگ نرم نيز اين نكته حائز اهميت است كه نقش روشنگر آن‌ها برای دانشجويان بسيار اساسی است. استادان دانشگاه می‌توانند ادراك مناسب از وضعيت موجود را به دانشجويان خود منتقل كنند. بدون شك اگر دشمنان ما مانند آمريكا و اسرائيل، حرف‌های جذابی می‌زنند، دلشان برای اين كشور نسوخته يا دنبال منافع ملی ما نيستند. انگيزه‌های آن‌ها از توجه به كشورهای خاورميانه را می‌توان در عراق و افغانستان مشاهده كرد. بنابراين جذابيت‌های ظاهری كه دشمن در قالب القائاتش ايجاد می‌كند، بايد توسط اساتيد برای دانشجويان كالبدشكافی شود.(12)

نقش رسانه ها در بازی روانی

رسانه ها ی جمعی از جمله رادیو ، تلویزیون، سینما و نشریات نقش تعیین کننده ای در جهت دادن به افکار عمومی دارند تا جایی که می توانند خوراک فکری مورد نظر رهبران را در اختیار مردم قرار داده و به سمتی که منظور نظر باشد هدایت نمایند چنانچه در مقاله رسالت دانشگا هیان و..... می خوانیم:

پس از انقلاب، با تسخیر راديو و تلويزيون (نيرومندترين و پرمخاطب‌ترين رسانه‌ در ايران) نيروهای انقلابی و مسلمان و باتوجه به رويكرد مزوّرانه‌ای كه بنگاه سخن‌پراكنی بريتانيا در قبال تحولات داخلی و سياست‌خارجی جمهوری اسلامی در پيش گرفت، نام راديو فارسی بی‌بی‌سی نيز در شمار "راديوهای بيگانه" قرار گرفت و عملاً مخاطبان گسترده‌ی خود را در ايران از دست داد.(13)

کلام آخر

اما عده ای معتقدند جنگ نرم دارای معنایی مشخص و تعریفی صرف نیست، تابناک دراین خصوص می نویسد:

مفهوم جنگ نرم Soft Warfare كه در مقابل جنگ سخت Hard Warfare مورد استفاده واقع مي شود داراي تعريفي واحد مورد پذيرش همگان باشد نيست و تا حدي تلقي و برداشت افراد، جريان ها و دولت هاي گوناگون از جنگ نرم متفاوت است.

جان كالينز، تئوريسين دانشگاه ملي جنگ آمريكا، جنگ نرم را عبارت از «استفاده طراحي شده از تبليغات و ابزارهاي مربوط به آن را براي نفوذ در مختصات فكري دشمن با توسل به شيوه هايي كه موجب پيشرفت مقاصد امنيت ملي مجري مي شود» . مي داند.

ارتش ايالات متحده در آيين رزمي خود آن را بدين صورت تعريف نموده است: «جنگ نرم، استفاده دقيق و طراحي شده از تبليغات و ديگر اعمالي است كه منظور اصلي آن تاثيرگذاري بر عقايد، احساسات، تمايلات و رفتار دشمن، گروه بي طرف و يا گروههاي دوست است به نحوي كه براي برآوردن مقاصد و اهداف ملي پشتيبان باشد».

با عنايت به تعاريف فوق، معروفترين تعريف را به جوزف ناي، پژوهشگر برجسته آمريكايي در حوزه «قدرت نرم» نسبت مي دهند.

وي در سال 1990 ميلادي در مجله «سياست خارجي» شماره 80 ، قدرت نرم را «توانايي شكل دهي ترجيحات ديگران» تعريف كرد. تعريفي كه قبل از وي پروفسور حميد مولانا در سال 1986 در كتاب «اطلاعات و ارتباطات جهاني؛ مرزهاي نو در روابط بين الملل» به آن اشاره كرده بود. با اين وجود مهمترين كتاب در حوزه جنگ نرم را جوزف ناي در سال 2004، تحت عنوان «قدرت نرم؛ ابزاري براي موفقيت در سياست جهاني» منتشر نمود.

بنابراين جنگ نرم را مي توان هرگونه اقدام نرم، رواني و تبليغات رسانه اي كه جامعه هدف را نشانه گرفته و بدون درگيري و استفاده از زور و اجبار به انفعال و شكست وا مي دارد. جنگ رواني، جنگ سفيد، جنگ رسانه اي، عمليات رواني، براندازي نرم، انقلاب نرم، انقلاب مخملي، انقلاب رنگي و... از اشكال جنگ نرم است.(14)

در یک توضیح قابل قبول و بدون کلیشه های رایج در نوشتار می توان گفت جنگ نرم(جنگ روانی و یا هر نام دیگر دراین خصوص)عبارت است از:

استفاده از ابزار های غیر نظامی برای رسیدن به هدفی مشخص در کشورهای مختلف و یا گروههای سیاسی، اقتصادی و غیره، امیدواریم شهروندان کشور عزیز جمهوری اسلامی ایران به سطحی از آگاهی وبلوغ فکری برسند که هیچ قدرت داخلی و خارجی توانایی تاثیر گذاری بر آرای آنان را نداشته باشد و استفاده از ابزار های روانی کمترین نقش در سرنوشت یکایک شهروندان ایرانی داشته باشد.

پی نوشت:

نویسنده و تدوینگر این مقاله به سبب اینکه قراربراین داشت تا در خصوص جنگ نرم مقاله ای تهیه کند در بیشتر قسمت های مقاله امانت داری و بی طرفی را سرلوحه کار خود نموده است و شخصا در بعضی موارد با نویسنده های منابع هم عقیده نیست. درخصوص اینکه کشورهای استعماری هزینه می کنند تا به نیت های نظامی، سیاسی و اقتصادی خود برسند هیچ شکی نیست؛ اما در بعضی از نوشته ها چه درهمین مقاله و چه مقالات دیگر که درمورد جنگ نرم موجود است عموما نویسندگان یک طرفه به قاضی رفته و به قول عوام "خود بریده و دوخته اند".بدیهی است زمانی که فیلم و یا سریالی ساخته می شود در درجه اول سازندگان به بازگشت سرمایه خود می اندیشند، بنابر این هر گونه دستکاری درسناریو که موجب فروش بیشتر و بازگشت سرمایه منجر شود از ابتدایی ترین حقوق پدید آورندگان آن اثر محسوب می شود اگرچه احتمال اینکه در جریان هری پاتر موضوع مطرح شده صحت داشته باشد نیز هست ؛ اما همه موضوع شاید این نیست.

تلخیص،تدوین و نوشتار: افشین معشوری

منابع:

1- كالبدشكافی روش‌ها؛ از فریب تا سبك زندگی(نوشته: دکتر امیر محبیان)

2- // // // // // // //

3- // // // // // // //

4- // // // // // // //

5- // // // // // // //

6- // // // // // // //

7- // // // // // // //

8- // // // // // // //

9- // // // // // // //

10- مقاله نقش دانشگاهیان در برابر جنگ نرم(وب سایت مقام رهبری)

11- // // // // // // //

12- // // // // // // //

13- // // // / // // //

14- مقاله سایت تابناک با عنوان تبیین مفهومی جنگ نرم

ادبیات مشروطه/گفت وشنودی با مریم غفاری جاهد

2010-07-17T13:06:00.000-07:00

مريم غفاري‌جاهد در گفت‌و‌گو با فارس:

شعر در دوره مشروطه براي نخستين بار از دربار خارج و مردمي شد

خبرگزاري فارس: يك استاد ادبيات با اشاره به اين كه شعر در دوره مشروطه براي نخستين بار از دربار خارج و مردمي شد، گفت: مشروطه در ادبيات تاثير‌گذار و مهم بود، اين دوره ادبيات را زير و رو كرد و يك نقطه عطفي در تاريخ ادبي ايران است.

مريم غفاري جاهد، كارشناس ارشد ادبيات فارسي، مدرس دانشگاه در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس درباره ادبيات عصر مشروطه گفت: صد سال پيش تحولاتي سياسي در ايران رخ داد كه در بسياري از امور تأثيرگذار بود يكي از مواردي كه بر اثر اين تحول تغيير اساسي كرد، محتواي نوشته‌ها و اشعار بود چراكه هر اتفاقي در كشور رخ دهد شاعر در شعرش آنها را منعكس مي‌كند.

به گفته اين استاد دانشگاه، حكومت باعث مي‌شود نويسنده‌اي بتواند سخنش را مستقيم و يا در هاله‌اي از ابهام بيان كند. شعرايي كه در اين عصر تسليم اوضاع سياسي شده و در شعر خود سياست را دخالت دادند گاه تاثيري مستقيم در تحريك مردم براي انتخاب نوع حكومت داشتند.

غفاري جاهد در ادامه
اظهار داشت: يكي از مهم‌ترين دوره‌هاي ادبي ايران دوره مشروطه است. براي نخستين بار شعر از دربار خارج و مخاطب آن مردم شدند، از اين رو به دليل تغيير مخاطب در ساختار و محتواي ادبيات نيز تغييرات بسيار مهمي ايجاد شد.

* تا پيش از مشروطه، قصيده وسيله مدح و وصف بود

به گفته اين مدرس ادبيات، در شعر زمان مشروطه قصيده كه پيش از اين دوران، وسيله مدح و وصف بود وسيله بيان احساسات ملي و انتقادهاي سياسي واجتماعي شد. غزل در ادبيات سبك مشروطه وسيله تحريك افكار عمومي و ترويج انديشه آزاديخواهي و ميهن دوستي و بيان مطالب سياسي شد.

وي در ادامه با اشاره به شعر عصر شروطه عنوان كرد: هنگام اوج مشروطه خواهي مردم، شعرا و نويسندگان از هر طبقه‌اي، با مردم يكي شده از زبان كوچه و بازار الهام گرفتند و شعر ساختند و تمام پل هايي كه به گذشته ختم مي‌شد شكسته شد، هر چند هنوز برخي از شعرا به اقتضاي حال و مقام، در وصف شاه نيز مي‌سرودند؛ اما آنهم يك بازي سياسي براي باقي ماندن بود.

به گفته جاهد، دوران مشروطيت، نقطه عطفي در تاريخ و ادب ايران بود. تغييراتي كه در اين زمان، در اوضاع كشور پديد آمد مستقيما بر ادبيات تاثير گذاشت. گر چه از سال‌ها پيش، جرقه‌هاي ساده نويسي زده شد، اما تغيير اساسي در محتوا، از اين زمان آغاز شد، تا پيش از اين شعرا در دربارها مدح پادشاه مي‌گفتند و از صلات و جوايز برخوردار مي‌شدند.

وي ادامه داد: اين كار دو حسن داشت اول اينكه شاعر از اين راه زندگي مي‌گذراند و دوم اينكه آثار او توسط دربار، حفظ و منتشر مي‌شد؛ محيط خارج از دربار قابليت درك شعر را نداشت و پيچيده گويي و آرايش هاي لفظي كه خوشايند ادبا و سلاطين بود به شاعر امكان ساده گويي نمي‌داد. اما به يكباره اين اوضاع دگرگون شد و دلايل متعدد موجب تحول عظيم در امور مملكتي شد حضور امير كبير و تأسيس دارالفنون و فرستاده شدن برخي از متفكران براي تحصيل به اروپا و آشنايي با روش‌هاي ديگر زندگي، چشم و گوش ايران را به سوي نديده‌ها و نشنيده‌ها گشود.

* در دوره مشروطه انواع قالب‌ها از قبيل انواع مربع، مخمس و مستزاد رواج يافت

جاهد با تاكيد بر اينكه ميان مردم و دربار اختلاف وجود داشت تاكيد كرد: كشمكش‌هايي كه بين دربار و مردم پديد آمد، تغيير حكومت قاجار و شكستن اقتدار شاهان، كه تا آن زمان همه كاره بودند و مصداق «الناس علي دين ملوكهم» در جامعه اجرا مي‌شد، همه باعث شد كه ادبا از دربار نا اميد شده به ميان مردم بيايند اما اگر به همان سبك و سياق قديم باقي مي‌ماندند نه خود در ميان مردم جاي داشتند و نه شعرشان طلبه‌اي داشت.

وي در ادامه با اشاره به ويژگي‌هاي سبكي اين دوره اظهار داشت: در اين دوره به لحاظ ساختاري با تغيير وزن مواجه هستيم. مسائل سياسي و اجتماعي، مسخره كردن نظام موجود، آزادي خواهي، وطن دوستي و غيره گاه موجب عوض شدن فرم شعر و حتي وزن و قافيه شد. نخستين پيامد تجدد ادبي، رواج انواع قالب هاي غير مرسوم شعري از قبيل انواع مربع، مخمس و مستزاد بود.

اين مدرس ادبيات تصريح كرد: از ديگر ويژگي‌هاي اين دوره رواج انواع ادبي از قبيل نمايشنامه، روزنامه و نقد ادبي است كه در اين دوره رونق مي‌گيرند، البته اين موضوعات با نيما و تقي رفعت براي نخستين بار آغاز شد.

وي با اشاره به اين مطلب كه در دوران پيش از مشروطه رمان نداشتيم خاطرنشان كرد: رمان‌ و روزنامه‌نگاري در اين دوره رواج يافت، كه علت آن اتفاقاتي است كه پيش از مشروطه رخ داده و در ادبيات تاثير گذاشته بود، از جمله اين اتفاقات مي‌توان به تأسيس دارالفنون و چاپخانه‌ها اشاره كرد.

وي اضافه كرد: شاعري نوگرا همچون ملك الشعراي بهار كه علي رغم مردم گرايي و وطن پرستي قصايد متعددي براي رضا شاه سروده است يكي از آنهايي است كه توانست هم به ادبيات خدمت كند هم حامي مردم باشد همزمان با اشعار دو پهلوي خود دل شاه را به دست آورد.

* ادبيات مشروطه به علت روشنگري به وجود آمد

جاهد ادامه داد: در اين زمان عده‌اي از متفكران براي تحصيل به اروپا سفر كردند، اين موضوع سبب شد ايرانيان با روش‌هاي نوين زندگي آشنا شوند و با تغيير حكومت تمامي اين مسايل در ادبيات نفوذ كردند.

اين مدرس دانشگاه ابراز داشت: تغييرات حكومتي و تغييرات در سياست كشور باعث تغييرات اجتماعي مهمي مي‌شوند و بنابراين تمام اين تغييرات در ادبيات تاثير‌ مي‌گذارد و بايد دانست سرچشمه تغييرات ادبي، تغييرات سياسي و حكومتي و اجتماعي است.

جاهد در ادامه با ارائه تعريفي از ادبيات سياسي افزود: متفكرين مشروطه در تعريف ادبيات سياسي چنين تعبيراتي دارند: «منظور از ادبيات سياسي، آنچنان ادبياتي است كه به صورت حكومت و اشرافيت پنجه مي‌كشد و تمام مظاهر معنوي آنها را به باد حمله مي‌گيرد»؛ ادبيات سياسي با حكومت سر و كار دارد، روشنگرانه و خطاب به مردم است.

غفاري جاهد با اشاره به علت به وجود آمدن ادبيات مشروطه افزود: ادبيات مشروطه به علت تحريم كردن و روشنگري به وجود آمد، از ديگر ويژگي‌هاي اين دور اينكه به دليل مخاطب بودن مردم شعرا ناچار به ساده‌گويي و به كار بردن عبارات طنز‌آميز شدند.

اين مدرس دانشگاه اظهار داشت: ادبيات مشروطه در جريان جدال با ادبيات كهنه جان مي‌گيرد و به همين دليل هم از نظر شكل و هم محتوا نو و سنت شكن است. متفكرين مشروطه اصرار دارند كه كلام را از قصرهاي باشكوه اشرافي بيرون بياورند و به خدمت مردم كوچه و بازار بگمارند.

وي ابراز داشت: در اين دوره شاعران از ضرب‌المثل‌هاي عاميانه و دغدغه‌هاي مردم مانند: گرسنگي، فقر، تعدد زوجات، حقوق زنان، مدارس جديد و مسايل كه مردم با آن درگير بودند، سخن مي‌گفتند، البته مسائلي كه در جنگ جهاني به وجود آمد به ادبيات راه يافت.

اين مدرس دانشگاه با بيان اينكه در دوره‌هاي گذشته دربار مخاطب شاعران بود، تصريح كرد: در دوره‌هاي قبل به دليل مخاطب بودن دربار به هيچ وجه مسايل حكومتي در ادبيات به كار نرفت و هدف شاعران آن دوره تنها صله گرفتن و خوشامد‌ پادشاه و دربار بود، شاعران در اين دوره اظهار فضل نمي‌كنند و اغلب سعي بر بيان واقعيات دارند. ادبيات در دوران مشروطه از حالت آسماني خود خارج شد، در اين زمان مسائل عرفاني به دليل متوجه نشدن مردم اهميتي نداشت.

* خطاب شعر در دوره مشروطه مردم بود

وي در ادامه با اشاره به شعراي پيشين افزود: تعداد زيادي از شعراي دوره‌هاي گذشته مانند: «حافظ» اجتماعي بودند حتي در شعر انوري هم مسايل اجتماعي ديده مي‌شود، اما مانند دوره مشروطه خطاب آنها مردم نيستند چرا كه مسايل عاميانه در شعر آنها وجود ندارد، اما در دوره مشروطه مسايل عاميانه فراوان است.

غفاري جاهد با اشاره به مهمترين شعراي عصر مشروطه بيان كرد: «اشرف‌الدين گيلاني» از مهمترين شعراي اين دوره است؛ از ويژگي‌هاي شعري او اينكه زباني نزديك به زبان مردم دارد، گيلاني شاعري است كه تمام مردم اعم از كوچك و بزرگ، باسواد و بي‌سواد شعرهايش را مي‌خواندند. از ديگر شاعران مهم اين دوره مي‌توان به نام «دهخدا» اشاره كرد.

وي با اشاره به مطالب منتشر شده تاثير گذار دوره مشروطه خاطر نشان كرد: «چرند و پرند» نيز يكي از نوشته‌هاي بسيار خوب است كه در روزنامه‌ها چاپ مي‌شد و مسايلي را بيان مي‌كرد كه تاثيراتي بر مردم داشت. چرند و پرند بازگو كننده مسايل عاميانه و ضرب‌المثل‌ها و سروده‌هايي شبيه به اشرف‌الدين گيلاني بود.

اين مدرس دانشگاه درباره تداخل ادبيات مشروطه با ادبيات كهنه پيش از خود بيان كرد: اين دوره با دوره كهنه پيش از خود تداخل نداشت، در دوره مشروطه ادبيات دوره قبل هم به كار مي‌رفت و شاعراني مانند بهار هم شعر كلاسيك مي‌سرودند و هم مدح رضاشاه و پهلوي را مي‌گفتند و از سوي ديگر شعرهايي با مضامين وطني نيز سروده مي‌شد.

وي با اشاره به شعرا تاكيد كرد: عده‌اي ديگر از شعرا از اين تغييرات كاملا به دور بودند و كار قبل خود به دليل اينكه هنوز هم دربار وجود داشت و از بين نرفته بود ادامه مي‌دادند. اما بسامد شعر در اين دوره مسايلي است كه عنوان شد، عده‌اي از شعرا مانند اشرف‌الدين گيلاني كاملا در سبك شعر مطيع دوره مشروطه بودند، اما شاعراني چون عارف قزويني و عشقي هم شعر كلاسيك و هم شعر جديد مي‌گفتند. در اين زمينه هم تداخلي با هم نداشته است.

* در شعر مشروطه صداي بسيار كمي از شعر كلاسيك و درباري شنيده مي‌شود

وي افزود: در شعر مشروطه صداي بسيار كمي از شعر كلاسيك و درباري شنيده مي‌شود، مثلا عشقي نماينده رمانتيسم انقلابي و آرمان‌خواهي خيال‌انگيز است.

وي با اشاره به نام فرخي‌يزدي اضافه كرد: شاعر دهان دوخته «فرخي يزدي» كه مدير روزنامه «طوفان» نيز بود، اغلب شعرهايش را در كوچه و خيابان مي‌خواند، به اين صورت كه مردم دورشان جمع مي‌شدند و اين شاعران شعر خود را مي‌خواندند و اغلب شعرهايشان تحريك كننده بود.

غفاري جاهد درباره ميزان تحول و تأثير پيشرفت ادبيات خاطرنشان كرد: مشروطه در ادبيات خيلي تاثير‌گذار و مهم بود. اين دوره ادبيات را زير و رو كرد و نقطه عطفي در تاريخ ادبي ايران است.

وي با قياس درباره ادبيات مشروطه و پيش از ان اظهار داشت: اگر ادبيات دوران مشروطه را با پيش از آن مقايسه كنيم، متوجه مي‌شويم كه در دوره‌هاي گذشته كلمات دشوار فراوان به كار رفته است. اما در دوران مشروطه سادگي كلمات بسيار مهم تلقي مي‌شد و براي بيان حرف‌ها، سبك به سوي سادگي پيش رفت.

وي افزود: سادگي زبان و سادگي محتوا يكي از ويژگي‌هاي مهم دوران مشروطه است و اين مسئله تغييرات فراواني ايجاد كرد. اما از ديگر ويژگي‌هاي مهم اين عصر دوري از صنايع ادبي است، مردم صنايع ادبي را متوجه نمي‌شدند.

اين استاد دانشگاه با تأكيد بر رواني كلام شاعران تصريح كرد: شعرا در اين دوره از واژگان ميانه و كوچه و بازاري استفاده مي‌كردند كه براي مردم آشنا و براي كودكان نيز جالب بود. شاعري چون گيلاني در اغلب بندهاي مسمط‌هايش از ضرب‌المثل‌هاي معروف استفاده مي‌كرد، كه اين كار او براي مردم نيز بسيار جالب بود.

* دوره مشروطه سبب آشنايي مردم با ادبيات شد

وي ادامه داد: مردم در اين دوره با ادبيات آشنا مي‌شوند و همين امر باعث پيشرفت در اين زمينه مي‌شود، مردم عادي به ادبيات رو مي‌آورند كه پيش از آن اين اتفاق نيفتاده است. كنايات مهمي در زبان مردم وجود داشت كه در دوره‌هاي قبل به دليل استفاده نكردن شاعران مسكوت مانده بود، اما در اين دوره از بسامد بالايي برخوردار شد.

غفاري جاهد در ادامه با اشاره به رمان‌هاي نوشته شده به تقليد شعرا از غرب ابراز داشت: رمان‌هايي در اين دوره به تقليد از غرب نوشته شده‌اند كه مسايل اجتماع در آن آمده است. رماني مانند «تهران مخوف» مشفق كاظمي مسايلي مانند: حقوق زنان را مطرح كردند. تحولات در اين دوره بسيار زياد است. اين تغييرات به حدي زياد است كه مي‌توان گفت در تمام جزئيات زندگي مردم و ادبيات تغييرات كلي به وجود آورده است.

وي درباره ميزان تأثير شاعران معاصر از اين دوره افزود: سادگي آن دوره باقي مانده است. البته شعرا دوباره به سوي مشكل كردن ابهام پيش مي‌روند. سادگي آن دوره مثل اين است كه تاريخ مصرف داشته و گذشته در اين دوره شاعري نداريم كه در شعر ضرب‌المثل بياورد و شعرش به اين شكل تحريك‌كننده باشد.

وي درباره تاثيرات سياست بر فرهنگ ابراز داشت: هر تغييري در سياست ايجاد مي‌شود روي مردم تاثير مي‌گذارد. ادبيات هم وامدار جامعه و سياست است. هر اتفاقي كه در اجتماع و سياست كشور رخ دهد در نوشته‌ها و سروده‌هاي شاعر انعكاس پيدا مي‌كند. در دوران قبل هم به همين صورت بود، حافظ در دوران شاه شجاع كه اختناق كمي حاكم بود حرف‌هايش را مستقيم بيان مي‌كرد، اما در دوره امير مبارزالدين به گونه‌اي ديگر سخن مي‌گويد. در حال حاضر هم اينگونه است. سياست بر اجتماع بسيار تاثير‌گذار است. فقر مردم اعم از فقر فرهنگي و مادي و سياست‌هاي خارجي در ادبيات تاثير مي‌گذارند و اين مسايل بسيار مهم است.

وي با بيان رويكرد به ادبيات مشروطه افزود: متاسفانه در رشته ادبيات از دوره مشروطه كمتر سخن مي‌رود، بنده خود كارشناس ارشد ادبيات هستم در ابتدا مطالبي كم از مشروطه مي‌دانستم اما با مطالعات شخصي خود به مروز با آن آشنا شدم، چرا كه به ادبيات مشروطه اصلا اهميت داده نمي‌شود و تنها در حد تحقيقات محققان بود اين موضوع باقي مانده است، حتي ادبيات مشروطه در دانشگاه‌ها هم تدريس نمي‌شود تنها در دانشگاه دو واحد اختصاص به ادبيات معاصر دارد و در اين دو واحد، شاعران صد سال اخير بررسي مي‌شوند.

این نوشته را اینجا هم می توانید بخوانید

خسرو معتضد/نقدی بر تاجهای زنانه

2010-05-30T00:13:00.000-07:00

تاجهای زنانه

نوشته خسرو معتضد،

تهران،نشر البرز،1387

1490 صفحه

در باره مؤلف

خسرو معتضد، متولد 1321 در تهران از پدری تهرانی و مادری گیلانی، دارای لیسانس تاریخ وجغرافیا در سال 1344و فوق لیسانس همین رشته در سال 1349، روزنامه نگاری را از 16 سالگی در مطبوعات آغاز و در 22 سالگی به سمت سر دبیری نیز رسید.او در زمانهای مختلف سردبیر مجلاتی چون: بدیع، ترقی، پژوهشگر، بندر ودریا، کهکشان، دور دنیا و ....بوده و در سال های اخیر با نشریاتی همچون هفته نامه امید جوان، روزنامه آسیا، اعتماد و.....همکاری می نماید.

درباره کتاب

تاج های زنانه کتابی سه جلدی است با 1490 صفحه که شرح حال هشت زن مقتدر پهلوی را در بر دارد. این هشت زن عبارتند از:ملکه تاج الملوک ،ملکه توران امیرسلیمانی ،ملکه عصمت خانم دولتشاهی ،شمس پهلوی ،اشرف پهلوی ،فوزیه ،ثریا و فرح .

این کتاب ؛ می باید علی الاصول کتابی تاریخی باشد زیرا نویسنده اش مدعی است برای شناخت تاریخ می باید به دو لایه درون و بیرون ان نفوذ کرد و وقایع را شناخت:

"تاریخ دو لایه رویین و زیرین دارد . لایه رویین همان وقایعی است که در کتابهای تاریخی و اسناد و مدارک مستند نوشته می شود و لایه زیرین تبیین علل عوامل منشا حدوث و مجموعه انگیزه هایی است که رویداد های تاریخی را شکل می بخشد و متاسفانه اغلب اثری از انها در صحیفه روزگار باقی نمی ماند "(ص1)

به همین دلیل وی در صدد روشن کردن این بخش از تاریخ بر آمده است .

مولف همچنین در مقدمه یاد اور گردیده که نقش زنان در تاریخ همواره مستقیم نبوده است به ویژه رضا خان که اجازه دخالت در سیاست به زنان خود نمی داده اما در عوض" خواهش انانرا برای شغل بخشی به خویشاوندان ایشان ولو انکه افراد نالایق و بی خاصیت و فاسدی بودند رد نمی کرد .

(ص3)به هر روی زنان مقتدری که در تاریخ دوره پهلوی نقش داشته اند موضوع بحث این کتاب است .

این کتاب سعی دارد در خصوص چگونگی به قدرت رسیدن رضا شاه در ایران تا سقوط سلسله پهلوی حقایقی را بر خواننده آشکار کند. نویسنده که به منابع زیادی در مراکز اسناد و حتی گنجینه های شخصی افراد دسترسی دارد در جای جای نوشته ها ما را با افرادی آشنا می کند که پیش از این کمتر می شناختیم .

ازجمله مواردی که در این کتاب با ان مواجهیم زندگی افرادی است که در حاشیه دربار می زیسته اند و کم وبیش در تاریخ کشور هم نقش داشته اند . برای پیشبرد نوشته ها غیر از شرح زندگی هشت زن مقتدر،زندگی رضا خان،محمدرضا شاه، ملکه نازلی مادر فوزیه، وچند تن دیگر از افراد را که ذکر نامشان تنها به طولانی تر شدن نوشته خواهد انجامید ،مورد کنکاش قرار داده است.

با توجه به اینکه مضمون کتاب، تاریخ واقعی ایران است و تمام شخصیت ها واقعی هستند انتظار می رود با کتابی تاریخی روبرو شویم که تاریخ را بدون کم وزیاد و بدون حاشیه های زاید شرح دهد ؛ اما در این کتاب به جای تاریخ با خاطره نویسی ،مصاحبه و داستان مواجهیم .

مولف گاهی با طول و تفصیل فراوان ، وقایع را در قالب داستان قرار داده و از عناصری چون توصیف ،گفت و گو ،تعلیق ،گره افکنی و..سود جسته است که بویژه به خاطر شرح های اضافی و عنصر تعلیق، انرا به داستان های پاورقی شبیه می سازد؛ اما این روش در همه جای کتاب صدق نمی کند . مولف برای شرح وقایع از چند روش استفاده کرده است که شامل داستان گویی، کاربرد مستقیم نوشته های شخصیتها، مصاحبه های شخصیتها و یادداشتهای افرادی دیگر درباره شخصیتها است . بنابراین کتاب از یکدستی خارج و بی دلیل بر حجم ان افزوده شده در حالیکه مولف می توانست با استفاده از ان نوشته ها ، مطالب را به طور خلاصه بنویسد و به صورت موردی از نقل مستقیم استفاده کند . به این ترتیب این کتاب نه به شیوه رمان تاریخی نوشته شده و نه به شیوه کتاب تاریخ .

محاسن کتاب

این کتاب حجیم به عنوان شرح حال زنان مقتدر پهلوی و نقش انان در تاریخ آن دوره ، می تواند دارای اطلاعات مفیدی باشد که به کار برخی بیاید. از جمله محاسن این کتاب می توان به این موارد اشاره کرد:

1- اطلاعات عمومی مفید

در باب اطلاعات عمومی گاهی نوشته های خوبی را شاهدیم مانند: تاسیس رادیو تهران در اردیبهشت 1319 ،مدرسه عالی موسیقی در اسفند 1302 و کلوب موزیکال ایرانی در اول آذر 1303 که البته در اینجا نیز تاریخ به ترتیب ذکر نمی شود و...

اطلاعات خوبی از واژه های منسوخ شده به خواننده می دهد ؛ مانند:مسلسل آب انباری، بریگاد، دیویزیون و.... از حسن های این کتاب می توان به اطلاعاتی که در پاورقی می آید یاد کرد که نمونه ای از ان در صفحه 150 دیده می شود :

"در حدود سال 1300 تا 1304 کل بودجه یک ساله ایران فقط 400 میلیون بوده است"

همچنین در صفحه 173:

"ولی به هیچ ترتیب از این مهریه های 1000،200؛5000 و10000 سکه طلا که سوغاتی وارداتی از کشورهای عربی ساحل خلیج فارس است وحدود 30 سال اخیر متداول شده اثری نبود زیرا آن زمان مردم هنوز کاسبکار نشده بودند."

در یکی از نادرترین قسمت های کتاب یادی هم از "عارف قزوینی " می شود:

"در ان روزها با شهرتی که عارف قزوینی از حدود سال 1300 ه .ش با برپایی کنسرتهای ملی وطنی در گراند هتل به دست آورده بود"ص(278)

و در مجال بعد:

"تصنیف های وطنی که عارف قزوینی می سرود در ایجاد احترام نسبت به موسیقیدانان تاثیر زیادی داشت"ص(285)

در پاره ای اوقات اتفاقات سایر کشورها را در همان مقطع تاریخی بیان می کند:

"آن روزها تمام دنیا پر از نام و شهرت لنین بود، ولادیمیر اولیانویچ لنین" ص(130)

2- برخی تحلیل های منطقی

گاهی به شدت به حقایق تاریخی و اتفاقات وفاداری نشان می دهد و تحلیل ها ی منطقی از رویدادها دارد:

"توران خانم در طلاق گرفتن از رضا خان عجله کرد وبعدها پشیمان شد،زیرا گذشت زمان نشان داد رضا خان شوهر زن نگهداری است و جانشین او را تا پایان عمر نگه داشته است"ص(162)

درصفحه 331 می خوانیم:

"تایمز لندن طعنه زده بود که احتمال دارد والا حضرت تیمورتاش ،وزیر دربار ،کاندیدای مناسبی برای جانشینی شاه سالمند و بیمار و احراز مقام ریاست جمهوری ایران باشد."

که این می تواند دلیل خوبی برای در بند کردن وکشتن تیمورتاش باشد.

یکی دیگر از دلایلی که می تواند باعث قتل تیمورتاش شده باشد در صفحه 332 می آید:

"با معلومات وسیع حضرت اشرف والا حضرت تیمور تاش و احاطه ایشان به زبانهای روسی،فرانسوی،آلمانی،انگلیسی و ترکی جای تردید نیست که قسمت عمده اصلاحاتی که ظرف ده سال گذشته انجام گرفته ناشی از توصیه و راهنمایی های معظم له بوده است "

که احتمال دارد باعث کدورت رضا شاه شده باشد، چنانچه در ادامه همین صفحه می آید:

"وقتی ترجمه آن اظهارات به گوش رضاشاه رسید خشمگین شد و کینه تیمور تاش را به دل گرفت."

یکی از منصفانه ترین و معقولانه ترین تحلیل ها را درباره تصمیم گیری رضاشاه در خصوص ازدواج شاهدخت ها با خانواده قوام درپاورقی صفحه 388 می خوانیم:

"...بعضی از نویسندگان که که دنیا را از دیدگاههای دایی جان ناپلئونی می نگرند قبول این خواستگاری را بنا به توصیه انگلیسی ها می انگارند؛ اما واقعیت امر این است که خانواده قوام از خانواده های فئودالی قدیم ایران بود که نفوذ زیادی در فارس داشتند..."

3- کاربرد سبک داستانی

شرح وقایع تاریخی به صورت داستانی به خواننده امکان می دهد بدون خستگی از روند جدی تاریخ ، به شکلی غیر محسوس در جریان برخی حوادث و شخصیتهای موثر در ان قرار گیرد . مولف این کتاب نیز با بهره گیری از عناصر داستانی سعی در جلب توجه خواننده داشته است . شروع کتاب به صورت گفت و گو و توصیف و ادامه این روش در پاره ای موارد، یکی از محاسن این کتاب است که البته در مواردی نقض شده و کتاب را از روال داستانی خارج نموده است .

4- عکس های مستند

وجود عکس های بسیار از شخصیت های تاریخی در شرایط مختلف یکی از ویژگی های مفید این کتاب است که برای خواننده تاریخ جالب است . تعداد این عکس ها بسیار زیاد و نشان دهنده ی زحمت فراوانی است که مؤلف برای جمع اوری و قرار دادن انها در کتاب متحمل گردیده است .

بررسی ایرادات کتاب

با خواندن این کتاب در کنار محاسن آن، متوجه برخی معایب نیز می شویم که ارزش کتاب را تحت الشعاع قرار می دهد .این موارد عبارتند از :

1- عدم یکدستی بخش های کتاب

چنانچه گفته شد این کتاب به چند شیوه نوشته شده است . نوشته های ابتدای کتاب ،رمانی تاریخی را پیش روی ما می گشاید که حکایت از آشنایی رضا خان با نیمتاج خانم دارد . این صحنه به علت ایجاد فضای مطبوع خواستگاری و ایجاد گره در داستان ،خواننده را جذب می نماید . در ادامه با توصیفاتی اضافی روبرو می شویم که کسالت بار و خسته کننده است و خواننده را از موضوع جدا می کند .

برخی ازبخش ها، به کلی از یادداشت های شخصیت ها نقل می شود مانند بخش های 21 تا 25 و 34 که یاد داشت های ملکه توران و بخش 35 که خاطرات عصمت پهلوی از جزیره موریس است . نوشتن از روی دفترچه خاطرات باعث می شود گاهی نویسنده دچار اشاعه افکار خصوصی راوی خاطرات شود .

برخی از بخش ها مصاحبه با شخصیت هاست مانند بخش دهم که مصاحبه مرتضی رسولی پور با عصمت الملوک ملکشاهی است که در حوزه کتاب تاریخ نمی گنجد.

در صفحات 372 تا 375نوشته ها بیشتر از اینکه تاریخ باشد یا رمان تاریخی، به سفرنامه و یا خاطرات شبیه است تا تاریخ واین دربسیاری از صفحات کتاب تکرار می شود.

همچنین از صفحه 1339تا صفحه1374 و مجددا از صفحه 1378 تا1395 و باز از صفحه 1414 تا صفحه 1430 نوشته ها بیشتر بریده جراید است تا اخبار و یا حتی تاریخ! این مطالب که در فضای انقلابی ان روزها در جراید (خصوصا اطلاعات)به چاپ رسیده است ، نوشتاری بسیار ابتدایی و فاقد ارزش ادبی است، از منظر تاریخی نیز سندیت ندارد.

استناد به نوشته ها و گفتار شخصی بسیار دیده می شود، اگرچه نویسنده سعی زیادی کرده است تا سندها را با گفتار و نوشتار افراد تطبیق دهد ، اشتباهاتی نیز صورت پذیرفته است.

نویسنده در صفحه 369 از زبان توران امیر سلیمانی می نویسد:

"چون با خانم جم از قدیم دوستی داشته و معاشرت می نمودیم روزی او به منزل ما آمد وگفت:فلانی چه می کنی؟ پیشواز علیاحضرت می روی؟گفتم میل دارم ولی تنها هستم. گفت:من هم مجبورم بروم چون در ان موقع همسر نخست وزیر بود."

اما در پاورقی همین صفحه(369)نویسنده توضیح می دهد که جم دراین سال هنوز نخست وزیر نشده بود.

2- تطویل

بر خلاف کتاب تاریخ که باید بر اساس مساوات باشد و تنها به مطالب مهم و مربوط بپردازد ، این کتاب به چند دلیل دچار اطناب و زیاده گویی گشته است :

الف- به کار گیری عناصر داستانی

سبک داستانی کتاب گر چه باعث جذابیت ان در مواردی گردیده؛ اما از طرفی موجب اطناب و خارج شدن از موضوع هم شده است . یکی عناصری که موجب تطویل و خروج از موضوع می شود، تعلیق است . مثلا در صفحه 39 نیمتاج خانم در مورد "رضاخان شصت تیر"از برادرش سؤالاتی می کند و ماجرا به جاهای دیگری وصل می شود و تازه دوباره درصفحه 69 دوباره به ان سؤال باز می گردد. در ادامه مطالبی راجع به مغازه بقالی و خرید و فروش آن زمان توضیحاتی می دهد که ربطی به موضوع کتاب ندارد تنها به حجیم شدن کتاب کمک می کند .

همچنین عنصر گفت و گو به سبک رمانهای تاریخی بسیار محسوس است و نویسنده رمان معمولا از این روش برای شناساندن شخصیتهای خود بهره می برد، چنانکه برادر نیمتاج در برابر سوال او، اطلاعات وسیعی از رضا خان به او می دهد که بعید به نظر می رسد درعصری که ارتباطات چندان گسترده نبود ، برادر نیمتاج خانم برای پرس و جو در خصوص رضا خان نایب سرهنگ از چند پشت نسب او اطلاع حاصل کرده باشد که نویسنده دراین خصوص اطلاعات جامع وکاملی را در اختیار می گذارد.

همچنین مواردی که مولف اعتقادات خود و یا انچه در نزد مردم رایج است را به زبان شخصیتها گذاشته است بدون اینکه حرف موجه و درستی باشد، برای مثال هنگام شرح گفت و گوی خلیل خان با دخترش چنین می نویسد :

" خلیل خان پاسخ داد :همه شاهان بیمارند،همه انان به علت افراط در خوشیها و لذات زود بیمار می شوند و از میان می روند" ص(29)

اولا بعید است که خلیل خان در پاسخ دختر خردسالش چنین چیزی را گفته باشد،ثانیا این نظر درمورد بسیاری از شاهان درست نمی نماید . به عنوان مثال ناصر الدین شاه طبق گفته پزشک مخصوصش از هنگام سحر تا وقت خواب یکسره دهانش می جنبید و هیچ اثری از ناخوشی در او دیده نمی شد و چنانچه ترور نمی شد تا سالها بعد می توانست حکومت کند.

ب- حواشی زاید

بسیاری از مطالب کتاب ارتباط مستقیم به زنان مورد بحث ندارد و نیازی به نقل انها دیده نمی شود، مثلا،مرگ پدر بزرگ همسر مطلقه شاه که از صفحه 400 تا بعد از 403 به ان پرداخته شده، ارتباطی با تاریخ کشورمان به ویژه موضوع این کتاب ندارد. همچنین از صفحه 101 تا 128 به صورت پراکنده به معرفی ملکه توران امیر سلیمانی می پردازد در حالیکه اشخاصی معرفی می شوند که ارتباط چندانی به ملکه توران ندارند.

در پاورقی صفحه(656) در خصوص خانم مهری صمصام بختیاری می خوانیم:

"ایشان از دوستان ومشاوران عزیز نویسنده است وگهگاه به پرسشهای من پاسخهای ارزنده ای در مورد ایل بختیاری و خانم ثریا اسفندیاری می دهند، جا دارد در رفع محذورات ایشان ، دولت توجهی نشان بدهد"

در کتاب تاریخ فقط آگهی بازرگانی کم داشتیم که جناب معتضد این را هم باب کردند.

برای نشان دادن فسق و فجور رضا شاه حتی افرادی چون" لوتی قنبر چاروا دار" را نیز معرفی می کند؛ در حالیکه نیازی به این همه تفصیل دادن ماجرا احساس نمی شود و کاری بیهوده به نظر می آید.

عروسی قمر زمان با سلطان حسین سنندجی در تاریخ ایران در کدام جایگاه قرار می گیرد :

"یکی از خواهرهای کوچکتر که پیش من بود ، قمر زمان بود که در آخر این سال برای سلطان حسین سنندجی که جوانی بود ........"(ص378)همچنین "ازدواج امیر نگهبان با مارباز فرانسوی دوشیزه تیرانا "در صفحه689

همچنین درصفحه 394آمده است:

"در همان مجلس داماد خاله ام که افسر شوخ وبامزه ای بود ، درحالی که تازه جوانهای ما شروع به رقصیدن کرده بودند ، پیشنهاد کرد از این خواهرها یکی دیگر مانده او را هم خوب است مهندس ایرج شمس که پسر زن پدرم بود و تازه از مسافرت اروپا آمده بود بگیرد........ "

مطمئنا حذف این بخش از نوشته ها هیچ آسیبی به کلیت ماجرا وارد نخواهد کرد.

در صفحه های 414 و 415 نیز اتفاقات شخصی مثل ازدواج خواهر وبرادر خانم توران امیر سلیمانی روایت می شود که بسیار کسل کننده و بدون ربط به تاریخ به نظر می آید.

در صفحات 550-555و...به بهانه طلاق فوزیه از محمدرضا شاه به بیان اعمال کثیف ملک فاروق برادر فوزیه می پردازد که ربطی به تاریخ ایران ندارد.

"فاروق بسیار شکمباره بود، از جمله روزی سر ظهر به سفارت ایران آمد واز ناهار آن روز که چلو کباب برگ و سلطانی و کوبیده بود میل کرد بسیار خشنود شد ." ص (555)

در صفحات 604 و 605 نویسنده به کلی تاریخ را رها کرده و از زبان "اوا اسفندیاری"خلیل اسفندیاری " وثریا ،اشعاری از حافظ و گوته را بررسی می کند در حالیکه برای نوشتن تاریخ نمی توان هر چیزی را به شخصیت های حقیقی منسوب کرد.

از صفحه 1268 تا 1293 به بررسی اسناد و مدارک ساواک در خصوص آتش سوزی سینما رکس آبادان می پردازد ؛ اما درپایان بدون هیچ نوع نتیجه مشخصی قضاوت را به خوانندگان می سپارد.قضیه سینما رکس آبادان کلا در تاریخ ایران به صورتی مبهم باقیمانده است هر چند کسانی به جرم آتش زدن سینما محاکمه شده و به سزای عملشان رسیده اند.

ج- تکرار مطالب

به طور کلی جریان اتفاقات را بارها تکرار می کند، مانند صفحه 319 که برای چندمین بار موضوع نعش پوسیده یک بچه که توسط رمال مخصوص تاج الملوک جلوی راه رضا خان گذاشته می شود تکرار می شود.

در بخش هایی از کتاب، گویی نویسنده قصد بمباران اطلاعاتی خوانندگانش را دارد مانند ص(177)که برای چندمین بار تمام دودمان عصمت الملوک دولتشاهی را از زبان کریم بوذرجمهری جلوی چشمان رضا خان سردار سپه می آورد و بی مورد است.

توضیحات پاورقی صفحه 822 درباره قصر توییلری و حمله مردم پاریس به آن قصر پیش از این نیز در متن آمده است.

عین این عبارت نیز چندین بار تکرار می شود که ضمن بی فایده بودن دچار تکرار های ملال اور ادبی نیز می شود:

"وقتی اقبال السلطنه ماکویی به وسیله لشکر شمال غرب دستگیر وزندانی شد و به شکل مرموزی در زندان مرد، امیر لشکر عبدالله خان طهماسبی فرمانده لشکر تبریزچند گاری از اموال منقول وطلا و جواهر و نفایس منزل اقبال السلطنه را به عنوان هدیه و سوغاتی و پیش کش برای حضرت اجل به تهران فرستاد"ص(189)

داستان قزاق بودن رضا شاه و چگونگی به قدرت رسیدن او را که در صفحه های 196 و 197 از زبان "هال "که یک خارجی است ، نقل می کند، بارها از زبان افراد مختلف شرح می دهد. این موضوع خواننده را حیران و سرگردان می کند.

در صفحه 658 دوبار تکرار می شود که "چشمان ثریا چیزی بین آبی و میشی است"

این عبارات ص1184 نیز چند بار پیش از این تکرار شده است. "......شیوخ میل داشتند حداکثر تا 24 ساعت دیگر برگردند به کشور خودشان، بنابر این قرار بود کیش یک مونت کارلو ولاس وگاس در داخل خلیج فارس شود."

بارها در طول کتاب ازفرمان رضا خان به کریم آقا بوذرجمهری گفته می شود که به او دستور داده است تا برای تاج الملوک ملک واملاک خریداری کند .

در صفحه 299شرح حادثه حرم حضرت معصومه را که پیش از این در مصاحبه حضوری با خانم عصمت الملوک خوانده ایم به صورت مشروح مجددا تکرار می کند.

3- مطالب متناقض

گاهی به خاطر ایجاد تعلیق در نوشته ها و طولانی شدن حواشی ، مؤلف نوشته های قبلی را فراموش کرده ، در ادامه مطلبی متناقض می نویسد که نشان می دهد نویسنده برخی قسمتهای تاریخ را خود به صورت داستانی ساخته است . مثلا در صفحه 16 علت تنها بودن "نیمتاج"خانم را درمنزل، رفتن اهل خانه به ییلاق بیان می کند ؛ اما درهمان صفحه می نویسد که منزل همسایه"رشته برون" است و همگی در آنجا جمع هستند.

و یا درجای دیگری می نویسد:

"بدین ترتیب رضاخان زندگی خود را با دو همسر که یکی از انان با او به کلی قهر بود و اصلا با وی حرف نمی زد و دومی او را هر شب در خانه خود می پذیرفت تقسیم کرد"ص(236)

ودر ادامه می نویسد:

"او هر روز پس از پایان کار اداری در وزارت جنگ حدود ساعت دو بعد از ظهر به خانه تاج الملوک که شمس الملوک،محمد رضا،اشرف الملوک و علیرضا فرزندانش آنجا زندگی می کردند ، می رفته و ساعت چهار بعد از ظهر به اداره باز گشته مجددا غروبها راهی خانه توران خانم می شد." ودر ادامه همین صفحه می نویسد:

"رضا خان پس از چند ماه قهرکرد وبه خانه نرفت" که به نظر همین عبارت به نوعی با جمله های قبلی تناقض دارد، زیرا طبق نوشته های قبلی این تاج الملوک بوده که اورا به عنوان همسر نمی پذیرفته است.

در صفحه 242 شکایتی از طریق سرپاس مختاری به رضا شاه می رسد که باجناق شاه به دو وکیل مجلس و همسرانشان و یک افسر ارتش اهانت کرده است که رضا خان خطاب به سر پاس مختاری می گوید:

"مختاری این سرهنگ بی همه چیز را منفصل کن،بیندازش از شهربانی بیرون،این پدر سوخته لایق مقام افسری نیست، یعنی چه؟ چون زنش خواهر زن من است باید افسار پاره کند وهر غلطی دلش می خواهد بکند؟غلط کرده است پدر سوخته حمال! او را از شهربانی بیرون کنید درجه اش را هم بگیرید"

اما در پاورقی صفحه بعد(243)نویسنده شرح ماجرای اخراج سرهنگ مبشر را از زبان نزدیکان خود طور دیگری نقل می کند که نامعقول به نظر می رسد.

در صفحه 323 نویسنده می گوید:

"غذای رضا شاه معمولا چلو خورش ایرانی بود و علاقه ای به اغذیه فرنگی نداشت"

در صورتیکه چندین صفحه جلوتر خبر از علاقه او به رژیم غذایی فرنگی در اواخر عمر داده بود.

در صفحه 524 در خصوص خانم توران امیر سلیمانی می نویسد:

"در سنین جوانی از لذت شوهر داری و داشتن یک زندگی زناشویی محروم می گردد و به همین علت قلب او پر از کینه وتنفر نسبت به شوهر و اعضای خاندان پهلوی ، به ویژه تاج الملوک است."

این بر خلاف نوشته های صفحه 520 است که خانم امیر سلیمانی می گوید:

"ناراحت از عاقبت و سرنوشت رضاشاه و این پیشامد بودم، زیرا در زمان سلطنت او مردم در رفاه بودند"

حال که همه می دانیم آن روزگاران چه بر مردم گذشت در می یابیم که حتی در روزهای آخر عمر رضا شاه نیز ملکه توران به رضا شاه دلبستگی داشته است.

4- در پاره ای اوقات اطلاعات سندیت ندارد،مانند:

ص(615) "در جاده هم اتومبیل ، هم درشکه، هم کالسکه و هم کاروانهای شتر وخر وقاطر دیده می شوند، بندرانزلی در آن زمان............"

کسی کاروان شتر را درگیلان به یاد ندارد، چنانچه آقای معتضد که خود از مادر به گیلانیها منتسب است سندی دارند منتشر کنند تا دیگران که تشنه معلومات ایشان نیز هستند استفاده نمایند.

قضیه کودتای امریکایی 28 مرداد

ص925"امریکایی ها در روز25 مرداد با نقشه کشی غلط خود در تهران در برابر مصدق کیش و مات شده بودند.

"گویا نویسنده بعد از گذشت چند دهه از کودتای امریکایی بیست و هشت مرداد با وجود اعترافات مقامات امریکایی هنوز باور ندارد که این کودتا توسط آنان برنامه ریزی شده است و طوری دیگری که خواست خود اوست موضوع را بیان می کند.

قضیه خین شورون(خون بس)

در بخشی از کتاب)ص644) نویسنده ازدواج ثریا اسفندیاری با محمدرضا شاه را به نقل از بزرگان ایل بختیاری "خین شورون (خون بس)معرفی وتلقی می کند؛ اما اصولا این ازدواج از اساس شبیه به خون بس نبوده وبعید است چنین مباحثی در میان بزرگان بختیاری وجود داشته باشد.

اما خون بس یا خین شورون چیست؟

در بین ایل بختیاری و بعضی از اقوام دیگر عشایری ایران رسمی است که بیشتر به نام خون بس(همان خین شورون و یا خون شورون) نامیده می شود و ماجرا از این قرار است که زمانی که بین دو طایفه نزاعی حادث می شود و کسی در این میان به قتل می رسد برای ترک مخاصمه طایفه ای که عزادار شده دختری را از طرف مقابل تقریبا شبیه گروگان به عقد یکی از مردان قبیله خود در می آورد و بسیار دیده شده که با آن عروس تیره بخت به بدترین نحو ممکن برخورد می شود و از کوچک وبزرگ او را به چشم یک کنیز نگاه می کنند.

حال می رسیم به ماجرای ازدواج ثریا اسفندیاری و محمدرضا شاه، که به نوشته آقای معتضد، شاه او را بسیار گرامی و دوست می داشته است و حتی سالها بعد که از هم جدا شده بودند نیز از نظر مالی او را مورد الطاف ملوکانه قرار می داده است. به هر تقدیر نهادن نام"خین شورون" بر ازدواج ثریا وشاه اساسا اشتباه است از آنجا که همه می دانیم این ایل بختیاری بود که بزرگانش درزمان حکومت رضا خان حبس و به قتل رسیده بودند بنابر این می توان این ازدواج را ازدواج سیاسی و یاهر نام دیگر به جز خون بس نهاد.

5- عدم رعایت ویژگی کتاب تاریخی

مولف کتاب تاریخی نباید درباره شخصیتها خارج از انچه شرح وقایع است اظهار نظر کند؛ اما به نظر می رسد نویسنده خاطرات فرح را می خواند تا درجای جای نوشته هایش به او کنایه بزند، این کنایه ها در صفحات1100، 1102،1103 و1104 ادامه می یابد، مانند:

"یکی نیست از این خانم بپرسد اگر این بازیها اجرا نمی شد آسمان به زمین می امد ومردم سر به عصیان برمی داشتند؟(درمورد جشن هنر) و یا:" راستی چه پیروزی بزرگی که نطق غرای علیاحضرت برای ملت ایران بوجود اورد." ویا :

"رضا شاه درحال احداث راه آهن طولانی عجیبی بود که دو دریای جنوب وشمال ایران را به هم پیوند می داد،اما بندرهایی که دراین دو دریا انتخاب شده بود و نازلی چند ماه بعد یکی از انهارا به چشم دید گمنام بودند وهیچ اهمیت اقتصادی و ارتباطی نداشتند."(ص447)

این عبارات را خسرو معتضد در برنامه تلویزیونی اش هم عنوان کرده است، به نظر می رسد نویسنده اعتقاد ندارد که دیکته نوشته نشده غلط ندارد ، درست یا غلط بودن این راه آهن را باید از زاویه دید آدمها و افکار هفتاد و اندی سال پیش بررسی کرد.

در تاریخ نویسی مولف اعتقاد خود را درباره شخصیتها بیان نمی کند و به رفتار بیرونی انها توجه نشان می دهد که موید درون انهاست اما مولف این کتاب گاه از درون شخصیتها نیز خبر داده که سبک داستان نویسی را در ان تقویت کرده است:

"ظاهر و باطن نازلی با هم تفاوت فاحشی داشت، هر چه ظاهر او زیبا، ملوس، طناز و مهربان می نمود،باطنی عقده ای ، حسود کین توز،مشکوک ، بهانه جو وبی تاب در برابر خوبی و خوشی وتوفیق دیگران داشت. ص(458)

با این توصیف، توضیح نمی دهد به چه دلیل او را دارای صفت هایی نظیر حسادت و کین توزی می داند

6- به کار بردن الفاظی که برای خواننده تاریخ چندان خوشایند نیست

نوشتن جمله ای مانند:

"آری او گوشت می خواست؛ اما گوشت سفید مرمرین جاندار،نه گوشت گوسفند"(ص143)

برای خسرو معتضد که همگان از او به عنوان "مورخ"یاد می کنند کمی سخیف به نظر می رسد.ویا صفحه780 که می نویسد:

"مدیر روزنامه را که ریش بزی و چهره ای عصبی داشت بازداشت کردند وبه زندان انداختند.

"این عبارت از اعتبار حرفه ای" آقای معتضد که از پیشکسوتان روزنامه نگاری" هستند نیز می کاهد.

7- اشکالات نگارشی

از لحاظ نگارش اشتباه های زیادی دیده می شود که شامل کاربرد غلط افعال ، تکرار افعال ،اغلاط تایپی و علایم نگارشی است :

"از میان ورزشها به شنا، اسکی، اسکی روی آب و تنیس اظهار علاقه نشان می دهد"(ص658 )باید می نوشت "علاقه نشان می دهد" یا "اظهار علاقه می کند"زیرا خود "اظهار " به معنی نشان دادن است .

،تکرار افعال مانند :بوده است،نبوده است و....ص(141)

درصفحه 153 آذوقه را آزوقه نوشته اند.

در صفحه 449 نیز"اعظام" به جای "اعزام"تایپ شده:

"...محمدرضا عموی سرشناسی نداشت که به دربار مصر اعظام(اعزام)شود."

همچنین "تومار" به جای "طومار"در ص844:"زاهدی یک جای امن را به هزاران هزار تومان می خرید ،غائله پیش رفت وتومار(طومار)حکومت ملی مصدق را در هم پیچاند."

و این تکرارهای بی مورد در ص1432:"سپیده دم بود که به نیویورک رسیدیم.خوشبختانه به طرف نیویورک رسیدیم.خوشبختانه نمایندگان تلویزیون در آنجا نبودند." این عین نوشتار کتاب است، هرچند غلط های نگارشی در این کتاب به مراتب بیش از این است ؛ اما به نوشته های بالا بسنده می کنم ."

در صفحه 506 زیر عکس رضا شاه این عبارت آمده است:

"رضا شاه در آخرین سالهای سلطنت،قبل از شهریور 1320.آثار ویرانگری وعلایم بسیاری در نگاه او مشهود است"

کاش نویسنده توضیح می داد چگونه آثار ویرانگری را در نگاه رضا خان دیده است و یا مفهوم این جمله را واضح تر بیان می کرد.

این عبارات نیز دارای تعقید لفظی است که با چند بار خواندن به زحمت می توان متوجه منظور نویسنده شد :"فوزیه ،مانند ثریا همسر متوفای محمد رضا شاه و فرح آخرین همسر شوهرش دوبار سر خاک شاه سابق ایران ،سر گور او در مسجد الرفاعی قاهره گورستان خاندان خدیوی رفته است."(ص429)

و کلام آخر: این کتاب مخلوطی است از تاریخ، خاطرات شخصی و کمی داستان سرایی!! امیدوارم آقای معتضد با این همه امکانات که دراختیار دارند، کمی در انتقال اطلاعات تاریخی رعایت بی طرفی را بکنند

سکانس آخر

2010-04-14T01:00:00.001-07:00

کیومرث ملک مطیعی درگذشت

2010-04-10T11:37:00.000-07:00

کیومرث ملک مطیعی؛ هنرمند سینما، تئاتر و تلویزیون کشورمان عصر امروز در بیمارستان شریعتی تهران با ایست قلبی درگذشت . او در سال 1315در بندر انزلی به دنیا آمده بود و سالها در صحنه تئاتر و سینمای کشورمان حضور داشت . در گذشت این هنرمند ارزنده را به خانواده اش و جامعه هنری ایران تسلیت می گوئیم.

صادق هدایت

2010-04-07T14:01:00.000-07:00

برگرفته از سایت صادق هدایت
امشب شصت سال از خودکشی صادق هدایت می گذرد. در شب هشتم آوریل هدایت در خانه اش واقع در شماره سی و هفت مکرر خیابان شامپیونه در منطقه هیجدهم پاریس با گاز خودکشی کرد. چندروز پس از سیزده به در ، در چنین شبی پول کفن و دفنش را روی میز قرار داد ؛با پنبه شکاف در و پنجره ها را پوشاند و در آشپزخانه روی پتویی دراز کشید .در حالیکه لباس تمیز و مرتبی پوشیده بود و سیگار خود را هم روشن کرده بود به زندگی کوتاه اما شرافتمندانه و پربارش پایان داد . تمام عوامل نشان از این دارد که خودکشی اش با نقشه ای حساب شده و برنامه ریزی شده بوده است. همه ی کارهای ناتمامش را هم یا پاره کرده بود و یا سوزانده بود. آیا او این روز خاص را برای مردن انتخاب کرده بود؟ آیا نویسنده می تواند داستان مرگ خود را طراحی کند؟ آیا نویسنده قدرت این را دارد که نقطه ی پایانی بر اثر خود و زندگی خود بگذارد؟در آثار او مثل بوف کور و سه قطره خون ، بهار فصل تکاپوی جانداران وسرمستی از عشق است . همان که همیشه به مرگ ختم می شود ...

هدایت غنیمتی بود که در دنیای آلوده ی رجاله ها و حاجی آقاها دوام نیاورد و بالاخره از همان دنیای رجاله ها اول فاصله گرفت بعد گریخت و سرانجام خود را کشت. هرگز به کثافتکاریهای مرسوم ایشان تن نداد و در مقابل پول و قدرت کمر خم نکرد و تا زمانیکه جان در بدن داشت شرافت فقرش را به ذلت دریوزگی رجاله ها نفروخت ... چنان که در اواخر عمر در نامه مورخ 20/4/1327 ، حتی در پاسخ‌ به‌ فرستادن‌ پارچه ی اهدایی‌ از طرف‌ شهید نورائی‌ می‌گوید:

"نوشته‌ بودید كه‌ پارچه‌ فرستاده‌اید ؛ نمی‌دانم‌ به‌عنوان‌ خمس‌ بود یا زكوة‌ . به‌هرحال‌ اندام‌ رعنایم‌ كه‌ عجالتاً كمردرد گرفته‌، تمام‌ قد با زبان‌ بی‌زبانی‌ تشكرمی‌كند. از من‌ به‌ شما نصیحت‌ از این‌ ولخرجی‌ها نكنید، می‌ترسم‌ كلاه‌مان ‌درهم‌ برود. ما یك‌ بابایی‌ هستیم‌ كه‌ با فقر و مسكنت‌ خودمان‌ ساخته‌ایم‌ و ازبهبودی در اوضاع‌ هم‌ به‌ كلی‌ چشم‌ پوشیده‌ایم ... "

صادق هدایت برای خروج از ایران مجبوربود به بهانه ی درمان بیماری روانی خویش از اطبا نامه بگیرد و ایشان هم براحتی بقول خودش – پس ازعمری خدمات میهنی فراوان !– نامه ی دیوانگی اش را به دستش دادند . این در حالی بود که درباره ی مسافرت به ظاهر آزادیخواهان و بطور مشخص سران حزب توده به اروپا اینگونه می نویسد :

"عده ی دیگری از استادان‌ مثل‌ دكتر عقیلی‌، جودت‌ و غیره‌ هم‌ به‌ ممالك‌ خارجه رهسپار خواهند شد. مریم‌ فیروز مدتی‌ است‌ در سویس‌ می‌باشد. نمی‌دانم ‌آزادیخواهان‌ چرا بیش‌تر میل‌ مهاجرت‌ دارند. شاید آزادی این‌جا را تأمین‌ كرده‌اند ، حالا به‌ جاهای دیگر می‌پردازند" !!
در شرایطی که اوضاع ایران را با قلم نقاد و بیرحم خودش که البته طنز تلخ و همیشگی اش را نیز بهمراه دارد اینگونه توصیف میکند :

"... اگر راهنمای توریست‌ در اروپا برای خارجی‌ها می‌نویسند باید در ایران‌ یك‌راهنمای زندگی‌ برای مردمانش‌ نوشت‌ . چون‌ در حقیقت‌ مسأله‌ زندگی‌ِ بخور و نمیر كارش‌ به‌جای باریك‌ كشیده‌ . به‌هرحال‌ همه ی اینها را به‌ حساب‌سرنوشت‌ باید گذاشت‌ ، البته‌ از روی ناچاری !!! "

صادق هدایت امشب خودش را می کشد ... اکنون نه مزاری در ایران دارد تا برای بزرگداشتش برآن گرد هم آیند ، نه چون کافکا و جیمز جویس موزه ای به نامش به یادگار مانده تا به تماشای آن بنشینند . نه خانه ای دارد که محفل دوستدارانش باشد ... ولازم به توضیح نیست که جسدش نیز هزاران فرسنگ دور از میهنش – با همه ی خدمات میهنی فراوان – بخاک سپرده شده . پس تنها درودی می فرستیم به روان پاک آن انوشه روان ، کولی بی کاروان عرصه ی نویسندگی ایران .

پیوند ورزش وسینما

2010-03-31T23:13:00.000-07:00

در حاشیه بازی تیم های فوتبال مس کرمان والسد قطر:

پیراهن باشگاه مس کرمان به دو بازیگر سینمای ایران اهدا شد.فتح الله زمانی مدیر عامل باشگاه مس کرمان پیراهن باشگاه را به جهانگیر الماسی و عبدالرضا اکبری که در استادیوم حضور داشتند اهدا کرد.

علیرضا خمسه کمدین محبوب دهه هفتاد

2010-03-29T08:38:00.000-07:00

به احترام تولد دوباره هنری یک ستاره

دهه شصت وهفتاد سینمای ایران پر بود از فیلمهایی که در ژانر کمدی ساخته می شد. در این نوع سینما دو سه چهره بیش از دیگران خودنمایی می کردند که معروف ترینشان علیرضا خمسه و اکبر عبدی بودند. علیرضا خمسه تقریبا یک پای ثابت سینمای کمدی آن روزهای ایران بود، هر چند تا حدود زیادی تبدیل به کلیشه شده بود و بیشتر فیلمنامه نویسان سناریو را بر اساس نوع بازی او می نوشتند وحتی در چند مورد خود خمسه بازنویسی نهایی را انجام داد.
اواخر دهه هفتاد و اوایل دهه هشتاد اما سمت وسوی سینمای ایران تغییر جهت داد وبازیگرانی نظیر خمسه و حتی اکبر عبدی آن جذابیت لازم را نداشتند و دور سینمای کمدی به دست نورسیده هایی سپرده شد که تازه از راه رسیده ، با خواست جامعه نیز آشنایی داشتند و به درست یا غلط سکان سینمای کمدی و نبض تماشاچیان این نوع سینما را به دست گرفتند.

در این سالها عرصه برای بازیگری نظیر خمسه تنگ شده و آرام آرام می رفت به بوته فراموشی سپرده شود. در این سالها خمسه به تجربه هایی نظیر اجرای مسابقات و برنامه های تلویزیونی و حتی برنامه های کم ارزش تر دیگر دست زد . او که دانش آموخته روانشناسی در فرانسه بود بازیگری را با اجرای پانتومیم وبازی در تلویزیون، تئاتر و سپس سینما آغاز کرد و در سالهای اوج به جرات نیمی از بار سینمای کمدی را به تنهایی به دوش کشیده بود این بار با تفکر بیشتر و سعه صدر به دنیای بازیگری بازگشت.
نگارنده خود از کسانی است که می پنداشت علیرضا خمسه با اشتباه در انتخاب نقشها از سینما حذف شده است؛ اما در یکی دو سال گذشت با دیدن چند فیلم وسریال از او خوشحالم که بازگشت پر فروغی را داشته است.
این بازیگر بزرگ وصاحب سبک سینمای ایران در کنار دیگرفعالیتهای هنری اش طی یکی دو سال گذشته در سریال شب هزار و یکم، فیلم سینمایی بیست(عبدالرضا کاهانی) و دارا و ندار (مسعود ده نمکی) به ایفای نقش پرداخت که جدای از تمامی بازیهای او در طول بازیگری اش بود.
او در سریال بی مایه ""دارا وندار""الحق والانصاف به تنهایی بار تمامی کاستی ها را هنرمندانه و یک تنه به دوش می کشد و بازی هنرمندانه اش سر پوشی است بر تمام ضعف های فیلمنامه، کارگردانی و .......این سریال!!
در این نوشته قصد نقد دارا وندار را ندارم که اگر بخواهم چیزی در این خصوص بنویسم تا پایان سریال صبر خواهم کرد و الخ...اما بازی استادانه خمسه بر آنم داشت تا به احترام تولد دوباره او چند خطی برایش بنویسم، درپایان حرف نگفته ای نمی ماند الا اینکه:
زنده و پاینده باشی آقای خمسه، شما سه دهه باعث انبساط خاطر مردم ایران شده اید، روز و روزگارتان شاد.

سال نو مبارک

2010-03-17T05:56:00.000-07:00

فرا رسیدن بهار طبیعت را به تمامی هموطنانم در سراسر جهان تبریک عرض می کنم، امیدوارم سالی بدون جنگ و خون ریزی در پیش داشته باشیم.

فوتبال ایران از نگاه ورثه ساراماگو

2010-03-07T10:39:00.000-08:00

afshinmashori@yahoo.com

فوتبال ایران به روایت ورثه ساراماگو
نوشته:افشین معشوری
تیمی که درجام جهانی شرکت کرده بود با دو باخت ویک مساوی به کارش خاتمه داد تا رییس ورزشی که گفته بود ما کلاه پهن ها و تیم پر از ویتامین C و ان تیم دیگر را می بریم و به مرحله بعد می رویم ناکام از سرزمینی که روزگاری رهبر فاشیستش ما را از خود دانسته بود با دماغ آویزان برگردد.
رییسی که مدعی بود کلاه پهن ها و ان دو تیم دیگر را می بریم بد جور ی با “رییس زیر دستش” در فدراسیون توپ بازی سر لج افتاده بود. رییس فدراسیون توپ بازی اصولا رییس مدعی برد کلاه پهن ها را در قواره خودش نمی دید و کل کل کردنهای این دو باعث شد" رییس کل فدراسیونهای توپ بازی " فدراسیون توپ بازی مورد نظر را به حالت تعلیق در آورد .

رییس کلی که با دماغ آویزان برگشته بود به فکر چاره افتاد. آخر این ورزش نورچشم همه بود هرکه می خواست به منصبی برسد ومشهور شود کمی خود را به فدراسیون توپ بازی متصل می کرد و از کنارش به جاهای خیلی خوب می رسید. برای همین دست به دامن خیلی ها شد تا از تعلیق جلوگیری کند.
نتیجه این شد، " رییس قبلی فدراسیون توپ بازی" که روابط خوبی هم با رییس با دماغ اویزان برگشته نداشت بعنوان واسطه بین" فدراسیون ملی توپ بازی و فدراسیون جهانی"انتخاب شد تا باانجام یک انتخابات رییس جدیدی برای فدراسیون توپ بازی انتخاب کنند.
"رییس اسبق فدراسیون توپ بازی "که خاطره خوبی از رییس کل نداشت به هیچ عنوان زیر بار توصیه های او نرفت و اعلام کرد که فقط به توصیه های روسای جهانی اش عمل می کند و منافع کشور را در اجرای "اوامر فدراسیون بین المللی توپ بازی" می داند. برای همین تا آخرین روز با قدرت به کارش ادامه داد و در روزهای اخر نیز که رییس کل خود را برای ریاست فدراسیون نامزد کرده بود مانع شد و نتیجه اینکه یک "آقای همیشه خندان "که سابق بر این علاقه زیادی به دویدن داشت، به تنهایی نامزد و رییس فدراسیون توپ بازی شد.
آقای همیشه خندان که سابق براین می دوید در واقع مطیع دستورات رییس کل بود، برای همین در اولین فرصت خواست که برای تیم توپ بازی اش مربی انتخاب کند .سراغ آدمهای زیادی رفتند وچون نتیجه نگرفتند تصمیم بر این شد که عده ای بنشینند و با خرد جمعی یک نفر را به شیوه "لویی جرگه"از میان خود برگزینند که با تمام بگیر وببندها بالاخره نام ان مربی خوش سر وزبان که "کل یوم "خیلی خوب حرف می زد از قوطی در آمد و به مسابقات قاره ای رفتند و در انجا با بدشانسی حذف شدند.
تا قبل از حذف از مسابقات آن مربی که با رایانه الفتی خاص داشت و آن مربی که کلا علاقه زیادی به گروهبان قندلی داشت و آن هایی دیگری که همگی در" جلسه خرد جمعی" حضور داشتند اعتراضی نکردند ؛ اما با حذف نا بهنگام از رقابتها ناگهان یک به یک شروع کردند به انتقاد که آی در ان جلسه چنین شد وچنان .
نتیجه حاصل شد که آن مربی" کل یوم "از مربیگری تیم توپ بازی کنار گذاشته شود و دستیارش که سبیل های پهنی هم داشت مربی موقت باشد. دستیار سبیلوی مربی که کل یوم خوش سر وزبان بود دو سه ماهی مربی بود و یکی دو نتیجه مساوی هم به ارمغان اورد که ناگهان سیل عظیمی از نامهای بزرگ به سوی فدراسیون توپ بازی موصوف روان شدند وحتی یکی دو مورد نزدیک بود کسانی برای گرفتن عکس یادگاری روی "راه پله های فرودگاه "از شدت خوشحالی خود را به کشتن دهند که ختم به خیر شد و نشد که بشود مربیان پروازی پولهای یا مفتی از فدراسیون توپ بازی به جیب بزنند در نتیجه قرار شد که باز هم از مربیان داخلی برای تیم توپ بازی استفاده شود .
"مربی که دل شیرداشت "وتازه به وطن باز گشته بود بیش از سایرین شانس داشت و حتی یک روز قبل از انتخاب مربی تیم توپ بازی تمامی صحبت هایش را با "رییسی که همیشه خندان بود" انجام داده و به توافق رسیده بودند. دراین میان یکی از مربیانی که کارنامه جهانی در بازیگری داشت گفت :هر کس لابی قوی تری داشته باشد مربی نیم توپ بازی خواهد شد.
روزبعد آن مربی که دل شیر داشت بعد از یک نیمه بازی تیم باشگاهی اش با تماشاگران و بازیکنان تیمی که دل شیر داشت به مقصد تیم بین المللی توپ بازی خداحافطی کرد؛ اما غروب همان روز به اطلاع او رسید که" مرد دارای کارنامه جهانی" مربی تیم توپ بازی شده است.
مربی دارای کارنامه جهانی با شعار جوانگرایی و رفتن به "مسابقات جهانی توپ بازی "تیم را تحویل گرفت وشروع کرد به بازسازی تیم، بازیکنان زیادی را آورد و پس فرستاد و با یک سری بازیکن که در تیم های مورد علاقه اش بازی می کردند کار را ادامه داد وسرانجام نتایجی گرفت که اوضاع بحرانی شد و "مرد همیشه خندان" با اشاره رییس کلی که می گفت تیم کلاه پهن ها را می بریم و به مرحله بعد می رسیم به ناچار خواست مربی را تعویض کند .
بعد از چانه زنی های زیاد با مربی خوبی که گروهبان قندلی ها را رسوا کرده بود به توافق رسیدند؛ اما "مربی گروهبان قندلی شناس" کاری کرد که تماشاگران آنچه را نباید در موردش به زبان بیاورند، بر زبان آوردند و در این بین با مربی دیگری که کل یوم خوش سر وز بان بود نیز درگیری های رسانه ای پیدا کرد واعلام کرد که کوتوله های دارای نوچه را به مردم معرفی خواهد کرد و کار به بیانیه و اعلامیه و خلاصه هر چه ابزار برای اطلاع رسانی بود کشید و سرانجام" مربی گروهبان قندلی شناس" نیز محترمانه مجبور به استعفا شد، درحالی که هنوز کارش را با تیم توپ بازی شروع نکرده بود.
"آقای همیشه خندان فدراسیون توپ بازی "این بار با شهامت تمام به سراغ "مربی که دل شیر داشت "و بیکار در گوشه ای از دنیا داشت حمام آفتاب می گرفت رفت و اورا به خدمت گرفت. مربی دل شیر دار گفت:من با این تیم توپ بازی به مسابقات جهانی توپ بازی خواهم رفت، تیم اون وری و این وری را مثل کف دستم می شناسم،تیم اون وری و این وری می دانند "دل شیر من "چه بلایی سر انها خواهد آورد و خلاصه حرفهایی زد که بیشتر لاف درغریبی بود والقصه مسابقات جهانی را هم از دست داد.
تاریخ، جغرافی و تمام علوم دیگر شهادت می دهند که جای مربی شکست خورده به قول مربی دل شیر دار در"داگ هاوس"است اما مرد همیشه خندان این بار مربی راکه دل شیر داشت در سمتش ابقا کرد تا این مربی که دل شیر و قلوه پلنگ و نمی دانم جگر مورچه وسیراب شیردان سوسک آفریقایی را به خوبی می شناخت باز به کارش ادامه بدهد و بگوید:
من با این تیم در قاره قهرمان می شوم واگر نشدم آن گاه مرا به چالش بکشید و پس از چندی که نتایج خوبی نگرفت دوباره با پر رویی بگوید من نگفتم قهرمان می شویم!؟
القصه "مردی که دل شیر داشت" روزی گفت:
""بهتر از من در این سرزمین ندارید " اما احساس می کنم که در کمیته مشورتی تیم های توپ بازی کسانی هستند که به صندلی تیم توپ بازی نظر دارند!
و مردانی که در کمیته مشورتی بودند احساس کردند "مردی که دل شیر دارد" این بار پا را از گلیمش فراتر نهاده و حرفهایی گنده تر از دهانش بلغور می کند این بود که مو سفید ترین مرد حاضر در کمیته مشورتی با ناراحتی گفت:
جناب آقای دل شیر ما مانند شما برای "تیم های بانوان یه قل دو قل" تدریس نکرده ایم که حالا مستحق درشت گویی های شما باشیم ، دیگر اینکه مرد سپید موی کمیته از "مرد همیشه خندان که سابق براین میدوید "خواست که آقای دل شیر از جماعت همکار وطنی معذرت خواهی کند .
القصه جناب دل شیر عذرخواهی نکرده وهمچنان برمسند مربیگری باقیست؛ خبر رسید که "آقای همیشه خندان" فرموده اند که حتی در صورت باخت از فلان تیم هم از دل شیر حمایت خواهیم کرد و همین سخن پایه های حکومت دل شیر را به سیراب شیردان مورچه مینمایاند، زیرا سابقه نشان داده که آقای همیشه خندان فدراسیون توپ بازی در معکوس گویی ید طولایی دارد.
القصه در واپسین روزهایی که می رود تا سال نوشود، تیمی از آن طرف قاره امد و در ورزشگاهی که قرار بود با همت آن مربی که دل شیر داشت همیشه مملو از تماشاگر باشد درحضور یک ششم ظرفیت ورزشگاه تا دقایق آخرین زجرمان دهد و با کمترین نتیجه به ما ببازد و برود.
حال تیم توپ بازی ماند و یک آقای همیشه خندان و یک مربی که دل شیر دارد و یک تیم که به مسابقات نهایی قاره رفته و توپ بازانی که خودشان هم نمیدانند فردایشان چگونه رقم خواهد خورد؛ اما این ورثه کوچک ساراماگوی بزرگ پیش بینی می کند در روزهای اواخر سال تا اوایل سال آینده مربی دارای دل شیر از کار برکنار و به جای او ان مربی که لبهای خندانی دارد و اهل همین اطراف هم هست از آن طرف بیاید و تیمی را که از کشور فاشیستها با دماغ آویزان برگشته بود تحویل بگیرد.
بااحترام :هدیه ای نوروزی از طرف یکی از نوادگان ساراماگو به خوانندگان عزیز بشارت نو یزد

سبک های خبر نویسی

2010-03-04T03:07:00.001-08:00

سبكهاي خبري نويسي

انتخاب مطلب: افشین معشوری
نوشته : یونس شکرخواه(خبرنویسی مدرن)

امروزه در ميان روزنامه نگاران چهار قسم سبك خبرنويسي مرسو م است:

1- سبك هرم وارونه (Inverted Pyramid )؛

2- سبك تاريخي (Chronological style)؛

3- سبك تاريخي به همراه ليد (Combination Style)؛

4- سبك پايان شگفت انگيز (Surprise ending )؛

افزون بر اين سبكها و به ويژه سبك چهارم كه نسبتاً جديد و مستلزم مهارت است و دو سبك ديگر به نامهاي سبك بازگشت به گذشته (نقطه مقابل سبك تاريخي) و سبك تشريحي (تشريح قسمت به قسمت خبر) هم مطرح هستند كه عملاً هر روزنامه نگاري درطول زندگي حرفه اي خود، خواسته و ناخواسته، به سوي آنها كشيده مي شود و شخصاً آنها را تجربه مي كند. اما بايد خاطرنشان ساخت كه استخوان بندي كلي سبكها را همان چهار سبك نخست تشكيل مي دهند.
پيش از پرداختن به بررسي اين سبكها ذكر اين نكته به صراحت ضروري است كه اگر كسب خبر كاري دشوار و توانفرساست، تنظيم خبر و ريختن آن در داخل يك سبك، كاري بس دشوارتر است.
دشواري اين امر هنگامي بيشتر معلوم مي شود كه شخص قصد داشته باشد به يک روزنامه نگار پرقدرت تبديل شود. در واقع نكته اين است كه شما صرفاً براي رفع تكيلف خبر نمي نويسيد، بلكه بايد خبر را براي خوانده شدن – و نه فقط چاپ شدن – بنويسيد و خواننده، خبر شما را نمي خواند، مگر آنكه توجه او به خبر جلب شده باشد و اين جلب توجه ميسر نخواهد شد مگر آنكه لباس خبر - با هما ن سبك ارائه خبر- چشم نواز و فاخر باشد.

«خبر محض» و «هنجار طبيعي»

حتي يك خبر محض (Straight news) يا خبر صرفاً خبر كه به آن خبر معمولي و خبر مستقيم و بدون تفسير هم مي گويند و همچنين سخت خبر (Hard news) هم خوانده مي شود. نمي تواند فاقد ساخت مناسب باشد. البته بديهي است كه خبر محض (يا همان خبر معمولي) اصلاً به معني خبر بي اهميت نيست. در ادبيات روزنامه نگاري براي خبر محض تعريف علمي مشخصي وجود دارد:
«خبر محض»، گزارشي است كه حول يك رويداد مشخص– در زمان و مكان مشخص– بدون اعمال نظر خبرنگار شكل مي گيرد و وظيفه آن انتقال جزئيات– تا حد امكان– در چارچوب محدوديتهاي زماني و مكاني است. «خبر محض» بخش اعظم توليد تحريريه هاي مطبوعات و مطالب صفحة اول روزنامه ها را تشكيل مي دهد.
خبر گزاريهاي بزرگ بين المللي يعني آسوشيتدپرس (AP )، يونايتدپرس اينتر نشنال (UPI)، فرانس پرس (AFP) ورويتر (REUTER) مدعي هستندكه همه خبرهايي كه ا زسوي آنها مخابره مي شوند خبر محض هستند.
بنابراين، تنظيم خبر محض كاري مهم و جدي است و از آنجا كه بحش اصلي مطالب روزنامه ها را خبرهاي محض تشكيل مي دهند، اين نوع خبر ها بايد سادگي و وضوح تمام تهيه شوند. پرهيز از لفاظي و حاشيه روي در تنظيم اين نوع ازخبرها، پايه و اساس كار را تشكيل مي دهد. اما در عين حال نبايد اطلاعات لازم و ضروري را به پاي اختصار و ايجاز خبري، قرباني كرد. بايد خبر را مثل يك ارگانيسم انساني تلقي كرد وگوشت و اسكلت را با هم ارائه نمود. پس بنابراين وقتي كه خبر محض مي نويسيم، بايد به فكر ساخت خوب و مناسب آن باشيم وآداب ويژه اي رابرا ي نيل به اين مقصود به جا آوريم؛ و اين ممكن نخواهد بود مگر آنكه از يك هنجار طبيعي پيروي شود. دستيابي به اين هنجار طبيعي بسيار ساده است؛ مشروط به اينكه به نحوة خبردهي مردم به يكديگر توجه شود. مردم بهترين خبر نگاران هستند، كوتاه، مختصر و مفيد خبر مي دهند وقتي كه مردم به يكديگر خبر مي دهند اصل مطلب رابدون حاشيه روي درهمان ابتدا مطرح مي كنند وبعد جزئيات ضروري را بيان مي نمايند به ديگر سخن، مي توان گفت كه مردم جالب ترين بخش خبر را ابتدا و اطلاعات تكميلي را در مرحله دوم ارائه مي كنند. به هنگام خبردهي هرگز ابتدا به پيشينة خبر و به پيش زمينه هاي آن نمي پردازند.
همين هنجار طبيعي خبردهي مردم، هيمشه بايد الگوي خبر نويسي خبر نگاران در زمنيه ارائه خبرهاي محض باشد: حركت از جالب ترين بخش خبر به سوي كم جاذبه ترين بخش آن. خبري که با اين سياق ساخته و پرداخته مي شود از سبک معروف به سبک هرم وارونه استفاده کرده است.

سبك هرم وارونه

درسبك هرم وارونه قاعدة هرم حاوي جذابترين ، ودر بسياري از مواقع، حاوي مهمترين بخش خبر (به شكل نگاه كنيد) است و نوك آن _ بخش انتهايي _ حاوي بي اهميت ترين بخشهاي ماجراست. www.zibaweb.com

در واقع درسبك هرم وارونه مطالب با توجه به ميزان اهميت آنها از بالا به پايين تنظيم مي شوند.
گفتني است كه تعيين چگونگي پاگرفتن اين سبك خبرنويسي يك علت تاريخي مطرح مي كنند گفته مي شود كه اختراع تلگراف بيشترين تأثير را بر شكل گيري و تكوين سبك هرم وارونه گذاشت. پس از كشف تلگراف، روزنامه نگاران و به ويژه روزنامه نگاران آمريكايي، هنگام بروز جنگ داخلي درآمريكا به هنگام مخابرة خبر از ترس قطع ارتباط تلگرافي اصل مطلب را ابتدا مخابره مي كردند وسپس اگر ارتباط قطع نمي شد، ساير جزئيات خبر را مخابره مي نمودند.
در هر حال، همانگونه كه گفته شد، پاراگراف اول (ليد) در سبك هرم وارونه اصلي ترين بخش مطلب را در خود جا مي دهد و ساير پاراگرافها به ترتيب اهميت به دنبال پاراگراف اول مي آيند. اين توالي و چيدن مضامين و به عبارت بهتر طبقه بندي مضامين، در عين حفظ رابطه منطقي ميان اجزاي خبر بايد از مهمترين و اصلي ترين اجزاي اطلاعات به طرف بي اهميت ترين بخشهاي مطلب صورت پذيرد.

تأکيد اين نكته ضرور ي است كه: سبك هرم وارونه عمدتاً به دو منظور مورد استفاده قرار مي گيرد و مقبوليت دارد:

شيوة طبيعي نقل وقايع؛ چنانكه مردم درخبر دهي به يكديگر از همين شيوه وسياق پيروي مي كنند.

مشخص شدن سريع تكليف خواننده با متن: خواننده به محض خواندن پاراگراف نخست، اگر تمايلي به خواندن موضوع حس كند، بقيه مطلب را خواهد خواند و به اين ترتيب وقت او تلف نخواهد شد.

سبك هر م وارونه علاوه بر مزاياي فوق دو مزيت ديگر هم دارد:

الف- چونكه اصل مطلب درپاراگراف اول (ليد) مي آيد كار تيتر زدن هم آسان مي شود؛
ب- اگر به دليل تراكم مطلب قرار باشد كه از متن خبر كاسته شود، حذف پاراگرافهاي بعد كه حاوي مطالب بي اهميت تر هستند، امكان پذير است. مزيت ديگر سبك هرم وارونه اين است كه به سبب اختصار و ايجازي كه دارد، جاي كمتري در روزنامه مي گيرد و به اين ترتيب جا براي ساير خبرها باز مي شود و اين امر به تنوع مضموني روزنامه كمك مي كند ضمن اينكه خبرهاي بلند و طولاني اساساً خوانندگان كمتري دارند. در ميان روزنامه نگاران اين يك اصل پذيرفته شده است كه افزايش پاراگرافها با تعداد خوانندگان دقيقاً رابطه معكوس دارد يعني كه هر چه تعداد پاراگرافها بيشتر شود خوانندگان آن كمتر خواهند شد.

صفحه آرايان هم از مطالبي كه با سبك هرم وارونه تنظيم مي شوند، بيشتر استقبال مي كنند زيرا كه اين اخبار هم در هنگام تراكم مطلب، قابل كوتاه شدن هستند و هم به زيبايي صفحات كمك مي كنند هر چند كه بستن صفحات با خبر هاي كوچك براي صفحه آرايان دشورا تر است.
شايان ذكر است كه سبك هرم وارونه به رغم همة مزاياي آشكاري كه دارد، داراي معايبي نيز هست.

معايب سبك هرم وارونه:

ضعفهاي سبك هرم وارونه به قرا رزير هستند:

٭ خبر نگار به خاطر قدرت مانووري كه اين سبك از نظر جابه جايي عناصر خبري به او مي دهد، قادر به اعمال نظر مي شود؛
٭ خواننده چونكه اصل مطلب رادر پاراگراف نخستين خبر، خوانده است، ممكن است كه از مطالعة بقية خبر منصرف شود؛
٭ آنچه در پارگراف اول ( ليد) آمده است، دوباره درخبر تكرار مي شود.

كاربرد سبك هر م وارونه:

روزنامه نگاران از سبك هرم وارونه براي تنظيم خبر هاي مربوط به سمينارها، سخنرانيها و اخبا روزمره بهره مي گيرند.
متأسفانه برخي از خبرنگاران در هنگا م مصاحبه، ناخودآگاه سؤالات خود را به همان شيوه كه در سبك هرم وارونه مرسو م است مطرح مي كنند، يعني مهمترين سؤالها را در همان آغاز مصاحبه مي پرسند، در حالي كه اين شيوه باعث مي شود كه حركت و سمت و سوي مصاحبه به سوي يك مصاحبه بسته برود و مصاحبه شونده از همان آغاز گفت وگو با گارد بسته شروع كند و تا انتها اين وضعيت نامطلوب را حفظ نمايد. مطلوب اين است كه مصاحبه گر با سوالات معمولي و نه چندان مهم، مصاحبه شونده را به اصطلاح گرم كند. و در عين حساس نكردن او، به تدريج پرسشهاي كليدي خود را مطرح سازد. طبعاً نكاتي كه به آنها اشاره شد و در مصاحبه ها ي اختصاصي كاربرد دارند و در مصاحبه هاي عمومي و كنفرانسهاي مطبوعاتي بايد اصلي ترين پرسشها را به دليل كمبود وقت و نيز پيشگيري از طرح آنها به وسيلة خبرنگاران روزنامه هاي رقيب، در ابتدا مطرح ساخت.

(نمونه سبك هرم وارونه)

تقاضا براي نفت اوپك در سه ماهه دوم سال ميلادي جاري صد هزار بشكه در روز كاهش خواهد يافت.

بر اساس تازه ترين گزارش دبيرخانه اوپك، در حالي كه تقاضاي جهاني براي نفت در سه ماهه اول سال جاري با صد هزار بشكه افزايش به 55/65 ميليون بشكه در روز خواهد رسيد، درخواست براي نفت اوپک کاهش خواهد يافت و به سطح 3/23 ميليون شبکه در روز مي رسد.

به اين ترتيب روند كاهش سهم اوپك از بازار جهاني آنچنان ادامه خواهد يافت. ميانگين تقاضا براي نفت خام اوپك در سال جاري 62/24 ميليون بشكه در روز پيش بيني شده است كه از ميانگين سال گذشته كمتر است.

همچنين دبير خانه اوپك در مورد تقاضاي جهاني نفت در سال جاري پيش بيني هايي كرده است.

سبك تاريخي

در سبك تاريخي برخلاف سبك هرم وارونه مطالب به همان صورتي كه به لحاظ زماني تحقق يافته اند و در قالب خبر ارائه مي شوند. در اين سبك، روزنامه نگار به داوري نمي پردازد و كاري به اين ندارد كه كدام خبر يا بخش ماجرا مهم تر است تا آن را در پاراگراف نخست (ليد) خبر ارائه كند. بنابراين در سبك تاريخي تا حدود زيادي از اعمال نظر خبرنگار جلوگيري مي شود و برخلاف سبك هرم وارونه، مطلب به طرزي كامل تر ارائه مي گردد. البته سبك تاريخي هم ليد خاص خود را دارد كه به صورت مقدمه بر تارك خبر قرار مي گيرد اما به اين دليل نمي توان آنرا ليد ناميد كه بيش از حد كلي است و موارد كلي خبر را بيان مي كند.
نكته مهم درخور ذكر اين است كه در اين سبك اين مهم نيست كه شما در كار تبديل چه مطلبي به خبر هستيد بلكه مهم اين است كه از رهنمودهاي مقبول و متداول استفاده كنيد و اين موضوع با پيروي از فرمول فرق مي كند در خبرنويسي بايد همواره به فرمول با ديده ترديد نگريسته شود زيرا كه پيروي از فرمول، خلاقيت و نوآوري را به نابودي مي كشاند من مي خواهم اين نكته را ولو آنكه مخالفان بسيار هم داشته باشد- متذكر شوم كه اين درست است كه همة سبكهاي خبرنويسي كاركردهاي پذيرفته شده اي دارند اما با رشد روزافزون توان خبري راديوها و قدرت تصويري تلوزيون ها و با توجه به اين نكته كه اصلاً تصوير دارد جاي واژه را مي گيرد- ولو فعلاً به شكل گرافيك خبري،- و با توجه به اينكه چه بخواهيم چه نخواهيم وارد دوران ارائة «ساندويچي» و «مينياتوري» مسائل شده ايم، يك روزنامه نگار حرفه اي علاوه بر شناخت سبكهاي گوناگون خبري بايد از خلاقيت و نوآوري با استفاده از يافته هاي زبان شناسي، سينما، موسيقي و شعر غفلت نكند و صورتهاي متراكم را برگزيند و به ويژه هرگاه قرار باشد كه درام به توليد قدرت ببخشد، اين امر بيشتر مصداق مي يابد.
پس پيش از توضيح سبك تاريخي به همراه ليد مروري اجمالي بر«سبك تاريخي» و مسائل وابسته به آن سبكي كه صرفاً براي تهيه گزارشها مقالات تحقيقي و پوشش خبرهاي جلسات رسمي (صورت جلسه ها) بكار مي رود، ضرورت دارد.

معايب سبك تاريخي

گفتيم كه در سبك تاريخي از اعما ل نظر خبر نگار نشان عمده اي به چشم نمي خورد و معايبي دارد:
بايد دقت بيشتري را در مقايسه با سبك هرم وارونه، وقف خواندن خبر يا متني كرد كه به اين شيوه تهيه شده است؛
خواننده را خسته مي كند، چونكه طولاني است ولذا امكان ترغيب خواننده به خواندن ادامه مطلب كم مي شود ؛
به خاطر طولاني بودن مشكل تراكم مطلب، همواره وجود خواهد داشت؛
صفحه بندي و تهيه ماكت در شيوة سبك تاريخي دشوارتر از سبك هرم وارونه است.

سبك تاريخي به همراه ليد

اين سبك، همانگونه كه نام آن گواهي مي دهد، تلفيقي از دو سبك هرم وارونه و سبك تاريخي است و خاص پوشش دادن به خبرهاي شهري و حادثه اي براي اينكه تصويري از سبك تاريخي به همراه ليد در ذهن پيدا كنيم، بهتر است بگوييم كه اگر شكل سبك تاريخي- كه در آن مطلب از نقطه اي كه شروع مي شود به ترتيب زمان وقوع ارائه مي شود - به صورت زير باشد:

سبك تاريخي به همراه ليد مي تواند آميزه اي از شكل فوق به علاوة يك ليد باشديعني به اين صورت:

سبك تاريخي به همراه ليد در ميان روزنامه نگاران و به ويژه وقتي كساني كه رويدادهاي شهري و خبرهاي حوادث را پوشش مي دهند از جذابيت بسيار بالا برخورداراست.
سبك تاريخي به همراه ليد در بسياري از مواقع به ويژه وقتي كه از يك بلوغ مضموني و ساختاري برخوردار شود، شانه به شانه داستان مي زند: انتريگ دارد تضاد مي آفريند، راوي دارد زاويه ديد دارد فراز و فرود دارد ريتم يا آهنگ، رِنگ يا نواخت، ميزانسن يا صحنه پردازي، فضا، رنگ و...
خلاصه هر فن و تجربه اي را در خود حل مي كند تا به ساخت درام هر چه نزديكتر شود.
روزنامه نگاران حرفه اي در سبك تاريخي به همراه ليد از هر تكنيكي (برگرفته از نقاشي، سينما، داستان نويسي و...) براي افزودن به كشش دراماتيك اين ساخت بهره مي گيرند. در اين سبك اصل ماجرا به صورت ليد ارائه مي گردد و سپس با فضا سازي، به تبيين ماجرا پرداخته مي شود.
خبر نگاري كه عضو سرويس حوادث روزنامه است بايد به خاطرداشته باشد كه خبري كه او در مورد يك حادثه به خواننده مي دهد با مثلاً گزارش افسر نگهبان كلانتري به مافوق خود فرق دارد. هر دو يك واقعه را گزارش مي كنند. اما آنچه باعث تفاوت گزارش خبرنگار با گزارش افسر نگهبان مي شود، همان ساخت دراماتيك خبر است كه سبك تاريخي به همراه ليد ظرف آن است.
بديهي است كه از سبكها فقط بايد به عنوان پاية كار بهر ه گرفت و هرگز نبايد از چاشني نجات بخش و پويايي دهندة خلاقيت و نوآوري غافل شد و اين عناصر از دهه 1960 به بعد در روزنامه نگاري نوين ( New Journalism ) مورد توجه قرار گرفتند. در اين نوع از روزنامه نگاري كه آن را ابتدا مجله اسكوآير آمريكا باب كرد و تام ولف روزنامه نگار نيز نظريه ها و آراي مربوط به آن را تدوين نمود، از فنون و شگردهاي داستاني براي بيان رويدادهاي عيني بهره گرفته مي شود و در اصل آميز ه اي است از واقعيت عيني روزنامه نگاري و واقعيت ذهني داستان نويسي. در اين مكتب ژورناليستي، خبرنگار بر شخصيتهاي سوژه ها، جزئيات نمادين، گفت و شنود يا ديالوگ، مونولوگ يا تك گويي و توصيف صحنه ها متمركز مي شود و از همة آنها در كار فضاسازي بهره مي گيرد شايد يكي از علل اصلي اقبال نسبت به آثار گابريل گارسييا ماركز، دقيقاً همين تجارب ژورناليسي او با تجارب رمان نويسي وي باشد، و اين يعني همان تلفيق واقعيت عيني روزنامه نگاري با واقعيت ذهني داستان نويسي.
بنابراين به تكرار و تأکيد بايد گفت كه نبايد از عرضه نگرشهاي غيرمعمول، و از ورود بديع به سوژه، هراسي به خود راه داد- البته همة اين تجارب را بايد پس از فراگير ي كامل سبكها و كاربرد آنها به كار گرفت- و به ويژه در پرداختن به سوژ ه هاي پرکُنش، و به قول سينما گرها در پرداختن به سوژه هاي اكشن دار (Action story) بايد از شيوه هاي فوق الذكر استفاده كرد. بايد ليد را نوشت و كار فضاسازي ماجرا را با شجاعت دنبال كرد، سبك تاريخي به همراه ليد چيزي غير از اين اقتضا نمي كند.

(نمونه سبك تاريخي به همراه ليد)

ليد : جرقة كاربيت جوشكاري ،كارخانه بزرگ توليدي حوله و پارچه مخملي رشت را شعله ور كرد و يكصد ميليون تومان زيان به بارآورد. شش ايستگاه آتش را مهار كردند.

كارگري درمحوطه انبار ضايعات كارخانه «پوشش» رشت مشغول جوشكاري بود غافل از اين كه كمانه آتش از نقطه جوش كه به اطراف پراكنده مي شد، آن سوتر به تل پارچه هاي سرقيچي و ضايعات سرك كشيده و وسعتي را خاكستر مي كند كارگر جوشكار كه در جوش و خروش كار بود سرانجام از هُرم آتش متوجه بروز حادثه شد و ابزار كار و آتش را رها كرد و استمداد طلبيد.
سبک تاريخي زبانه هاي آتش چه نرم و سهل روي انبوه پارچه ها و نخ ها سريد و هر لحظه در گستره انبار و مجموعة كارخانه پيشروي كرد. مسئولان و كارگران دست از كار كشيده و با هر وسيله اي كه در دسترس بود به اطفاي حريق پرداختند. اما امواج تهديدگر آتش هر لحظه فزون تر بر هم سوار مي شدند آتش نشانان صومعه سرا، خمام، سنگر و آستانة اشرفيه وارد عمل شدند و توانستند پس از چند ساعت حريق را خاموش كنند. زيان مالي اين حادثه حدود يك ميليارد ريال تخمين زده شده است. اين كارخانه با حدود سه هزار كارگر و كارمند از بزرگ ترين واحد هاي توليدي گيلان محسوب مي شد.

سبك پايان شگفت انگيز

سبك پايان شگفت انگيز از سبكهاي شيرين خبرنويسي است در اين سبك قفل ماجرا در پايان خبر باز مي شود و خواننده را شگفت زده مي كند طبعاً اين سبك به اين دليل پا به عرصة ادبيات روزنامه نگاري گذاشته است كه به نياز نوجويي خواننده پاسخ دهد. البته اين سبك نمي تواند براي ارائه هر خبري مورد استفاده قرار گيرد. سبك پايان شگفت انگيز بيشتر در خور رويدادهايي است كه خود از چاشني شگفتي و ندرت برخوردارند و روزنامه نگار براي آنكه اين چاشني راكاملاً كارساز كند، از اين سبك بهره مي جويد. توصيه مي شود كه نبايد سعي شود كه رويدادهاي طولاني در قالب اين سبك عرضه گردند. براي اين كار سبك تاريخي به همراه ليد، كه به آن پرداختيم، فرصتهاي بيشتري را در اختيار نويسنده قرار مي دهد. در سبك پايان شگفت انگيز، هم مي توان از ايجاز سبك هرم وارونه و هم از فضاسازي خاص سبك تاريخي به همراه ليد بهره برد. بياييم يك ماجراي فرضي را در دو سبك ارائه كنيم. اين ماجراي فرضي، كه سوژه اي عجيب دارد، در تنظيم اول به سبك هرم وارونه است، عملاً قرباني نگارش شده است، اما در تنظيم دوم كه به سبك پايان شگفت انگيز ارائه شده، كاملاً جذاب وشيرين است، زيرا كه ماجرا، مناسب همين سبك پايان شگفت انگيز بوده است.

تنظيم به سبك هرم وارونه:

«جورج» پسر 18 ماهة آقاي «آرتوراسميت» شهردار بيرمنگام از يك حادثه عجيب جان سالم به در برد.
جورج در اتوميبل پدرش در بالاي يك تپه نشسته بود كه ناگهان در پي يك بازيگوشي دندة اتومبيل را خلاص كرد، اتومبيل به پايين تپه سرازير شد و به شدت به اتومبيل ديگري كه در پايين تپه پارك شده بود برخورد كرد.
خوشبختانه در اين حادثة عجيب، هيچكس آسيب جدي نديد و فقط آقاي اسميت كه در صندلي عقب اتومبيل خودش در حال خوردن ساندويچ بود، جراحت ناچيزي برداشت. ضمناً پليس كه كمي بعد به صحنة حادثه رسيد، آقاي اسميت را مجبور به پرداخت غرامت كرد.

تنظيم با سبك پايان شگفت انگيز:

حالا همان خبر را به سبك پايان شگفت انگيز ارائه مي كنيم و مي بينيم كه چقدر زنده تر و شيرين تر ارائه مي شود، چونكه عملاً مناسب سبك پايان شگفت انگيز است:
پليس تصميم گرفت راننده جواني را كه باعث يك تصادف عجيب شده بود، مجازات نكند.
«جورج » پسر «آرتور اسميت »، شهردار بيرمنگام، پشت فرما ن اتومبيل پدرش كه بر بالاي تپه اي پارك شده بود، نشسته بود، او بي آنكه قصد قبلي داشته باشد دندة اتومبيل خاموش را خلاص كرد و قبل از آنكه فرصت هيچ واكنشي پديد آيد اتومبيل از تپه سرازير شد و با ماشين ديگري كه در پايين تپه پارك شده بود به شدت برخورد كرد.
خوشبختانه در اين حادثة عجيب، هيچكس آسيب جدي نديد و فقط آقاي «اسميت» كه در صندلي عقب اتومبيل مشغول خوردن ساندويچ بود، جراحت مختصري ديد.
پليس فقط به يك دليل با اين رانندة جوان برخوردنكرد: او 18 ماهه بود.

سبك بازگشت به عقب وسبك تشريحي

اكنون در پايان تبيين چهار سبك اصلي خبرنويسي به سبك بازگشت به گذشته و سبك تشريحي مي رسيم.
در سبك بازگشت به گذشته، كه نقطة مقابل سبك تاريخي است، متن خبر با آخرين بخش رويداد شروع مي شود و سپس سابقه و پيشينة ماجرا ارائه مي گردد. سبك بازگشت به گذشته، كه براي هر نوع خبري مناسب نيست، صرفاً به كار ارائة خبرهاي نسبتاً كوتاه مي آيد و بايد مراقب بود كه مطلب به شكلي عرضه نشود كه به درك آن لطمه وارد آيد.
اما در سبك تشريحي همانطور كه واقعه را قسمت به قسمت گزارش مي كنيم براي هر بخش از خبر توضيحات كافي حاشيه اي مي دهيم. سبك تشريحي بيشتر به كار خبرهايي مي آيد كه دربارة آن ها اختلاف نظرهاي بسيار وجود دارد. از سبك تشريحي مي توان در تنظيم خبرهاي بلند و همچنين گزارش نويسي- به ويژه گزارشهاي تفصيلي- استفاده كرد.

گذارها:

در پايان بحث مربوط به سبكهاي خبرنويسي بايد به مبحث گذارها (Transitions ) نيز اشاره كرد.
استفاده از گذراها از اصلي ترين مهارتهاي خبرنويسي است. گذارها، واژه ها، عبارتها و پاراگرافهايي هستند كه استخوانبندي خبر را محكم مي كنند. گذارها، سيمان خبرها و عنصر جدانشدني آنهايند.

مهمترين گذار در خبر نويسي نحوه عبور از پاراگراف اول خبر به پاراگراف دوم خبرآن است. اگر خواننده «ماهي» است و تيتر «قلاب» صيد است، گذار به پارگراف دوم حكم كشيدن قلاب از درون آب را دارد. درحقيقت گذارها خواننده را از يك واقعيت به واقعيت ديگر، از يك زمان به زمان ديگر و از يك مكان به مكان ديگر مي كشانند.
گذارها در حقيقت حلقه هاي پيوند پاراگرافهاي خبر به يكديگر هستند اما هر اندازه كه اين گذارها طبيعي تر جلوه كنند و با حداقل جلب توجه توأم باشند، مطلوب ترخواهند بود و به همين دليل است كه همه ويراستاران، خواهان گذارهاي آرام و نامحسوس (Unobtrusive) هستند. پاره اي از گذارها رايج درخبر نويسي به قرار زير هستند.
علاوه بر اين افزون بر اين معهذا بعلاوه، اما، متعاقباً، با اين همه، بنابراين، به اين ترتيب، سپس، و، بالاخره، در همين حال، همچنين، ضمناً، شايان ذكر است، گفتني است، لازم به يادآوري است، در پايان و...

فراموش نكنيم كه به هر سبكي كه خبر را تنظيم مي نماييم، بايد از جملات و پاراگرفهاي گويا و روشن استفاده كنيم. و البته نه به خاطر اينكه خواننده كم سواد است، اصلاً چنين نيست. بلكه به دليل اينكه وظيفه داريم كه درک خواننده را آسان و راحت كنيم، وقت او را هدر ندهيم و اطلاعات بيشتري در اختيار وي بگذاريم. منبع : وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ، معاونت امور مطبوعاتي و اطلاع رساني ، دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها

_صفحه اصلی سایت زیبا وبwww.zibaweb.com
پی نوشت: بیشتر نوشته بالا از کتاب خبرنویسی مدرن نوشته یونس شکرخواه است که در سایت زیبا وب درج گردیده است.

9

2010-02-24T08:25:00.000-08:00

اسفندگان/ولنتاین آریایی

2010-02-18T09:51:00.000-08:00

امروز پنجشنبه بیست ونهم بهمن ماه برابر بود با روز عشاق در فرهنگ ایران باستان
جشن اسفندگان(سپندارمزد)
آیین بزرگداشت اسفندگان "روز عشاق آریایی" با حضور علاقه مندان فرهنگ وادب ایران در بنیاد نیشابور برگزار شد.

در این مراسم که با سخنرانی دکتر فریدون جنیدی ، ایران شناس، شاهنامه پژوه و استاد دانشگاه برگزارشد، این استاد فرهنگ و زبان پهلوی در سخنانی به ارجگذاری ایرانیان باستان نسبت به بانوانشان اشاره کرد و گفت:

این روزدرایران باستان روزبزرگداشت "زن وزمین"که هردوبه گسترش جهان و زندگی یاری می رسانده اند، بوده است.آنچه امروز به عنوان ولنتاین در ذهن ما جای گرفته بی پایه واساس است و غربی ها با داستان سازی خیالی این جشن کاملا ایرانی را به نام خود کرده اند.

از دیگر برنامه های این شب یکی هم برگزاری موسیقی اصیل ایرانی بود که تصنیف "مرغ سحر"توسط هنرمندان این برنامه اجرا شد،انچه می ماند تشکری ویژه از استاد جنیدی عزیز و همکارانشان در برگزاری این برنامه زیبا ودیدنی।

و یک شعار مسئولین برگزاری این برنامه:روز عشق را از" 26 بهمن" (ولنتاین) به" 29 بهمن"(اسفندگان )تغییر خواهیم داد.

پی نوشت: برای برگزاری این چنین مراسمی شایسته است مسئولین فرهنگی کشور تمهیداتی بیندیشند، هرچند شرکت کنندکان گلایه ای از کمبود فضا نداشتند؛ اما بنیاد نیشابور برای برگزاری این مراسم فضای لازم را ندارد.